शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha sthite sarvadikke śivatattve'dhunocyate | tasmiñjñāte'thavājñāte śivatvamanivāritam ଏବେ, ସର୍ବଦିକ୍ (ସର୍ବବ୍ୟାପୀ) ଶିବ-ତତ୍ତ୍ୱ (ଏପରି) ସ୍ଥିତ ହେବାରୁ, ଏବେ କୁହାଯାଉଅଛି: ତାହା ଜ୍ଞାତ ହେଉ…
- 2 vahnirjñāto'thavājñātaḥ prakāśaṃ janayenna kim | ajñātaṃ na suvarṇaṃ … ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାତ ହେଉ ବା ଅଜ୍ଞାତ, କଣ (ସମାନ ଭାବେ) ପ୍ରକାଶ (ଆଲୋକ) ଜନ୍ମାଏ ନାହିଁ?
- 3 satyamevaṃ tathāpīha suvarṇaṃ jñātamātrakam | mūlyādinopabhogāya dānārthamupayujyate ସତ୍ୟ, ଏପରି ହିଁ;
- 4 cintāmaṇiravijñāto bhaveccintāmaṇiḥ sphuṭam | tathāpi kāryabhogārthaṃ sa jñātaḥ … ଅବିଜ୍ଞାତ (ନ ଚିହ୍ନା) ଚିନ୍ତାମଣି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ (ତଥାପି) ଚିନ୍ତାମଣି ହିଁ ଥାଆନ୍ତା;
- 5 sakṛjjñāte suvarṇe hi bhāvanā karaṇaṃ vrajet | ekavāraṃ … ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଥରେ ମାତ୍ର ଜ୍ଞାତ ହେଲେ — (ଚାହେ) ଗୋଟିଏ ଥର ପ୍ରମାଣଦ୍ୱାରା, ବା ଶାସ୍ତ୍ରରୁ, ବା…
- 6 jñāte śivatve sarvasthe pratipattyā dṛḍhātmanā | karaṇena nāsti … ସର୍ବସ୍ଥ (ସମସ୍ତଙ୍କରେ ସ୍ଥିତ) ଶିବତ୍ୱ ଯେତେବେଳେ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରତିପତ୍ତି (ଅବଗମ)ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ,…
- 7 jñāte'pi tarubhūmyādidārḍhyānna karaṇādikam | bhūtale pratyayaṃ yāti na … (ଭୂମି) ଜ୍ଞାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବୃକ୍ଷ, ଭୂମି ଆଦିର ଦାର୍ଢ଼୍ୟ (ଦୃଢ଼ତା) ହେତୁ, କୌଣସି କରଣ (ସାଧନ) ଆଦି…
- 8 tasmācchive'pyavijñāte jñāte vā śiva eva te | sarva … ତେଣୁ, ଶିବ ଅବିଜ୍ଞାତ ହେଉ ବା ଜ୍ଞାତ, ସେସବୁ (ବସ୍ତୁ) ଶିବ ହିଁ;
- 9 vijñātaṃ jāyate puṃsāṃ yadyapyevamavasthitam | tathāpi citrakarmārthamupāyo vācya … ଯଦିଓ ପୁରୁଷ (ଜୀବ)ମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ବିଜ୍ଞାନ (ପ୍ରତ୍ୟଭିଜ୍ଞା) ଏହିପରି (ଅଧିକ ସାଧନ ବିନା) ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ…
- 10 tajjñānasphuṭatāhetau cintāratnasuvarṇavat | vahniryadyapi vijñātaḥ prakāśādi karotyasau ସେହି ଜ୍ଞାନର ସ୍ଫୁଟତା (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା)ର ହେତୁ ରୂପେ — ଚିନ୍ତା-ରତ୍ନ (ଚିନ୍ତାମଣି) ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି —…
- 11 tathāpi yojito yuktyā prakāśamadhikaṃ gṛhe | dīpenānyatamenāpi na … ତଥାପି, ଯୁକ୍ତି (ଉପଯୁକ୍ତ ବିଧି)ଦ୍ୱାରା ନିଯୋଜିତ (ପ୍ରଯୁକ୍ତ) ଗୋଟିଏ ବି (ସୁସ୍ଥାପିତ) ଦୀପ ଗୃହରେ ଅଧିକ…
- 12 tasmādupāyo vaktavyo dṛṣṭakāryaprasiddhaye | tataḥ svātmakriyaunmukhyamicchāprathamakodgamaḥ ତେଣୁ, ଦୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ (ଦୃଶ୍ୟମାନ ଫଳ)ର ପ୍ରସିଦ୍ଧି (ସିଦ୍ଧି) ନିମିତ୍ତ ଏକ ଉପାୟ କୁହାଯିବା ଉଚିତ;
- 13 samastacitrakāryāntargarbhiṇī śiṃbikākṛtiḥ | svarūpāhlādanirmuktirahitecchodayodgamaḥ (ସେହି ଇଚ୍ଛା) ସମସ୍ତ ବିଚିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଭିତରେ ଗର୍ଭିଣୀ (ଧାରଣ କରିଥିବା) ଶିମ୍ବିକା (ବିଚିକୋଷ)ର ଆକୃତି…
- 14 śavalā citirucyeta parasya pararūpiṇī | sā śaktiḥ parameśasya … ସେହି ଶବଳା (ବିଚିତ୍ର, ବିବିଧବର୍ଣ୍ଣ) ଚିତି (ଚୈତନ୍ୟ)କୁ ପର (ସର୍ବୋତ୍ତମ)ର (ଶକ୍ତି) ବୋଲି…
- 15 na dravyavyatiriktāsti kriyā naca na vidyate | na … କ୍ରିୟା ଦ୍ରବ୍ୟଠାରୁ ବ୍ୟତିରିକ୍ତ (ଭିନ୍ନ) ନୁହେଁ, ତଥାପି ତାହା ଅବିଦ୍ୟମାନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ;
- 16 nacāpi kevalāddravyāt kiṃcanāpi pravartate | tasmāditthamiha jñeyaṃ śāktaṃ … ଆଉ କେବଳ ଦ୍ରବ୍ୟ (ମାତ୍ର)ରୁ (ତାହାର ଶକ୍ତି ବିନା) କିଛି ବି ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ନାହିଁ;
- 17 prathamodaya icchāyāḥ sarvabhāvaikyadeśyatā | sa eva śāktabodhātmasvacchāvayavarūpavān ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରଥମ ଉଦୟରେ, ସର୍ବ ଭାବର ଏକ୍ୟ (ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଏକତା)ର ଉପଦେଶ (ସଙ୍କେତ);
- 18 svānandaikarasāhlādī svakāryārthaśarīravān | tathāsthitasya dhyānena bodhādvā tatsvarūpabhāk (ସେହି ଇଚ୍ଛା) ନିଜ ଆନନ୍ଦର ଏକ-ରସ (ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱାଦ)ରେ ଆହ୍ଲାଦିତ (ଆନନ୍ଦିତ), ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ-ଅର୍ଥ…
- 19 tasyecchāspandanaṃ pūrvanyagbhāvo hlādasaṃgamaḥ | bhūpabhūpatiśaktyābhamagnyaṃ tatpūrṇacillayāt ତାହାର (ଇଚ୍ଛାର) ଇଚ୍ଛା-ସ୍ପନ୍ଦନ (ଇଚ୍ଛାର ଚଳନ) — (ଯାହାରେ) ଏକ ପୂର୍ବ-ନ୍ୟଗ୍ଭାବ (ଆଗରୁ ଭିତରକୁ ଅବନତ…
- 20 yāti vyāptiṃ tathābhūtāṃ śāmyadāmodasatkriyām | śāntānandavapuḥ svaccha urarīkṛtadṛkkriyaḥ ତାହା ସେପରି ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହାର ସତ୍-କ୍ରିୟା (ବାସ୍ତବ କ୍ରିୟା) ଏକ ଶାମ୍ୟତ୍ (ଶାନ୍ତ…
- 21 madhyavyomaśāntabodhabharalabdhodayaḥ śivaḥ | tasyāpi vidyudālokavadabhedavatī calā (ଏହା) ଶିବ, ଯାହାର ଉଦୟ ମଧ୍ୟ-ବ୍ୟୋମ (କେନ୍ଦ୍ର-ଶୂନ୍ୟ)ରେ ଶାନ୍ତ ବୋଧର ଭର (ପୂର୍ଣ୍ଣତା)ଦ୍ୱାରା ଲବ୍ଧ…
- 22 bhāvisvabhedatatkṛtyajñānapraunmukhyavartinī | nijabhāvakṛtasṛṣṭitadanugrahacetanā (ସେହି ଶକ୍ତି,) ଭବିଷ୍ୟତ୍ ସ୍ୱ-ଭେଦ (ଆଗାମୀ ଆତ୍ମ-ଭିନ୍ନତା) ଓ ତାହାର କୃତ୍ୟ (କର୍ମ)ର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି…
- 23 bhāsate'vasthitā śaktiḥ śaivī śaivārthadāyikā | tataḥ saiva svayaṃ … ଶୈବୀ (ଶିବଙ୍କ) ଶକ୍ତି, ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଶୈବ-ଅର୍ଥ (ଶିବରୂପ ଲକ୍ଷ୍ୟ) ଦାୟିକା (ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ) ହୋଇ,…
- 24 nyagbhūtecchā jñānamayī spandanāvitatāṃginī | vidyāmantrakalākalpyadehasaṃpiṇḍitodbhavā (ତାହାର) ଇଚ୍ଛା ନ୍ୟଗ୍ଭୂତ (ଅବନତ, ଶାନ୍ତ) ହୋଇ, (ତାହା) ଜ୍ଞାନମୟୀ, ସ୍ପନ୍ଦନ (ଚଳନ)ଦ୍ୱାରା…
- 25 tejaḥkaṇaprasaravadupalabhyā viyatyalam | sthitiḥ sādāśivī cāsāvadhikārābhimānatā ତେଜ-କଣ (ଆଲୋକ-କଣିକା)ର ପ୍ରସର (ବ୍ୟାପ୍ତି) ସଦୃଶ, (ଶକ୍ତି) ବିୟତ୍ (ଚୈତନ୍ୟ-ବ୍ୟୋମ)ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ…
- 26 samalā tatsamāśleṣāt sarveśitvasamudgamaḥ | tasya śaktipradīpasya kiraṇābhodyamapradā (ସେହି ଶକ୍ତି,) ସେହି (ସୀମିତ ଉପାଧି) ସହ ସମାଶ୍ଲେଷ (ସ୍ପର୍ଶ) ହେତୁ (ଏବେ) ସମଳା (ମଳଯୁକ୍ତା),…
- 27 tataḥ sthūlairmantramayairaṅgaiḥ sarvakriyāparā | bhavatīśvararūpeṇa svakāryākhilarūpiṇī ସେଥିରୁ, ମନ୍ତ୍ରମୟ ସ୍ଥୂଳ ଅଙ୍ଗ (ଅବୟବ)ଦ୍ୱାରା (ଶକ୍ତି) ସର୍ବ-କ୍ରିୟା-ପରା (ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ନିୟୁକ୍ତା)…
- 28 tasyāpi śaktirmṛtpiṇḍaghaṭavadviśvatāṃ gatā | yāvadyāvattaredvidyāmāyādighanapārthivam ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି, ମୃତ୍-ପିଣ୍ଡ (ମାଟି-ତାଳ) ଓ ଘଟ ପରି, ବିଶ୍ୱତା (ଜଗତ୍-ରୂପ)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଅଛି —…
- 29 tattvaṃ devastathā tāvadbhāvaśaktyā ghaṭādika | nijaśaktisamāviṣṭerāyānti śivasampadaḥ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତତ୍ତ୍ୱ ହିଁ ଦେବ;
- 30 kriyāśaktiparātmatve kvacitpiṇḍaśivātmatā | kvacidantaḥkṛtau jñānādbhavetpadaśivātmatā ଯେତେବେଳେ କ୍ରିୟା-ଶକ୍ତି ପର (ପ୍ରଧାନ), କେଉଁଠାରେ ପିଣ୍ଡ-ଶିବାତ୍ମତା (ସ୍ଥୂଳ ପିଣ୍ଡ-ଶିବ ସହ ଏକତା);
- 31 icchāmātre rūpaśivastaraṃge tadatītatā | kartṛmātre sarvabhāvavyatītaśivabhāvatā ଇଚ୍ଛାମାତ୍ର (ଶୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା ସ୍ତର)ରେ ରୂପ-ଶିବ;
- 32 dṛḍhāṃguliniveśena dṛḍhasthūlanirīkṣaṇāt | bhramato bhāvacalanāt plavācca prekṣaṇākṣateḥ ଦୃଢ଼ ଅଙ୍ଗୁଳି-ନିବେଶ (ଆଙ୍ଗୁଠି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରଖିବା)ଦ୍ୱାରା, ଦୃଢ଼ ସ୍ଥୂଳ (ବସ୍ତୁ) ପ୍ରତି ସ୍ଥିର…
- 33 puro'ṇupuñjabhrāntyāptyā cittvalābho jaḍeṣvapi | sarvacitkṣepataḥ sāmyātsarvatrecchātra īdṛśī — ସମ୍ମୁଖରେ ଅଣୁ-ପୁଞ୍ଜ (ପରମାଣୁ-ସମୂହ)ର ଭ୍ରାନ୍ତି (ଘୂର୍ଣ୍ଣନ)ର (ସଜୀବ) ଆପ୍ତି (ଅନୁଭବ)ଦ୍ୱାରା, ଜଡ଼…
- 34 pratītyudgamakāle tu sārvabhāvyādasau vibhuḥ | sṛṣṭānubhavado rūḍheramūrtajñānacillayāt କିନ୍ତୁ ପ୍ରତୀତି (ଜ୍ଞାନ)ର ଉଦ୍ଗମ-କାଳରେ, ସର୍ବଭାବ୍ୟ (ସବୁକିଛି ହେବା) ହେତୁ, ଏହି ବିଭୁ (ସର୍ବବ୍ୟାପୀ…
- 35 jñānayogasamudyuktilīnatvena kriyāgamaḥ | icchātaḥ kāntitejobhistatkartṛtvamaheśatā ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗର ସମୁଦ୍ୟୁକ୍ତି (ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗ)ରେ ଲୀନ ହେବାଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟାର ଆଗମ (ଆବିର୍ଭାବ);
- 36 saṃviddehatadgatatve saṃvitsvātantryamāpatet | toṣe nirvṛtiyogo vā dārḍhyāt svātantryametayoḥ ଯେତେବେଳେ ସଂବିତ୍ (ଚୈତନ୍ୟ) ଦେହ ଓ ତଦ୍ଗତ (ଦେହ ଭିତରର ବସ୍ତୁ)କୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ, ସେତେବେଳେ…
- 37 duḥkhāsaktyānyathāsaktyā sukhe nirvṛtibhūmitā | jaḍakāyāṃganicaye maddārḍhyocitacintayā ଦୁଃଖ ପ୍ରତି ଅନାସକ୍ତିଦ୍ୱାରା, (ଆତ୍ମା ଆଡ଼କୁ) ଅନ୍ୟଥା ଆସକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ସୁଖରେ ନିର୍ବୃତି-ଭୂମିତା…
- 38 jaḍāśeṣapadārthātmarūḍhestadbodhapūrṇatā | nijābhimānasaṃsṛṣṭe svaśarīre mahodayāt ସମସ୍ତ ଜଡ଼ ପଦାର୍ଥର ଆତ୍ମା ରୂପେ ରୂଢ଼ି (ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠା)ରୁ ସେହି ବୋଧ (ଚୈତନ୍ୟ)ର ପୂର୍ଣ୍ଣତା;
- 39 anyadehe tathāvṛttestathā buddhiviśiṣṭatā | bhāvanātītanirmūlasatkāryādivisargavat ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ, ସେପରି ବୃତ୍ତି (ଆତ୍ମାର ସେପରି ବ୍ୟାପାର, ଅର୍ଥାତ୍ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ)ରୁ, ସେହିପରି…
- 40 tattadbhāvabharāsaktestattannirmāṇamānatā | lasadagrasphurattejaḥ kaṇasattodbhavo mahān ସେହି ସେହି ଭାବ (ସ୍ୱରୂପ)ର ଭର (ପୂର୍ଣ୍ଣତା)ରେ ଆସକ୍ତିରୁ ସେହି ସେହି ନିର୍ମାଣର ସାମର୍ଥ୍ୟ;
- 41 devatāhemanirmāṇasannidhānasphuṭārthatāḥ | sāmmukhyavṛttidehāntaratirāgamahāguṇāḥ (ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ) ଦେବତା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମାଣ, ସନ୍ନିଧାନ (ବସ୍ତୁକୁ ସମ୍ମୁଖ ଆଣିବା), ଅର୍ଥ (ବସ୍ତୁ)ର…
- 42 dehāntareṣu saṃkrāntiḥ parityāgo'pareṣvapi | antarmukhamukhākṣyādikramagocaracidgateḥ (ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ) ଅନ୍ୟ ଦେହଗୁଡ଼ିକରେ ସଂକ୍ରାନ୍ତି (ପ୍ରବେଶ), (ନିଜ ଦେହର) ପରିତ୍ୟାଗ, ଆଉ ଅନ୍ୟ…
- 43 saṃsparśatastadudbodha anyatrāpi tathā sthitiḥ | svadehe devadṛḍhatā nāgādidamanārhatā (କେବଳ) ସଂସ୍ପର୍ଶ (ସ୍ପର୍ଶ)ରୁ ସେହି (ଶକ୍ତି)ର ଉଦ୍ବୋଧ (ଜାଗରଣ), ଆଉ ଅନ୍ୟତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେପରି ସ୍ଥିତି;
- 44 tathā sakalarūpāṇāṃ bhāvanaiva tathā svayam | nijāntaḥ sṛṣṭibāhyasthasthūlasannidhiyogataḥ ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ରୂପର (ସିଦ୍ଧି) ଭାବନା (ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କଳ୍ପନା) ହିଁ — ସ୍ୱୟଂ, ନିଜ ଅନ୍ତଃ-ସୃଷ୍ଟି…
- 45 ātmano mahimā jñeyastataḥ sṛṣṭeranantatā | sthūlabhāvādavibhrāntadṛṣṭipātāttadekatām ଆତ୍ମାର ମହିମା (ଗୌରବ) ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ), ଆଉ ସେଥିରୁ ସୃଷ୍ଟିର ଅନନ୍ତତା;
- 46 prāpito jagadaikyaṃ ca samantādavakalpate | yatra tatrāpi viśrāntilīnaṃ … — ପ୍ରାପିତ (ପହଞ୍ଚାଯାଇ), ଆଉ ଜଗତ୍-ଏକ୍ୟ (ଜଗତର ଏକତା) ସର୍ବତଃ (ସବୁ ଆଡ଼ୁ) ଅବକଳ୍ପିତ (ରୂପ ନିଏ,…
- 47 viśvamekasvarūpeṇa rūpeṇa pratipadyate | śivabhāvanayauṣadhyā baddhe manasi saṃsṛteḥ ବିଶ୍ୱ (ଜଗତ)କୁ ଏକ ସ୍ୱରୂପ ରୂପଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିପନ୍ନ (ଅନୁଭବ) କରେ;
- 48 kāṣṭhakuḍyādiṣu kṣipte rasavacchivahematā | tattattattvabalāveśāt sarvavastvekarūpiṇam କାଠ, କାନ୍ଥ ଆଦି ଉପରେ କ୍ଷିପ୍ତ (ପକାଯାଇଥିବା) ରସ (ପାରଦ, ରସାୟନ-ଅମୃତ) ସଦୃଶ — ସେପରି (ଭାବନା)…
- 49 sthairyeṇābhāvabhāvānāmātmānaṃ nirmiṇoti saḥ | svaśarīre dṛḍhā śaktiḥ prāptākṣyādividheyatām ସ୍ଥୈର୍ଯ୍ୟ (ଦୃଢ଼ତା)ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଭାବ ଓ ଭାବ (ଅବିଦ୍ୟମାନ ଓ ବିଦ୍ୟମାନ ବସ୍ତୁ) ଉଭୟର ଆତ୍ମା ନିର୍ମାଣ…
- 50 tadvadanyatra bhāvādau svātmaśaktyā kilādhipaḥ | sarvabhāveṣu sadyogātsatyatve śivatā … ଠିକ୍ ସେପରି, ଅନ୍ୟତ୍ର ମଧ୍ୟ — ଭାବ (ବସ୍ତୁ) ଆଦିରେ — (ସାଧକ) ନିଜ ଆତ୍ମ-ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଅଧିପ…
- 51 sarvakāmadughā sādhvī śivatā prasarennṛṇām | padasyārthaḥ padārthatvamitthamarthavyavasthitau ସର୍ବ-କାମ-ଦୁଘା (ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରିଣୀ କାମଧେନୁ ସଦୃଶ) ସାଧ୍ୱୀ (କଲ୍ୟାଣମୟୀ) ଶିବତା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ…
- 52 yasmātpadārthatā tulyā cittābhāvodbhavo muhuḥ | sarvatra cittābhāvena satyākāratayā … ଯେହେତୁ ପଦାର୍ଥତା (ବସ୍ତୁତ୍ୱ) (ସମସ୍ତଙ୍କରେ) ତୁଲ୍ୟ (ସମାନ), (ତେଣୁ ତାହାର) ଚିତ୍ତ-ଅଭାବ (ଚୈତନ୍ୟରେ…
- 53 sarvatrānubhavāvasthāprasaraḥ sārato bhavet | sarvasyaiva sthiraṃ rūpaṃ sarvākāratadātmanā ସର୍ବତ୍ର ଅନୁଭବ-ଅବସ୍ଥାର ପ୍ରସର (ବ୍ୟାପ୍ତି) ସାରତଃ (ମୌଳିକ ଭାବେ) ହୁଏ;
- 54 sarvākāre mahākāraracanā rucirācirāt | sarvatraikye sthirā rūḍhirjanyā rāgādināhatā ସର୍ବ-ଆକାର (ସର୍ବ-ରୂପୀ ଚୈତନ୍ୟ)ରେ ଅଚିରେ ରୁଚିରା (ମନୋହର) ମହାକାର-ରଚନା (ମହାନ୍ ରୂପର ସୃଷ୍ଟି);
- 55 sarvasya śreyaso nūnaṃ satyānnirgatatā matā | mūle samarthatāveśo … ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟ (କଲ୍ୟାଣ)ର ନିର୍ଗତତା (ନିର୍ଗମନ) ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ (ବାସ୍ତବ)ରୁ ବୋଲି ମନ୍ୟ (ସ୍ୱୀକୃତ);
- 56 kāryo mūlasamāveśa iti jñātvā tathodayaḥ | sarvāmūrtatvatattvāsthābuddhidṛṣṭiprasaktitaḥ ମୂଳ-ସମାବେଶ (ମୂଳରେ ଲୀନ ହେବା) କରଣୀୟ — ଏହା ଜାଣି ସେପରି ଉଦୟ (ହୁଏ) — ସମସ୍ତଙ୍କ ଅମୂର୍ତ୍ତତ୍ୱ…
- 57 samyagutpadyate'ntardhirūpaṇaṃ bhaktinirgatiḥ | matirmamatvanirmāṇamanasāṃ mahatāṃ tarām ସମ୍ୟକ୍ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ) ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଅନ୍ତର୍-ଧି-ରୂପଣ (ଭିତର-ଚିନ୍ତନରେ ରୂପ-ଦର୍ଶନ), ଭକ୍ତିର…
- 58 prasaratyasti vijñānaṃ sarvadikkamabādhitam | mamatvamānase sādhu sādhūnāṃ saktimāgate ସର୍ବଦିକ୍ (ସର୍ବ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ) ଅବାଧିତ ବିଜ୍ଞାନ (ଜ୍ଞାନ) ପ୍ରସରିତ ହୁଏ — ଯେତେବେଳେ ସାଧୁ…
- 59 saṃkalpaprabhavaṃ sarvaṃ jagadetadanantakam | sarvaṃ mameti nirvyūḍhe syāttadekamayo … ଏହି ସମଗ୍ର ଅନନ୍ତ ଜଗତ୍ (ଶିବଙ୍କ) ସଂକଳ୍ପ-ପ୍ରଭବ (ସଂକଳ୍ପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ);
- 60 abhimānāttathaivaiṣāṃ bhāvasargaḥ pravartate | pratyekadevagrāmasya mamatābhiniveśataḥ (ସେପରି) ଅଭିମାନ (ଆତ୍ମ-ପରିଚୟ)ରୁ, ଠିକ୍ ସେପରି, ଏ (ସାଧକ)ମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଭାବ-ସର୍ଗ (ବସ୍ତୁର ସୃଷ୍ଟି)…
- 61 divyāni tānyayatnena prasaranti samantataḥ | sāmastyena prasarpanto nirviśeṣā … ସେହି ଦିବ୍ୟ (ସୃଷ୍ଟି)ସବୁ ଅଯତ୍ନରେ (ବିନା ପ୍ରୟାସେ) ସର୍ବତଃ (ସବୁ ଆଡ଼ୁ) ପ୍ରସରିତ ହୁଏ;
- 62 sadā krīḍāvaśādeva kāmāḥ syuḥ sarvagocarāḥ | viśeṣamamatāveśapraveśavaśato mahān ସର୍ବଦା, କେବଳ କ୍ରୀଡ଼ା (ଲୀଳା)ର ବଶରୁ, (ସାଧକଙ୍କ) କାମ (ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ)ସବୁ ସର୍ବ-ଗୋଚର (ସବୁ…
- 63 tanusvarūpanirmāṇāparimāṇabhavodayaḥ | śivatattve tridhābhūte svacchākālakalākale (ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ) ତନୁ (ଶରୀର) ଓ ସ୍ୱରୂପ ନିର୍ମାଣକାରୀ ଅପରିମାଣ (ଅସୀମ) ଭବ (ସତ୍ତା)ର ଉଦୟ, ଶିବ-ତତ୍ତ୍ୱ…
- 64 sakale ca samāsaktastattadrūpoparūpaṇam | sāmarthye'khaṃḍasāmarthyaṃ satate jñānavīryatā ଆଉ ସକଳ (ଅଂଶର କ୍ଷେତ୍ର)ରେ ସମାସକ୍ତ (ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଯୁକ୍ତ) ହୋଇ ସେହି ସେହି ରୂପର ଉପରୂପଣ (ରୂପ-ବିନ୍ୟାସ);
- 65 īśe samagrakartṛtvaṃ sarasvatyā manūttamaḥ | prameye mamatāveśānnirmiṇoti navaṃ … ଈଶ (ଈଶ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱ)ରେ ସମଗ୍ର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ;
- 66 kalane cidghanatvaṃ syādvedane sarvacidgamaḥ | snehe tu sarvakāmatvaṃ … କଳନ (ଅନୁଭବ-ଶକ୍ତି)ରେ ଚିଦ୍-ଘନତ୍ୱ (ଚୈତନ୍ୟର ଘନୀଭାବ);
- 67 niyame sarvayamanaṃ kaivalyaṃ pralayākale | svātmano hyaniruddhārthā nirupādhivibhūtikā ନିୟମ (ସଂଯମ-ଶକ୍ତି)ରେ ସର୍ବ-ଯମନ (ସମସ୍ତଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ);
- 68 sarvākārābhimānena mametidṛḍhasaktinā | sarvākārasamāpattiranantaivopajāyate ସର୍ବାକାର-ଅଭିମାନ (ସମସ୍ତ ରୂପ ସହ ଆତ୍ମ-ପରିଚୟ)ଦ୍ୱାରା, 'ଏହା ମୋର' ଏହି ଦୃଢ଼ ଆସକ୍ତି ସହ,…
- 69 naitacchāstraṃ vinā proktaṃ kāyākāreṇa kāyikam | jalena jalarūpaṃ … ଏହା ଶାସ୍ତ୍ର ବିନା (ଶାସ୍ତ୍ର-ପ୍ରମାଣ ବିନା) କୁହାଯାଇନାହିଁ: କାୟ-ଆକାର (ଶରୀର-ରୂପ)ଦ୍ୱାରା କାୟିକ…
- 70 sarvavyāptyā snehapūrṇaṃ stryādikāyātmacintanāt | jagadvidheyatāmeti kimutaikaśarīrakam ସର୍ବ-ବ୍ୟାପ୍ତିଦ୍ୱାରା, ସ୍ନେହ-ପୂର୍ଣ୍ଣ (ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ) ସ୍ତ୍ରୀ ଆଦିର କାୟ (ଶରୀର)କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା…
- 71 sarvamasmīti ruciraṃ rūpamātmani cintayan | ahameva matparo na … 'ମୁଁ ସବୁ' — ଏହି (ଭାବ ସହ) ଏକ ରୁଚିର (ମନୋହର) ରୂପକୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ, 'ମୁଁ ହିଁ…
- 72 sarvasmin mayi kasyāpi kāyaṃ dhyāyan jugupsitam | mamaivāsau … 'ମୁଁ ସବୁ' ହେଲେ, କାହାର କାୟ (ଶରୀର)କୁ ଜୁଗୁପ୍ସିତ (ଘୃଣ୍ୟ) ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରୁ କରୁ, ସେହି (ବ୍ୟକ୍ତି,…
- 73 vyāpakatve śatrudehaṃ svaṃ bhramantaṃ vicintayet | vidrutaṃ karabhārūḍhaṃ … ବ୍ୟାପକତାର ଅବସ୍ଥାରେ, ଶତ୍ରୁର ଦେହକୁ ନିଜର (ଦେହ) ବୋଲି, ଏଣେତେଣେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା (ବିକଳ ହୋଇ ଧାବମାନ)…
- 74 vyāptaṃ kiñcidripordehaṃ madīyaṃ saṃharāmyaham | jaḍarūpo bhavāmīti cintayā … 'ଶତ୍ରୁର ଦେହ ମୋରି (ଦ୍ୱାରା) ବ୍ୟାପ୍ତ;
- 75 vyāptidārḍhye naktamekaṃ candraṃ vātmānamutthitam | vicintya prasravantaṃ ke … ବ୍ୟାପ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଲେ, ରାତ୍ରିରେ ନିଜକୁ ଗୋଟିଏ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଲି, ଉଦିତ ଓ (ଅମୃତ) କ୍ଷରଣ କରୁଥିବା ବୋଲି…
- 76 cittattvaṃ cintayan rūpaṃ vyāpakaṃ vākhilātmasu | avināśyekapiṇḍe vā … ଚିତ୍-ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପକୁ — ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟାପକ ବୋଲି, ଅଥବା ଅବିନାଶୀ ଏକ ପିଣ୍ଡ (ଅଖଣ୍ଡ…
- 77 sravatkṛṣṇāmṛtaṃ meghamātmopari nijātmakam | dhyāyato bālamātmānaṃ sā jarā … ନିଜ-ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ, କୃଷ୍ଣ (ଶ୍ୟାମ) ଅମୃତ କ୍ଷରଣ କରୁଥିବା ମେଘକୁ ନିଜ ଉପରେ (ଚିନ୍ତା କରି), ଆଉ ନିଜକୁ…
- 78 dhyānaṃ nāmātra yatsarvaṃ sarvākāreṇa lakṣyate | bhāvanācakṣuṣā sādhvī … ଏଠାରେ 'ଧ୍ୟାନ' ବୋଲି ସେହି (କ୍ରିୟା), ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ (ବସ୍ତୁ) ସର୍ବାକାରରେ ଭାବନାର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା…
- 79 yena yenendriyeṇārtho gṛhyate tatra tatra sā | śivatā … ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥ (ବିଷୟ) ଗୃହୀତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଲକ୍ଷିତ ସେହି ସତ୍ୟ ଶିବତା…
- 80 yasyāṃ yasyāṃ pratītau tu śivo'smīti manogamaḥ | tasyāṃ … ଯେଉଁ ଯେଉଁ ପ୍ରତୀତି (ଅନୁଭବ)ରେ 'ମୁଁ ଶିବ' ବୋଲି ମନୋଗତ (ବୃତ୍ତି) ହୁଏ, ସେହି ଠିକ୍ ସେପରି (ସ୍ଥିତ)…
- 81 yasminnarthe sadātyāgo gacchatastiṣṭhato'pivā | dhāvataḥ khādato vāpi sa … ଯେଉଁ ଅର୍ଥ (ବିଷୟ)ରେ — ଯାଉ ଯାଉ, ଠିଆ ହୋଇ, ଧାବନ କରୁ କରୁ, ବା ଖାଉ ଖାଉ ମଧ୍ୟ — ସର୍ବଦା ଅତ୍ୟାଗ (ନ…
- 82 bhāvite'bhāvite vāpi śivatve śivataiva me | sarvadā pitṛmātrāditaulyadārḍhyena … ଭାବିତ (ଧ୍ୟାନରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ) ହେଉ ବା ଅଭାବିତ (ନ-ଅଭ୍ୟସ୍ତ) ହେଉ — ମୋର ଶିବତ୍ୱରେ ଶିବତା ହିଁ (ସ୍ଥିର);
- 83 tathāpi kośahemādisādṛśyaṃ yogasatyatā | śivo'smīti madicchātaḥ sarvabhāvapravartanam ତଥାପି, କୋଷ (ମୂଷା)ରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦିର (ପରୀକ୍ଷା) ସଦୃଶ୍ୟ — (ସେପରି) ଯୋଗର ସତ୍ୟତା (ପ୍ରମାଣ ହେଉଛି)…
- 84 ata eva śivaḥ sarvamiti yogo'tha cetasi | santataṃ … ଏଥିପାଇଁ ହିଁ 'ଶିବ ହିଁ ସବୁ' — ଏହି ଯୋଗ ଚିତ୍ତରେ, ଶକ୍ତିର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତାନ (ଧାରା)ର ପ୍ରସାର…
- 85 aniruddho japo'styeva sarvāvasthāsvasau japaḥ | nānākāraiḥ sadā kurvannudayan … ଅନିରୁଦ୍ଧ (ଅବାଧ) ଜପ (ତ) ରହିଛି ହିଁ;
- 86 abhyāsenāsmi so'pyatra japaḥ parama ucyate | saṃkalpāñjanayannasmi sthitaḥ … ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା 'ମୁଁ ସେ (ଶିବ)' — ଏହା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପରମ ଜପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ;
- 87 so hi nāma japo jñeyaḥ satyādistrividho hi saḥ … ସେହି (ସ୍ଥିତି) ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଜପ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍;
- 88 pratipattyānayā snānaṃ nirmalīkaraṇaṃ matam | duḥkhe vāpi sukhe … ଏହି ପ୍ରତିପତ୍ତି (ବୋଧ) ଦ୍ୱାରା (ଯେଉଁ) ନିର୍ମଳୀକରଣ (ଶୁଦ୍ଧି), ତାହାକୁ ସ୍ନାନ ବୋଲି ମନ୍ୟ (ବିଚାର…
- 89 śivo'smītimanohlādo jalasnānaṃ paraṃ matam | cinnirmalā tanmayaṃ hi … 'ମୁଁ ଶିବ' — ଏହି ମନର ଆହ୍ଲାଦ (ଆନନ୍ଦ)କୁ ପରମ ଜଳ-ସ୍ନାନ ବୋଲି ମନ୍ୟ;
- 90 ityāsthājalaśaucena śuddhisnānaṃ tathoditam | sarvabhāvāḥ śivākārā antarbhūtāḥ śivānale ଏହିପରି ଆସ୍ଥା (ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ)ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୌଚ (ଶୁଦ୍ଧି) — ତାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧି-ସ୍ନାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି;
- 91 so'haṃ śivaḥ sutṛpto'smi homa ityuditaḥ paraḥ | atrākāre … 'ସେହି ମୁଁ ଶିବ, ସୁତୃପ୍ତ ଅଛି' — ଏହାକୁ ପରମ ହୋମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି;
- 92 tasmādasmi nirākāṃkṣastṛptyānyo homa īdṛśaḥ | pūjanānnāsti me tuṣṭirnāsti … ତେଣୁ ମୁଁ ନିରାକାଂକ୍ଷ (କାମନା-ରହିତ) ଅଟେ;
- 93 pūjakairavibhedena sadā pūjeti pūjanam | atrākāre ca me … ପୂଜକମାନଙ୍କ ସହ ଅଭେଦ (ଅଭିନ୍ନତା)ରେ ସର୍ବଦା ପୂଜା (ଚାଲେ) — ଏହା ହିଁ ପୂଜନ;
- 94 liṃgādike pūjito'smi sadā pūjeti vā sthitā | pūjakaḥ … 'ଲିଙ୍ଗ ଆଦିରେ ମୁଁ ପୂଜିତ' — ଏହିପରି ସର୍ବଦା ପୂଜା ସ୍ଥିତ;
- 95 kimetenātmabhāvena tṛptyā vā parapūjanam | sarvākāreṣu bhogyena yajanaṃ … ଏହି ଆତ୍ମ-ଭାବ (ଶିବୋଽହମ୍ ବୋଧ) ବା ତୃପ୍ତି ଥାଉ ଥାଉ, ଅନ୍ୟର (ଭିନ୍ନ) ପୂଜନ ଦ୍ୱାରା କଣ (ଲାଭ)?
- 96 bhuñje'haṃ yatra tatrāpi bhogalagnaḥ pratītitaḥ | śivo'smi sādhanāviṣṭaḥ … ଯେଉଁଠି ସେଠାରେ ମୁଁ ଭୋଗ କରେ, ଭୋଗରେ ଲଗ୍ନ (ଆସକ୍ତ) ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତୀତି (ବୋଧ) ଦ୍ୱାରା 'ମୁଁ ଶିବ';
- 97 śiva evānayā sthityā satyayā yāga uttamaḥ | yena … ଶିବ ହିଁ — ଏହି ସତ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା (ଯେଉଁ ଯଜନ, ତାହା) ଉତ୍ତମ ଯାଗ;
- 98 sa mayā kriyate yāgaḥ śivatvādyāga uttamaḥ | śivaṃ … ସେହି ଯାଗ ମୋଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ;
- 99 bhinno'pyabhinna evāsmi śiva itthaṃ viceṣṭanam | śivo bhoktā … ଭିନ୍ନ (ପୃଥକ୍) ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଅଭିନ୍ନ ହିଁ ଅଟେ — ଶିବ;
- 100 bhuktvodeti śivāvasthā sthitetthaṃ bhoktṛrūpatā | śivaḥ kartā śivaḥ … ଭୋଗ କରି ସାରିଲା ପରେ ଶିବ-ଅବସ୍ଥା ଉଦିତ ହୁଏ;
- 101 śiva eva phalāvasthā vyāpāra iti sādhuṣu | bhāvanākaraṇābhyāṃ … ଶିବ ହିଁ ଫଳ-ଅବସ୍ଥା, (ଶିବ ହିଁ) ବ୍ୟାପାର (କ୍ରିୟା) — ଏହିପରି ସାଧୁ (ଜ୍ଞାନୀ)ମାନଙ୍କରେ (ସ୍ଥିତ);
- 102 yathā tathā pratiṣṭhāmaḥ prabuddhasyeti vartanam | yaddṛśyaṃ yacca … ଯେପରି ତେପରି ଆମେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ (ସ୍ଥିତ) ରହୁ — ଏହା ହିଁ ପ୍ରବୁଦ୍ଧ (ଜାଗ୍ରତ)ର ବର୍ତ୍ତନ (ବ୍ୟବହାର);
- 103 yacchrāvyaṃ tacchivavyaktestacchivatvena saṃśritaḥ | gamye grāhye tathā vācye … ଯାହା ଶ୍ରାବ୍ୟ (ଶ୍ରବଣ-ଯୋଗ୍ୟ) — ସେ ସବୁ ଶିବଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିରୁ (ହୋଇଥିବାରୁ) ସେ ଶିବତ୍ୱ ରୂପେ ଆଶ୍ରିତ…
- 104 sthite śivatve baddhāstho bhavet sarvagataḥ śivaḥ | mantavye … ଶିବତ୍ୱ ସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଦୃଢ଼-ଆସ୍ଥାବାନ୍ (ସାଧକ) ସର୍ବଗତ ଶିବ ହୋଇଯାଏ;
- 105 sukhe duḥkhe vimohe ca sthito'haṃ paramaḥ śivaḥ | … ସୁଖରେ, ଦୁଃଖରେ ଓ ବିମୋହ (ମୂଢ଼ତା)ରେ ମୁଁ ପରମ ଶିବ ରୂପେ ସ୍ଥିତ;
- 106 bhavati śivamayātmā sarvabhāvena sarvaḥ ସର୍ବ-ଭାବ (ସବୁ ବସ୍ତୁ-ରୂପ) ଦ୍ୱାରା ସର୍ବ (ସମସ୍ତ) ଶିବମୟ-ଆତ୍ମା ହୋଇଯାଏ।
- 107 śaivādīni rahasyāni pūrvamāsanmahātmanām | ṛṣīṇāṃ vaktrakuhare teṣvevānugrahakriyā ଶୈବ ଆଦି ରହସ୍ୟ (ଗୁପ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର) ପୂର୍ବେ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ମୁଖ-ଗହ୍ୱର (ମୁଖ-ଗୁହା)ରେ (ସ୍ଥିତ)…
- 108 kalau pravṛtte yāteṣu teṣu durgamagocare | kalāpigrāmapramukhe samucchinne … କଳି (ଯୁଗ) ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ, ସେହି (ଋଷିମାନେ) ଦୁର୍ଗମ (ଦୁରଗମ୍ୟ) ଗୋଚର (ସ୍ଥାନ) — କଳାପୀ ଗ୍ରାମ…
- 109 kailāsādrau bhraman devo mūrtyā śrīkaṃṭharūpayā | anugrahāyāvatīrṇaścodayāmāsa bhūtale କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେବ (ଶିବ), ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ-ରୂପ ମୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗ୍ରହ ନିମନ୍ତେ…
- 110 muniṃ durvāsasaṃ nāma bhagavānūrdhvaretasam | nocchidyeta yathā śāstraṃ … ଦୁର୍ବାସା ନାମକ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା (ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ) ମୁନିଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ (ଆଦେଶ ଦେଲେ) — 'ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ର…
- 111 tataḥ sa bhagavān devādādeśaṃ prāpya yatnavān | sasarja … ତାହାପରେ ସେହି ଭଗବାନ୍ (ଦୁର୍ବାସା) ଦେବଙ୍କଠାରୁ ଆଦେଶ ପାଇ, ଯତ୍ନଶୀଳ ହୋଇ, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକାଦିତ୍ୟ ନାମକ ଏକ…
- 112 tasmin saṃkramayāmāsa rahasyāni samantataḥ | so'pi gatvā guhāṃ … ତାଙ୍କଠାରେ (ସେ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମସ୍ତ ରହସ୍ୟ ସଂକ୍ରମିତ (ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ) କଲେ;
- 113 tannāmnā cihnitaṃ tatra sasarja manasā sutam | khamutpapāta … ସେହି ନାମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ (ସେହି ସ୍ଥାନ)ରେ ସେ ମନରୁ ଏକ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ;
- 114 siddhastadvatsutotpattyā siddhā evaṃ caturdaśa | yāvatpañcadaśaḥ putraḥ sarvaśāstraviśāradaḥ ସେହିପରି ସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ପୁତ୍ର-ଉତ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା — ଏହିପରି ଚୌଦ ଜଣ ସିଦ୍ଧ (ହେଲେ);
- 115 sa kadācillokayātrāmāsīnaḥ prekṣate tataḥ | bahirmukhasya tasyātha brāhmaṇī … ସେ କେବେ ଲୋକ-ଯାତ୍ରା (ଲୋକ-ବ୍ୟବହାର) ଦେଖୁ ଦେଖୁ ବସିଥିଲେ;
- 116 rūpayauvanasaubhāgyabandhurā sā gatā dṛśam | dṛṣṭvā tāṃ lakṣaṇairyuktāṃ … ରୂପ, ଯୌବନ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁର (ମନୋହର) ସେହି (ବ୍ରାହ୍ମଣୀ) ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଲା;
- 117 sadharmacāriṇīṃ samyaggatvā tatpitaraṃ svayam | arthayitvā brāhmaṇīṃ tāmānayāmāsa … ସ୍ୱୟଂ ତାହାର ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯଥାବିଧି ଯାଇ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ସଧର୍ମଚାରିଣୀ (ଧର୍ମପତ୍ନୀ) ରୂପେ…
- 118 brāhmaṇena vivāhena tato jātastathāvidhaḥ | tena yaḥ sa … ବ୍ରାହ୍ମ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ତାହାଠାରୁ ସେହି ପ୍ରକାର (ସିଦ୍ଧ ସନ୍ତାନ) ଜାତ ହେଲା;
- 119 nāmnā sa saṃgamādityo varṣādityo'pi tatsutaḥ | tasyāpyabhūt sa … ନାମରେ ସେ ସଙ୍ଗମାଦିତ୍ୟ;
- 120 ānandasaṃjñakastasmādudbabhūva tathāvidhaḥ | tasmādasmi samudbhūtaḥ somānandākhya īdṛśaḥ ତାଙ୍କଠାରୁ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ସେହିପ୍ରକାର (ସିଦ୍ଧ) ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ;
- 121 karomi sma prakaraṇaṃ śivadṛṣṭyabhidhānakam | evameṣāṃ tryambakākhyā terambā … ମୁଁ ଶିବଦୃଷ୍ଟି ନାମକ ପ୍ରକରଣ (ଗ୍ରନ୍ଥ) ରଚନା କଲି;
- 122 sthitā śiṣyapraśiṣyādyairvistīrṇā maṭhikoditā | tadevametadvihitaṃ mayā prakaraṇaṃ manāk ଶିଷ୍ୟ, ପ୍ରଶିଷ୍ୟ ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିତ, ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ — (ଏହି) ମଠିକା (ଲିନେଜ୍-ମଠ) ବୋଲି ଉଦିତ…