←
The Vision of Śiva · Chapter 3

The Vision of Śiva — Chapter 3

शिवदृष्टि

Śivadṛṣṭi

Chapter 3 99 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 atha śakteḥ parāvasthā yairbhaktyā parigīyate | yuktyā prakāśito … आता शक्तीची जी परावस्था (श्रेष्ठ अवस्था) काहींकडून भक्तीने गायली जाते — (आणि) युक्तीने…
  2. 2 na śivaḥ śaktirahito na śaktirvyatirekiṇī शिव शक्तीवाचून (शक्तिरहित) नाही, आणि शक्ती (शिवाहून) व्यतिरिक्त (वेगळी) नाही.
  3. 3 śivaḥ śaktastathā bhāvānicchayā kartumīhate | śaktiśaktimatorbhedaḥ śaive jātu … शिव समर्थ असून इच्छेने भावांना (वस्तूंना) निर्माण करण्याची इच्छा करतो;
  4. 4 sāmarthyaṃ yadi kalpyeta tannāmānantyameva vā जर सामर्थ्य (शक्ती ही शिवाहून वेगळी) कल्पिली, तर खरोखर अनवस्था (अनंत परंपरा)च (येते).
  5. 5 śaktimāneva śaktiḥ syācchivavatkaraṇārthataḥ शक्तिमान्‌च (शिवच) शक्ती होय — शिवाप्रमाणेच, कारण (दोघांचाही) करणाचा (कार्य करण्याचा)…
  6. 6 muñcato'pi nijāṃ śaktiṃ svātantrye jñānamāpatet आपली निजशक्ती सोडत असतानासुद्धा त्याच्या स्वातंत्र्यामुळे (त्याला) ज्ञान (शक्ती असल्याचे…
  7. 7 mantrastambhanatāyāṃ hi nāsau vahnistadocyate मंत्राने स्तंभित (खिळून थांबवलेल्या) अवस्थेत तो (अग्नी) त्या वेळी "अग्नी" म्हटला जात नाही…
  8. 8 yadyauṣṇyāvyatirekatve dṛṣṭānto dāhakāśrayāt जर औष्ण्य (उष्णता) हे (अग्नीहून) अव्यतिरिक्त (अभिन्न) आहे (असे मानले) तर दाहकाश्रयामुळे…
  9. 9 2śaivaiḥ sadbhirvāca eva paśyantyādikrame sthitāḥ | kalpitāstairaśaivatvamātmanaḥ pratipāditam सद्बुद्धी शैवांनी (आचार्यांनी) वाणीच्याच पश्यन्ती इत्यादी क्रमात (पातळ्यांत) स्थित अशा…
  10. 10 śaive vāca indriyatvamatha nādādinoditā | tadabhyāse phalāvāptiḥ sūkṣmamantrasvarūpatā शैव (शास्त्रा)त वाणीचे इंद्रियत्व नादादिकांनी (नादादी क्रमाने) सांगितले आहे;
  11. 11 kathitā kālapādādau nādākhyaṃ yatparaṃ tviti | parāparādibhedaśca tatraiva … कालपादादिकांत (कालपाद इत्यादी ग्रंथभागांत) जे नाद नावाचे परम (तत्त्व) ते सांगितले आहे;
  12. 12 naitanna vācaḥ kathitaṃ patiśabdasya varṇitam हे (वाणीचे परत्व) असे नाही;
  13. 13 tathā cāha kheṭapālaḥ śabdarāśerviśeṣatām आणि त्याप्रमाणे खेटपाल शब्दराशीचे (वर्णसमूहाचे) विशेषत्व (श्रेष्ठत्व) सांगतो.
  14. 14 svāyambhuvasya ṭīkāyāṃ bāḍhamityādinā guruḥ | tathā mataṅgaṭīkāyāṃ vyākhyāniguruṇoditam स्वायम्भुव (तंत्रा)च्या टीकेत "बाढम्" (नक्कीच) इत्यादी (शब्दां)नी गुरूने (हे सांगितले…
  15. 15 tatra vā tadupāyatvātparatvenopacāritā अथवा तेथे (शब्दाला परत्व दिले ते) तो (शिवाप्रती पोहोचण्याचा) उपाय असल्यामुळे, परत्व…
  16. 16 tadupāyātparatvaṃ ceddīpāderapyupāyatā त्याचा उपाय असल्यामुळे परत्व (येते म्हणाल), तर दीप (दिवा) इत्यादींनासुद्धा उपायता…
  17. 17 tasmātsamagrākāreṣu sarvāsu pratipattiṣu | vijñeyaṃ śivarūpatvaṃ svaśaktyāveśanātmakam म्हणून संपूर्ण आकार असलेल्या सर्व प्रतिपत्तींमध्ये (ज्ञानांमध्ये) स्वशक्तीच्या…
  18. 18 piṇḍe vā kaṭikāyāṃ vā kiṃ suvarṇatvamiṣyate पिंडात (गोळ्यात) असो वा कटिका (लगडी)त असो — सुवर्णत्व (सोनेपणा) मान्य नाही काय?
  19. 19 na bhūṣaṇe kuḍalādau yathā tatra svaśaktitaḥ | rūpakatvaṃ … केवळ भूषणात (अलंकारात), कुंडल इत्यादींत (सुवर्णत्व असते) असे नाही;
  20. 20 tathecchayā samāviṣṭastathā śaktitrayeṇa ca | tathā tathā sthito … त्याप्रमाणे (शिव) इच्छेने समाविष्ट (व्याप्त) झालेला, तसेच शक्तित्रयाने (व्याप्त),…
  21. 21 ityukte'tra samākṣepaḥ pakṣasyāsya vidhīyate | ādau tāvadvikāritvaṃ śivatattvasya … असे म्हटले असता येथे या पक्षाविरुद्ध आक्षेप घेतला जातो: प्रथमतः तर शिवतत्त्वाला विकारित्व…
  22. 22 nānāvikārarūpeṇa jaḍataivamavasthitā | tathā sāvayavatvaṃ ca parādhīnatvameva ca नाना विकाररूपाने (बदलांच्या रूपाने) अशा प्रकारे जडता (अचेतनता) प्राप्त होते;
  23. 23 nyūnatvādi vināśitvaṃ tathollaṅghananiṣkṛtiḥ न्यूनत्व (कमीपणा) इत्यादी, विनाशित्व (नाशवंतपणा), तसेच उल्लंघन (अतिक्रमण) व त्याचे…
  24. 24 yatropari na hastādi neyamīśvarasaṃnidhau | tatra pādavihārādeḥ sphuṭameva … जेथे (ईश्वराच्या) वरती हात इत्यादी (ठेवू नये असे आहे, आणि) ईश्वराच्या सान्निध्यात हे…
  25. 25 evaṃ sati samagrasya vyavahārasya bhaṅgitā | tathaivaṃ saṃpravṛttau … असे असता संपूर्ण व्यवहाराचा भंग (नाश) होतो;
  26. 26 nānāvādaiḥ svasiddhāntaiḥ sākamatra virodhitā | sarvabhāvaśivatvena nāstitā bandhamokṣayoḥ येथे नाना (इतर) वादांशी आपल्या (स्वतःच्या) सिद्धांतांसह विरोध येतो;
  27. 27 tadabhāvāddevaguruśāstrocchedo bhavettarām | nirarthakatvaṃ śāstrasya karaṇe tannirūpaṇe त्यांच्या (बंध-मोक्षांच्या) अभावामुळे देव, गुरू व शास्त्र यांचा उच्छेद (नाश) अधिकच होईल;
  28. 28 sarveṣāmeva muktatve sthite kasyopadeśyatā | dharmādharmau nasaṃ baddhau … सर्वच जर मुक्त (असलेले) असता, तर कोणाला उपदेश्यता (उपदेश घेण्याची पात्रता)?
  29. 29 tataśca śivadharmādervedāderakṛtārthatā | nimittasamavāyayādikāraṇeṣu samānatā आणि त्यामुळे शिवधर्मादी (शास्त्रे), वेदादी यांची अकृतार्थता (निष्फलता येते);
  30. 30 pṛthivyādikalpanayā kalpanāvān śivo bhavet | śivatattve sānubhave paśyantītulyatā … पृथ्वी इत्यादींच्या कल्पनेने शिव कल्पनावान्‌ (कल्पनेच्या अधीन) होईल;
  31. 31 icchāvatkāryaniṣpattyā punaricchāntarodgame | śivasya heturvaktavyo yadarthaṃ sā navodgatā इच्छायुक्त (शिवा)कडून कार्य निष्पन्न होऊन पुन्हा दुसरी इच्छा उद्भवते तेव्हा शिवाचा हेतू…
  32. 32 viśvasyāsatyarūpatvaṃ yairvākyairvarṇitaṃ kvacit | śivoktaistairvirodhaḥ syātsarvasatyatvavādinaḥ विश्वाचे असत्यरूपत्व (खोटेपणा) ज्या वाक्यांनी कोठे (कोणत्या ग्रंथांत) वर्णिले आहे, त्या…
  33. 33 tadātmano hi sthūlasya sūkṣmasyātha vikāritā कारण ज्याचा (शिव) आत्मा आहे, त्या स्थूल व सूक्ष्म (वस्तूं)ची विकारिता (बदल) — (तीच शिवाला…
  34. 34 kṣīramāyāprakṛtivadyāvataścaiva yāvatī | śivasya tādṛgātmamutpadyetātra yogivat क्षीर (दूध), माया, प्रकृती यांच्याप्रमाणे — जेवढ्याचा आणि जेवढी (विकृती तेवढ्या प्रमाणात)…
  35. 35 icchayā sarvabhāvatvamanekātmatvameva ca | nātra svātmavikāreṇa janayedbhāvamaṇḍalam इच्छेने सर्वभावत्व (सर्व वस्तू असणे) आणि अनेकात्मत्व (अनेक आत्मे असणे) — येथे तो आपल्या…
  36. 36 yathā na yogino'stīha nānāsainyaśarīrakaiḥ ज्याप्रमाणे योग्याला येथे नाना सैन्याच्या (मायिक) शरीरांनी (विभाग होत नाही),
  37. 37 vibhāgastadvadīśasya madhyotkṛṣṭanikṛṣṭakaiḥ | bhāvairnāsti vibhedatvamathavāmbudhivīcivat त्याप्रमाणे ईशाचा (ईश्वराचा) मध्यम, उत्कृष्ट व निकृष्ट अशा भावांनी विभाग (भेद) होत नाही,…
  38. 38 tatra vicitvamāpannaṃ na jalaṃ jalamucyate | na ca … तेथे (समुद्रात) तरंगावस्था प्राप्त झालेले पाणी "पाणी" म्हटले जात नाही (असे नाही);
  39. 39 niścalatve'pi hi jalaṃ vīcitve jalameva tat | vīcibhistadviśiṣṭaṃ … निश्चल अवस्थेतही (ते) पाणीच, आणि तरंगावस्थेतही ते (पाणीच);
  40. 40 ata eva parecchāto na jaḍatvamavasthitam | pṛthivyāditattvagaṇe jaḍatvaṃ … म्हणूनच परमेश्वराच्या इच्छेमुळे (कोणतीही) जडता (अचेतनता) अवस्थित होत नाही;
  41. 41 na tathā jaḍatā kvāpi tathāgre suvicāritaiḥ | varṇayiṣyāma … तशी जडता कोठेही (खरोखर) नाही;
  42. 42 svecchāto bhāvarūpatve parādhīnā kutaḥ sthitiḥ आपल्या इच्छेने (तो) भावरूप (वस्तुरूप) होत असता त्याची स्थिती पराधीन (परावलंबी) कशी (असेल)?
  43. 43 kṣīravadyadi vocyeta parādhīnaṃ jaḍaṃ bhavet | etayaiva diśā … क्षीराप्रमाणे (दुधाप्रमाणे) जर म्हणाल की (ते) पराधीन व जड असते, तर याच रीतीने शुद्ध-न्यून…
  44. 44 abhagne svasya rūpatve śuddhanyūnādikaṃ kutaḥ | patadgrahādike hemni … स्वतःचे रूप अभग्न (अखंडित) असता शुद्ध-न्यून इत्यादी कोठून (येईल)?
  45. 45 sthitameva na hemno'sya kācidasti vibheditā | caṇḍālasadmago vahnirna … या सोन्याची काही विभेदिता (भेद) नाही, ते तेच राहते;
  46. 46 tathaiva syādathocyeta vahneḥ saṃskāracodanā | śāstreṣu varṇitā kasmātkāryārthaṃ … तसेच (शिवाबाबत) असेल (म्हणाल).
  47. 47 na svarūpavibhāgo'tra tathā tasya vyavasthiteḥ | saṃjñākaraṇamātraṃ tadvyavahārāya … येथे स्वरूपाचा विभाग (भेद) नाही, कारण तो (शिव) तसा (अखंड) अवस्थित आहे;
  48. 48 vyavahāro'pyavidyā no tathātveneśvarasthitiḥ | tenaiva vā tathā kḷptastathā … व्यवहारसुद्धा आम्हाला अविद्या नाही;
  49. 49 hemapiṇḍe hemataiva syāccenna mukuṭādike "हेमपिंडात (सोन्याच्या गोळ्यात) हेमता (सोनेपणा) असते, पण मुकुटादिकांत नाही" असे (तुम्ही…
  50. 50 satkṛtau tadvinirṇeyaṃ yā collaṅghanacodanā देवतापूजनादी सत्कृतीत ते (तत्त्व) निश्चित करावयाचे आहे, आणि जी उल्लंघनाची…
  51. 51 evaṃ pravartane tasya na nimittasamudgamaḥ अशा रीतीने त्याच्या (शिवाच्या) प्रवृत्तीत (बाह्य) निमित्ताचा (कारणाचा) उद्गम (उठाव) नाही.
  52. 52 yadi svarūpavibhraṃśācchāktarūpādikalpanā | tadvaktavyaṃ nimittatvaṃ kimarthaṃ rūpamūjjhati जर स्वरूपाच्या विभ्रंशामुळे (ढळण्यामुळे) शाक्त रूप इत्यादींची कल्पना (होते म्हणाल), तर ते…
  53. 53 śaktitrayasvarūpatvaṃ sarvaṃ yatrāstyavasthitam जेथे शक्तित्रयस्वरूपत्व (तीन शक्तींचे स्वरूप) सर्वत्र अवस्थित आहे —
  54. 54 nimittaṃ kalpyate tatra nimittaṃ tatra kalpyatām | atathātve … तेथे निमित्त (कारण) कल्पिले जाते (म्हणाल), तर तेथे निमित्त कल्पावे;
  55. 55 purā śāntasvarūpatvaṃ paścāttādṛgavasthitiḥ | śānte śivatvaṃ sthūle'pi śivatvaṃ … "पूर्वी शान्तस्वरूपत्व, मग तसली (क्रियाशील) अवस्था" (असे म्हणाल);
  56. 56 tatra kā śāntatā brūhi śakteḥ kiṃ vastutā na … तेथे कोणती शान्तता?
  57. 57 aṅgārarūpe kiṃ vahnau vahnitā na kriyātmake | jvālādike'tha … अंगाररूपी (निखाऱ्याच्या रूपातील) अग्नीत वह्निता (अग्नित्व) नाही काय?
  58. 58 niricchā na ca śakyeta vaktumevaṃ kadācana | asti … आणि अशा प्रकारे (शक्तीला) निरिच्छा (इच्छारहित) कधीही म्हणता येणार नाही — जर या अवस्थेत…
  59. 59 naiṣā kriyā bhavati kiṃ niricche kiṃ kriyā bhavet … ही क्रिया नाही (म्हणाल), तर इच्छारहितात क्रिया काय (कशी असेल)?
  60. 60 atha citratvamatrāsti bhāvapuñje na tacchive | śivasya tatsvarūpatvaṃ … आता येथे (भावसमूहात) चित्रता (विविधता) आहे, ती शिवात नाही (म्हणाल);
  61. 61 apekṣya bhāvavaicitryaṃ tasya tebhyo vicitratā | sarvaṃ śivātmakaṃ … भावांच्या (वस्तूंच्या) वैचित्र्याची अपेक्षा करून त्याची (शिवाची) त्यांच्यापासून (भासणारी)…
  62. 62 jalāharaṇaśaktaśca ghaṭo yadi na bhaṇyate | ghaṭaḥ kevala … आणि जलाहरणसमर्थ (पाणी आणण्यास समर्थ असा) घट "घट नव्हे" असे म्हटले जात नाही;
  63. 63 nānāvādairno virodhaḥ kathanīyamihāgrataḥ | uktaṃ vā kālapādādāvāgopālāṅganādinā नाना (इतर) वादांशी आम्हाला विरोध नाही;
  64. 64 tadaikyaṃ kheṭapālo'pi prāha yā kācana sthitā | śaktiḥ … ते ऐक्य (एकत्व) खेटपालसुद्धा सांगतो — पदार्थजाताची (सर्व वस्तूंची) जी काही शक्ती स्थित…
  65. 65 eko rudra itītyādi śrūtāvuktaṃ tathā paraḥ "रुद्र एकच आहे" इत्यादी श्रुतीत (वेदात) सांगितले आहे;
  66. 66 puruṣaḥ sarva evedamitihāsādiṣūditam | maheśasyāṣṭamūrtitvaṃ yāvatpārthivamūḍhatā "हे सर्व पुरुष (परमपुरुष)च आहे" असे इतिहासादिकांत (पुराण-इतिहासांत) सांगितले आहे;
  67. 67 sā'rodīditi vede'sti nārthavādo nirarthakaḥ | vidhyaṅgatvena cetsattā nāsatyasyāṅgatā … "तो (रुद्र) रडला" असे वेदात आहे — (हा) अर्थवाद (स्तुतिवचन) निरर्थक नाही;
  68. 68 bandhamokṣau na bhidyete sarvatraiva śivatvataḥ सर्वत्रच शिवत्व असल्यामुळे बंध व मोक्ष भिन्न (वेगळे) होत नाहीत (असा आक्षेप).
  69. 69 vijñānamīdṛksarvasya kasmānna syādvimohitā | saivaiṣā sā ca saṃsāro … "असे विज्ञान (शिवबोध) सर्वांना का होत नाही?
  70. 70 vibhinnaśivapakṣe tu satye dārḍhyaṃ paratra no | pratītimātramevātra … परंतु शिव (जगाहून) विभिन्न (वेगळा) मानणाऱ्याच्या पक्षात — (तो) सत्य असेल तर (त्याच्या…
  71. 71 nāsatye satyabuddhitvakhaṇḍanātrāsti kācana | kathanaṃ sarvasāmyāya vivādihananāya ca असत्यात (जगात) ते सत्य आहे ही बुद्धी खंडित (दूर) करण्यात येथे काही (दोष) नाही;
  72. 72 tadātmatve nāsti bandhastadabhāvānna mokṣaṇam (जग) तदात्म (शिवस्वरूप) असता बंध नाही, आणि त्याच्या (बंधाच्या) अभावामुळे मोक्षही नाही.
  73. 73 kimarthaṃ guruśāstrādi cettathā tadavasthiteḥ | devasya śāstrādbodhena kiṃ … "मग गुरू-शास्त्रादी कशासाठी?
  74. 74 sa evetthaṃ svecchayāste tatkartṛtvena bodhyataḥ तोच (शिव) अशा प्रकारे आपल्या इच्छेने त्याचा कर्ता (शास्त्रकर्ता) म्हणून, बोध्य (बोध…
  75. 75 sa eva buddharūpatve tathā bhavati tatkṣaṇam | sa … तोच बुद्धरूपतेत (जाणत्याच्या रूपात) त्या क्षणी तसा होतो;
  76. 76 vāditvaprativāditve kasmāccettasya tatsthite "मग वादित्व व प्रतिवादित्व (वादी व प्रतिवादीपणा) कशासाठी?
  77. 77 vyavahārāya vā sarvaṃ vyavahāro na vastugaḥ | svarūpaṃ … अथवा हे सर्व व्यवहारासाठी आहे;
  78. 78 sarvamekena rūpeṇa yadvicāryaṃ tathāgrataḥ सर्व काही एकाच रूपाने जे विचारावयाचे ते तसे पुढे (सांगू).
  79. 79 dharmādharmaiśca saṃbandhastathā tacchivasaṃsthiteḥ | tatphalāphalayogena yuktatā tasya tatsthiteḥ धर्म-अधर्मांशी संबंध (असतो);
  80. 80 nimittasamavāyayādivaicitryaṃ tadvicitratā | kāraṇasyaikarūpatve na doṣastritayātmatā निमित्त, समवायी इत्यादी (कारणांचे) वैचित्र्य (विविधता) म्हणजे त्याचीच (शिवाचीच) विचित्रता;
  81. 81 samavāyī tadicchaiva tadyogaḥ sahakāraṇamm समवायी (कारण) म्हणजे त्याची इच्छाच;
  82. 82 na pṛthivyādike tasmin kalpanā saṃpravartate त्या पृथ्वी इत्यादींमध्ये (मिथ्या) कल्पना प्रवृत्त होत नाही.
  83. 83 tathātvenaiva kḷptatvāttadetatkalpanā bhavet | tadeva tatkalpitaṃ kiṃ satye … "तशाच रूपाने (तसे) रचलेले असल्यामुळे ते हे कल्पना (काल्पनिक) ठरेल" (म्हणाल);
  84. 84 kaṭake'sti suvarṇatvaṃ kuṇḍale kalpanāsti kim | citravahnāvaśokādau kalpanā … कटकात (कड्यात) सुवर्णत्व असते, (मग) कुंडलात (कानातल्यात केवळ) कल्पनाच आहे काय?
  85. 85 śivatattve sānubhave paśyantyā na samānatā अनुभवयुक्त शिवतत्त्वाचे पश्यन्तीशी साम्य (तुल्यता) नाही.
  86. 86 satyāni svātmarūpāṇi paśyato na samānatā आपल्या आत्म्याचेच रूप असलेल्या सत्य (वस्तूं)ना पाहणाऱ्याचे (शिवाचे, पश्यन्तीशी) साम्य…
  87. 87 paśyantyātho śivāvasthā kriyāphalasamāptitaḥ | kriyāyā vātha prārambhe kalpanīyā … "पश्यन्ती (पाहणे)मुळे, क्रियेच्या फळाच्या समाप्तीमुळे शिवावस्था (येते म्हणाल), अथवा…
  88. 88 na ca vāstyantarāle'tra sā daśā yāhi kevalā आणि येथे (दोन क्रियांच्या) अंतरालात (मध्यंतरी) अशी केवल (एकाकी, निष्क्रिय) दशा नसतेच.
  89. 89 prasarpatyaparecchaiva punaranyā tathāvidhā दुसरी इच्छाच प्रसरण पावते, पुन्हा तशाच प्रकारची आणखी एक (इच्छा प्रसरते).
  90. 90 yatrātmānubhavāniṣṭhā tatrecchā ca na kiṃ bhavet जेथे आत्मानुभवात निष्ठा (विश्रांती) असते, तेथे इच्छासुद्धा का नसेल (असतेच)?
  91. 91 upalāderjaḍatve'pi śivatvaṃ te kathaṃ sthitam "दगडादिकांच्या जडत्वातही (अचेतनतेतही) शिवत्व तुझ्या मते कसे टिकेल?
  92. 92 saphalāyāṃ samāptāyāṃ kriyāyāṃ samanantaram फलयुक्त क्रिया समाप्त झाल्यावर लगेच —
  93. 93 kriyāntarecchāsaṃbhūtau tannimittamanantatā | yato'sti śivaśaktīnāṃ tāśca nityamavasthitāḥ दुसरी क्रिया करण्याच्या इच्छेच्या उद्भवात त्या (इच्छेच्या) निमित्ताने अनंतता (येते…
  94. 94 īśvarasya svatantrasya kenecchā vā vikalpyate स्वतंत्र अशा ईश्वराची इच्छा (तर) कशाने (कारणाने) कल्पिली जाईल (तिला कारण नसते)?
  95. 95 viśvatucchatvavākyānāṃ vairāgyādyarthavādinām विश्वाचे तुच्छत्व (क्षुद्रता) सांगणारी जी वाक्ये (आहेत ती) वैराग्य इत्यादींसाठी अर्थवाद…
  96. 96 ekasminneva dehe tu vibhedātparamāṇugāt परंतु एकाच देहात परमाणूपर्यंतच्या (अणुपर्यंतच्या) विभेदामुळे (भेद असला तरी) —
  97. 97 ekādhiṣṭhānato vāpi teṣāmapi na dūṣaṇam अथवा एकाच अधिष्ठानामुळे (एकाच आधारामुळे) त्यांचेही (अणूंचेही) दूषण (दोष) नाही.
  98. 98 tāvadekacitsvarūpaśivaprasaraṇena vā अथवा एकच चित्‌स्वरूप (चैतन्यस्वरूप) असलेल्या शिवाच्या प्रसरणामुळे तेवढेच (हे सर्व आहे).
  99. 99 pātañjalādīśvareṇa na sāmyamavibhedataḥ | iha tadvanna vijñeyaṃ tasmātsarvaṃ … पातंजल (योग) इत्यादींच्या ईश्वराशी (आमचे) साम्य नाही, कारण (आम्हाला) अविभेद (अभेद) मान्य…