The Vision of Śiva · Chapter 3

The Vision of Śiva — Chapter 3

शिवदृष्टि

Śivadṛṣṭi


Chapter 3 99 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 atha śakteḥ parāvasthā yairbhaktyā parigīyate | yuktyā prakāśito … ఇక ఏ శక్తి యొక్క పరావస్థను కొందరు భక్తితో కీర్తింతురో—(నిజముగా) యుక్తిచేత ప్రకాశితుడైన…
  2. 2 na śivaḥ śaktirahito na śaktirvyatirekiṇī శివుడు శక్తిరహితుడు కాడు, శక్తియు (శివునికంటె) వ్యతిరిక్త (వేరైనది) కాదు.
  3. 3 śivaḥ śaktastathā bhāvānicchayā kartumīhate | śaktiśaktimatorbhedaḥ śaive jātu … శివుడు శక్తుడై (సమర్థుడై) ఇట్లు ఇచ్ఛచేత భావములను సృజింపగోరును;
  4. 4 sāmarthyaṃ yadi kalpyeta tannāmānantyameva vā (శివుని) సామర్థ్యము (అతనికంటె వేరుగా) కల్పింపబడినచో, నిజముగా ఆనంత్యము (అనంతప్రసంగము)…
  5. 5 śaktimāneva śaktiḥ syācchivavatkaraṇārthataḥ శక్తిమంతుడే శక్తి అగును—శివునివలెనే—కరణార్థము (కార్యప్రయోజనము)వలన.
  6. 6 muñcato'pi nijāṃ śaktiṃ svātantrye jñānamāpatet తన నిజశక్తిని విడుచుచున్నను, స్వాతంత్ర్యమునందు (దాని) జ్ఞానము ఆపతించును…
  7. 7 mantrastambhanatāyāṃ hi nāsau vahnistadocyate (ఆక్షేపము:) మంత్రముచేత దహించు శక్తి స్తంభించినపుడు అది "అగ్ని కాదు" అని చెప్పబడును…
  8. 8 yadyauṣṇyāvyatirekatve dṛṣṭānto dāhakāśrayāt (సమాధానము:) ఔష్ణ్యము (అగ్నినుండి) అవ్యతిరిక్తమగుటవలన (దహించు ఆశ్రయమునుబట్టి అగ్ని…
  9. 9 2śaivaiḥ sadbhirvāca eva paśyantyādikrame sthitāḥ | kalpitāstairaśaivatvamātmanaḥ pratipāditam కొందరు సత్‌శైవులచే పశ్యంత్యాది క్రమమునందు స్థితమైన వాక్కు (స్థాయులు) మాత్రమే…
  10. 10 śaive vāca indriyatvamatha nādādinoditā | tadabhyāse phalāvāptiḥ sūkṣmamantrasvarūpatā శైవ (శాస్త్రమున) వాక్కునకు ఇంద్రియత్వము (చెప్పబడినది);
  11. 11 kathitā kālapādādau nādākhyaṃ yatparaṃ tviti | parāparādibhedaśca tatraiva … కాలపాదాదులందు "నాదాఖ్యమైన ఆ పరమ" అని చెప్పబడినది;
  12. 12 naitanna vācaḥ kathitaṃ patiśabdasya varṇitam ఇది (అట్లు) కాదు: అది వాక్కును గూర్చి చెప్పబడలేదు, పతిశబ్దమును (ప్రభువు అను పదమును)…
  13. 13 tathā cāha kheṭapālaḥ śabdarāśerviśeṣatām అట్లే ఖేటపాలుడు శబ్దరాశి యొక్క విశేషతను (శివునితో ఏకతను, కేవల వాక్కును కాదు) చెప్పును.
  14. 14 svāyambhuvasya ṭīkāyāṃ bāḍhamityādinā guruḥ | tathā mataṅgaṭīkāyāṃ vyākhyāniguruṇoditam స్వాయంభువ టీకయందు "బాఢమ్ (నిశ్చయముగా)" మొదలగు మాటలచేత గురువు (చెప్పును);
  15. 15 tatra vā tadupāyatvātparatvenopacāritā లేక అచట (వాక్కు "పర" అని పిలువబడినచో, అది) తదుపాయత్వము (ఆ పరమమునకు సాధనమగుట)వలన "పర"గా…
  16. 16 tadupāyātparatvaṃ ceddīpāderapyupāyatā తదుపాయత్వమునుండి పరత్వము (వచ్చునేని), దీపాదులకును ఉపాయత ఉన్నదే (కావున అవియు "పర" కావలెను).
  17. 17 tasmātsamagrākāreṣu sarvāsu pratipattiṣu | vijñeyaṃ śivarūpatvaṃ svaśaktyāveśanātmakam కావున సమగ్రాకారములందు, సమస్త ప్రతిపత్తులందు (జ్ఞానములందు) శివరూపత్వము—తన స్వశక్తి…
  18. 18 piṇḍe vā kaṭikāyāṃ vā kiṃ suvarṇatvamiṣyate పిండమునందు గాని, కటికయందు (కడ్డీయందు) గాని సువర్ణత్వము (సమానముగా) ఇష్టము కాదా?
  19. 19 na bhūṣaṇe kuḍalādau yathā tatra svaśaktitaḥ | rūpakatvaṃ … ఆభరణమైన కుండలాదులందు మాత్రమే కాదు;
  20. 20 tathecchayā samāviṣṭastathā śaktitrayeṇa ca | tathā tathā sthito … ఇట్లు ఇచ్ఛచేత, అట్లే శక్తిత్రయముచేత సమావిష్టుడై, (శివుడు) భావములుగా అట్లట్లు స్థితుడగును;
  21. 21 ityukte'tra samākṣepaḥ pakṣasyāsya vidhīyate | ādau tāvadvikāritvaṃ śivatattvasya … ఇట్లు చెప్పగా, ఈ పక్షముపై ఇచట సమాక్షేపము (ఆక్షేపము) చేయబడుచున్నది: మొదట, శివతత్త్వమునకు…
  22. 22 nānāvikārarūpeṇa jaḍataivamavasthitā | tathā sāvayavatvaṃ ca parādhīnatvameva ca (ఆక్షేపము:) ఇట్లు నానావికారరూపమున (శివునికి) జడతయే ఏర్పడును;
  23. 23 nyūnatvādi vināśitvaṃ tathollaṅghananiṣkṛtiḥ —న్యూనత్వాది, వినాశిత్వము (నశించుట), అట్లే ఉల్లంఘనము-నిష్కృతి (అతిక్రమణము,…
  24. 24 yatropari na hastādi neyamīśvarasaṃnidhau | tatra pādavihārādeḥ sphuṭameva … (ఆక్షేపము:) ఈశ్వరసన్నిధిని పైకి హస్తాదిని (ఎత్తరాదు);
  25. 25 evaṃ sati samagrasya vyavahārasya bhaṅgitā | tathaivaṃ saṃpravṛttau … (ఆక్షేపము:) ఇట్లయితే సమస్త వ్యవహారమునకు భంగము;
  26. 26 nānāvādaiḥ svasiddhāntaiḥ sākamatra virodhitā | sarvabhāvaśivatvena nāstitā bandhamokṣayoḥ (ఆక్షేపము:) ఇచట (మీ మతమునకు) నానావాదములతో, స్వసిద్ధాంతములతో విరోధిత;
  27. 27 tadabhāvāddevaguruśāstrocchedo bhavettarām | nirarthakatvaṃ śāstrasya karaṇe tannirūpaṇe (ఆక్షేపము:) వాటి (బంధమోక్షముల) అభావమువలన దేవ-గురు-శాస్త్రోచ్ఛేదము మరింతగా వచ్చును;
  28. 28 sarveṣāmeva muktatve sthite kasyopadeśyatā | dharmādharmau nasaṃ baddhau … (ఆక్షేపము:) అందరును ముక్తులే అని స్థితమైతే ఎవరికి ఉపదేశ్యత (బోధ్యత)?
  29. 29 tataśca śivadharmādervedāderakṛtārthatā | nimittasamavāyayādikāraṇeṣu samānatā (ఆక్షేపము:) దానివలన శివధర్మాది, వేదాదులకు అకృతార్థత (వ్యర్థత);
  30. 30 pṛthivyādikalpanayā kalpanāvān śivo bhavet | śivatattve sānubhave paśyantītulyatā … (ఆక్షేపము:) పృథివ్యాది కల్పనచేత శివుడు కల్పనావంతుడగును;
  31. 31 icchāvatkāryaniṣpattyā punaricchāntarodgame | śivasya heturvaktavyo yadarthaṃ sā navodgatā (ఆక్షేపము:) ఇచ్ఛావంతుడగుటవలన ఒక కార్యము నిష్పన్నమై మరల ఇచ్ఛాంతరోద్గమమునందు—ఆ నూతన (ఇచ్ఛ)…
  32. 32 viśvasyāsatyarūpatvaṃ yairvākyairvarṇitaṃ kvacit | śivoktaistairvirodhaḥ syātsarvasatyatvavādinaḥ (ఆక్షేపము:) విశ్వమునకు అసత్యరూపత్వము ఎచటనో శివుడే చెప్పిన వాక్యములచేత వర్ణింపబడినది;
  33. 33 tadātmano hi sthūlasya sūkṣmasyātha vikāritā (ఆక్షేపము:) స్థూలమైనను సూక్ష్మమైనను ఆ (విశ్వము) తదాత్మ (తన స్వరూపము)గా గలవానికి వికారిత…
  34. 34 kṣīramāyāprakṛtivadyāvataścaiva yāvatī | śivasya tādṛgātmamutpadyetātra yogivat (మా పక్షము:) క్షీర-మాయా-ప్రకృతివలె (పరిణమించుచు)—ఎంతవరకు, ఎంత పరిమాణమో—అంత తాదృశమైన…
  35. 35 icchayā sarvabhāvatvamanekātmatvameva ca | nātra svātmavikāreṇa janayedbhāvamaṇḍalam ఇచ్ఛచేత సర్వభావత్వమును, అనేకాత్మత్వమును (అనేక స్వరూపతను) (ధరించును);
  36. 36 yathā na yogino'stīha nānāsainyaśarīrakaiḥ ఎట్లు యోగికి ఇచట నానాసైన్యశరీరములచేత తన (నిజమైన) విభాగము లేదో—
  37. 37 vibhāgastadvadīśasya madhyotkṛṣṭanikṛṣṭakaiḥ | bhāvairnāsti vibhedatvamathavāmbudhivīcivat —అట్లే ఈశ్వరునికి మధ్యమ-ఉత్కృష్ట-నికృష్ట భావములచేత నిజమైన విభేదత్వము లేదు;
  38. 38 tatra vicitvamāpannaṃ na jalaṃ jalamucyate | na ca … అచట వీచిత్వమును (అలల స్థితిని) పొందిన జలము "జలము"గా (అట్లు) చెప్పబడదు;
  39. 39 niścalatve'pi hi jalaṃ vīcitve jalameva tat | vīcibhistadviśiṣṭaṃ … నిశ్చలత్వమునందును జలమే, వీచిత్వమునందును అది జలమే;
  40. 40 ata eva parecchāto na jaḍatvamavasthitam | pṛthivyāditattvagaṇe jaḍatvaṃ … ఈ కారణముచేతనే పరేచ్ఛచేత (శివేచ్ఛచేత) జడత్వము స్థితము కాదు;
  41. 41 na tathā jaḍatā kvāpi tathāgre suvicāritaiḥ | varṇayiṣyāma … —నిజముగా జడత ఎక్కడను లేదు;
  42. 42 svecchāto bhāvarūpatve parādhīnā kutaḥ sthitiḥ (శివుడు) తన స్వేచ్ఛచేత భావరూపత్వమును (వస్తురూపమును) ధరించునపుడు, పరాధీనమైన (పరతంత్ర)…
  43. 43 kṣīravadyadi vocyeta parādhīnaṃ jaḍaṃ bhavet | etayaiva diśā … "క్షీరమువలె (శివుడు) పరాధీనుడు, జడుడు అగును" అని అన్నచో—ఈ మార్గముచేతనే శుద్ధ-న్యూనాది…
  44. 44 abhagne svasya rūpatve śuddhanyūnādikaṃ kutaḥ | patadgrahādike hemni … తన రూపత్వము అభగ్నమైనపుడు (చెక్కు చెదరనపుడు) శుద్ధ-న్యూనాదికము ఎక్కడనుండి?
  45. 45 sthitameva na hemno'sya kācidasti vibheditā | caṇḍālasadmago vahnirna … ఈ హేమమునకు హేమత్వము స్థితమే;
  46. 46 tathaiva syādathocyeta vahneḥ saṃskāracodanā | śāstreṣu varṇitā kasmātkāryārthaṃ … అట్లే (అన్నిటి విషయమున) అగును.
  47. 47 na svarūpavibhāgo'tra tathā tasya vyavasthiteḥ | saṃjñākaraṇamātraṃ tadvyavahārāya … ఇచట స్వరూపవిభాగము లేదు, ఏలయన దాని (శివుని) స్థితి అట్లే నిలిచి ఉండును;
  48. 48 vyavahāro'pyavidyā no tathātveneśvarasthitiḥ | tenaiva vā tathā kḷptastathā … మాకు వ్యవహారము కూడ అవిద్య కాదు;
  49. 49 hemapiṇḍe hemataiva syāccenna mukuṭādike హేమపిండమునందే హేమత్వము, కిరీటాదులందు కాదు అన్నచో—(అది అసంగతము, ఏలయన అంతటను అదే ఒక్క…
  50. 50 satkṛtau tadvinirṇeyaṃ yā collaṅghanacodanā (అట్లే) సత్కృతియందు (దేవతా పూజయందు) ఆ (సూత్రము) నిర్ణయింపదగును;
  51. 51 evaṃ pravartane tasya na nimittasamudgamaḥ ఇట్లు అతని (సృష్టి) ప్రవర్తనమునందు (బాహ్య) నిమిత్తసముద్గమము (నిమిత్తకారణపు ఉద్భవము) లేదు.
  52. 52 yadi svarūpavibhraṃśācchāktarūpādikalpanā | tadvaktavyaṃ nimittatvaṃ kimarthaṃ rūpamūjjhati శాక్తరూపాది కల్పన స్వరూపవిభ్రంశమునుండి (స్వభావపు పతనమునుండి) కలిగినదైతే, నిమిత్తత్వము…
  53. 53 śaktitrayasvarūpatvaṃ sarvaṃ yatrāstyavasthitam (కాని మా మతము:) ఎక్కడ సర్వము శక్తిత్రయస్వరూపత్వముగా స్థితమై ఉన్నదో (అక్కడ అట్టి పతనము…
  54. 54 nimittaṃ kalpyate tatra nimittaṃ tatra kalpyatām | atathātve … ఎక్కడ నిమిత్తము కల్పింపదగునో అక్కడ నిమిత్తము కల్పింపబడుగాక—అనగా ఎక్కడ అతథాత్వము…
  55. 55 purā śāntasvarūpatvaṃ paścāttādṛgavasthitiḥ | śānte śivatvaṃ sthūle'pi śivatvaṃ … (ఆక్షేపము:) మొదట శాంతస్వరూపత్వము, తరువాత అట్టి (క్రియాశీల) అవస్థితి;
  56. 56 tatra kā śāntatā brūhi śakteḥ kiṃ vastutā na … (సమాధానము:) అచట ఏ శాంతత ఉన్నదో చెప్పుము;
  57. 57 aṅgārarūpe kiṃ vahnau vahnitā na kriyātmake | jvālādike'tha … అంగారరూపమైన అగ్నియందు అగ్నిత ఉండి, క్రియాత్మకమైన (మండు) జ్వాలాదులందు లేదా?
  58. 58 niricchā na ca śakyeta vaktumevaṃ kadācana | asti … ఆ (అవస్థ) నిరిచ్ఛ (ఇచ్ఛరహితము) అని ఎన్నడును చెప్పజాలము;
  59. 59 naiṣā kriyā bhavati kiṃ niricche kiṃ kriyā bhavet … —ఇది క్రియ కాదా?
  60. 60 atha citratvamatrāsti bhāvapuñje na tacchive | śivasya tatsvarūpatvaṃ … (ఆక్షేపము:) ఇక ఈ చిత్రత్వము (వైవిధ్యము) భావపుంజమునందు (వస్తుసమూహమునందు) ఉన్నది, శివునందు…
  61. 61 apekṣya bhāvavaicitryaṃ tasya tebhyo vicitratā | sarvaṃ śivātmakaṃ … భావవైచిత్ర్యమును (వస్తువైవిధ్యమును) అపేక్షించి అతని వైచిత్ర్యము వాటినుండి (వచ్చును);
  62. 62 jalāharaṇaśaktaśca ghaṭo yadi na bhaṇyate | ghaṭaḥ kevala … జలాహరణ సమర్థమైన ఘటము ఇచట కేవల "ఘటము"గా మాత్రమే చెప్పబడదైతే—అది అట్టిదని (శక్తిసహితమని)…
  63. 63 nānāvādairno virodhaḥ kathanīyamihāgrataḥ | uktaṃ vā kālapādādāvāgopālāṅganādinā నానావాదములతో విరోధము లేదు—ఇది ఇచట ముందు కథనీయము;
  64. 64 tadaikyaṃ kheṭapālo'pi prāha yā kācana sthitā | śaktiḥ … ఆ ఏకతను ఖేటపాలుడును ప్రకటించును: పదార్థజాతమునందు ఏ ఏదైనా శక్తి స్థితమో, అది సమస్తముగా…
  65. 65 eko rudra itītyādi śrūtāvuktaṃ tathā paraḥ "ఏకో రుద్రః (రుద్రుడు ఒక్కడే)" మొదలగునది శ్రుతియందు చెప్పబడినది, అట్లే ఇతరత్రను.
  66. 66 puruṣaḥ sarva evedamitihāsādiṣūditam | maheśasyāṣṭamūrtitvaṃ yāvatpārthivamūḍhatā "పురుషుడే ఈ సర్వము" అని ఇతిహాసాదులందు చెప్పబడినది;
  67. 67 sā'rodīditi vede'sti nārthavādo nirarthakaḥ | vidhyaṅgatvena cetsattā nāsatyasyāṅgatā … "సః అరోదీత్ (అతడు ఏడ్చెను)" అని వేదమున ఉన్నది;
  68. 68 bandhamokṣau na bhidyete sarvatraiva śivatvataḥ (ఆక్షేపము:) సర్వత్రను శివత్వమగుటవలన బంధ-మోక్షములు భేదింపబడవు.
  69. 69 vijñānamīdṛksarvasya kasmānna syādvimohitā | saivaiṣā sā ca saṃsāro … (సమాధానము:) అట్టి విజ్ఞానము అందరికి ఎందుకు ఉండదు?
  70. 70 vibhinnaśivapakṣe tu satye dārḍhyaṃ paratra no | pratītimātramevātra … కాని శివుడు (జగత్తునుండి) విభిన్నుడను (ద్వైత) పక్షమున, (శివుడే) సత్యమైతే, ఇతరమునందు…
  71. 71 nāsatye satyabuddhitvakhaṇḍanātrāsti kācana | kathanaṃ sarvasāmyāya vivādihananāya ca (మా పక్షమున) అసత్యమునందు "సత్యబుద్ధి" అను దానిని ఖండించుట ఇచట లేదు (మాకు సర్వము సత్యము);
  72. 72 tadātmatve nāsti bandhastadabhāvānna mokṣaṇam (ఆక్షేపము:) తదాత్మత్వమున (జగత్తు శివాత్మకమైనపుడు) బంధము లేదు;
  73. 73 kimarthaṃ guruśāstrādi cettathā tadavasthiteḥ | devasya śāstrādbodhena kiṃ … (ఆక్షేపము:) "అట్లయితే గురు-శాస్త్రాది ఏ అర్థము కొరకు?
  74. 74 sa evetthaṃ svecchayāste tatkartṛtvena bodhyataḥ (సమాధానము:) అతడే ఇట్లు తన స్వేచ్ఛచేత ఆ (బోధ ప్రక్రియ)కు కర్తగా (ఉండుచు) ఉండును (—అది అతని…
  75. 75 sa eva buddharūpatve tathā bhavati tatkṣaṇam | sa … అతడే బుద్ధరూపత్వమున (జ్ఞానము పొందిన రూపమున) ఆ క్షణముననే అట్లగును;
  76. 76 vāditvaprativāditve kasmāccettasya tatsthite "అట్లయితే వాదిత్వ-ప్రతివాదిత్వములు (వాదన-ప్రతివాదన పాత్రలు) ఎందుకు?
  77. 77 vyavahārāya vā sarvaṃ vyavahāro na vastugaḥ | svarūpaṃ … లేక ఈ సర్వము వ్యవహారము కొరకు;
  78. 78 sarvamekena rūpeṇa yadvicāryaṃ tathāgrataḥ సర్వము ఒకే రూపమున (ఎట్లో) వివార్యము (విచారింపదగును)—అది ముందు అట్లే (వివరింపబడును).
  79. 79 dharmādharmaiśca saṃbandhastathā tacchivasaṃsthiteḥ | tatphalāphalayogena yuktatā tasya tatsthiteḥ ధర్మాధర్మములతో సంబంధమును అట్లే (శివుడు) వాటిగా సంస్థితుడగుటవలన (కలదు);
  80. 80 nimittasamavāyayādivaicitryaṃ tadvicitratā | kāraṇasyaikarūpatve na doṣastritayātmatā నిమిత్త-సమవాయ్యాది వైచిత్ర్యము (కారణ వైవిధ్యము) అతని వైచిత్ర్యమే;
  81. 81 samavāyī tadicchaiva tadyogaḥ sahakāraṇamm సమవాయికారణము అతని ఇచ్ఛయే;
  82. 82 na pṛthivyādike tasmin kalpanā saṃpravartate కావున పృథివ్యాదిగా (వ్యక్తమగు) ఆ (శివుని) విషయమున (అసత్య) కల్పన ప్రవర్తింపదు.
  83. 83 tathātvenaiva kḷptatvāttadetatkalpanā bhavet | tadeva tatkalpitaṃ kiṃ satye … అట్లేయని కల్పితమగుటవలన ఈ (అభివ్యక్తి, ద్వైతపక్షమున మాత్రమే) కల్పన అగును;
  84. 84 kaṭake'sti suvarṇatvaṃ kuṇḍale kalpanāsti kim | citravahnāvaśokādau kalpanā … కటకమునందు (కంకణమునందు) సువర్ణత్వము ఉన్నది;
  85. 85 śivatattve sānubhave paśyantyā na samānatā శివతత్త్వము సానుభవమైనను (అనుభవసహితమైనను) పశ్యంతితో సమానత లేదు.
  86. 86 satyāni svātmarūpāṇi paśyato na samānatā (జగత్తు విషయములను) సత్యములుగా, తన స్వాత్మరూపములుగా చూచువానికి (పశ్యంతితో) సమానత లేదు…
  87. 87 paśyantyātho śivāvasthā kriyāphalasamāptitaḥ | kriyāyā vātha prārambhe kalpanīyā … (ఆక్షేపము:) ఇక శివావస్థ (శుద్ధ శాంత స్థితి) "చూచుట"చేత (కల్పింపదగును)—క్రియాఫలసమాప్తివలన…
  88. 88 na ca vāstyantarāle'tra sā daśā yāhi kevalā (సమాధానము:) కాని ఇచట అంతరాలమునందు ఆ దశ—అనగా (శక్తులనుండి) కేవలమైన (పూర్తి నిష్క్రియ)…
  89. 89 prasarpatyaparecchaiva punaranyā tathāvidhā మరొక ఇచ్ఛయే ప్రసర్పించును, మరల అట్టిదే మరొకటి (—కావున నిష్క్రియ అంతరాలము లేదు).
  90. 90 yatrātmānubhavāniṣṭhā tatrecchā ca na kiṃ bhavet మరియు ఎక్కడ (అతడు) ఆత్మానుభవమునందు నిష్ఠుడై ఉండునో, అక్కడ ఇచ్ఛ కూడ ఎందుకు ఉండదు?
  91. 91 upalāderjaḍatve'pi śivatvaṃ te kathaṃ sthitam (ఆక్షేపము:) ఉపలాది (రాయి మొదలగువాని) జడత్వమునందును మీకు శివత్వము ఎట్లు స్థితము?
  92. 92 saphalāyāṃ samāptāyāṃ kriyāyāṃ samanantaram సఫలమైన (ఫలసహిత) క్రియ సమాప్తమైనపుడు, వెంటనే—
  93. 93 kriyāntarecchāsaṃbhūtau tannimittamanantatā | yato'sti śivaśaktīnāṃ tāśca nityamavasthitāḥ —క్రియాంతరేచ్ఛాసంభూతియందు (మరో క్రియ కోరిక పుట్టుటయందు) దానిచేత అనంతత (కలుగును);
  94. 94 īśvarasya svatantrasya kenecchā vā vikalpyate స్వతంత్రుడైన ఈశ్వరుని ఇచ్ఛ ఏ (బాహ్య కారణము)చేత వికల్ప్యమగును (కారణసహితమని కల్పింపబడును)?
  95. 95 viśvatucchatvavākyānāṃ vairāgyādyarthavādinām విశ్వము తుచ్ఛమను వాక్యములు—అవి వైరాగ్యాదిని ప్రశంసించు అర్థవాదములు (—సత్యమును…
  96. 96 ekasminneva dehe tu vibhedātparamāṇugāt కాని ఒకే దేహమునందు పరమాణువువరకు వ్యాపించు విభేదమువలన (అనేకత్వము ఆరోపింపవచ్చును)—
  97. 97 ekādhiṣṭhānato vāpi teṣāmapi na dūṣaṇam —లేక (అట్లైనను), వాటికి ఏకాధిష్ఠానము (ఒకే శివుడు ఆధారము)గా ఉండుటవలన, ఆ (పరమాణువుల)…
  98. 98 tāvadekacitsvarūpaśivaprasaraṇena vā —లేక, ఏకచిత్‌స్వరూపుడైన శివుని ప్రసరణముచేత (అంతయు ఏకీకృతమగును).
  99. 99 pātañjalādīśvareṇa na sāmyamavibhedataḥ | iha tadvanna vijñeyaṃ tasmātsarvaṃ … పాతంజలాది (యోగాది మతముల) ఈశ్వరునితో సామ్యము లేదు, (మా) అవిభేదమువలన;