शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 athāsmākaṃ jñānaśaktiryā sadāśivarūpatā | vaiyākaraṇasādhūnāṃ paśyantī sā parā … ഇനി നമ്മുടെ ജ്ഞാനശക്തി ഏതാണോ — ആ സദാശിവരൂപതയാണ് വൈയാകരണസാധുക്കളുടെ പശ്യന്തി എന്ന ആ…
- 2 ityāhuste paraṃ brahma yadanādi tathākṣayam | tadakṣaraṃ śabdarūpaṃ … എന്ന് അവർ പറയുന്നു — അനാദിയും അക്ഷയവുമായ പരബ്രഹ്മം ഏതാണോ, ആ ശബ്ദരൂപമായ അക്ഷരംതന്നെ ആ…
- 3 sa evātmā sarvadehavyāpakatvena vartate | antaḥpaśyadavasthaiva cidrūpatvamarūpakam ആ ആത്മാവുതന്നെ സർവദേഹങ്ങളിലും വ്യാപകത്വേന വർത്തിക്കുന്നു;
- 4 akṣādivṛttibhirhīnaṃ deśakālādiśūnyakam അക്ഷാദിവൃത്തികളാൽ (ഇന്ദ്രിയവ്യാപാരങ്ങളാൽ) രഹിതവും ദേശ-കാലാദികളാൽ ശൂന്യവുമായത്,
- 5 sarvataḥkramasaṃhāramātramākāravarjitam | brahmatattvaṃ parā kāṣṭhā paramārthastadeva saḥ സർവത്ര ക്രമസംഹാരമാത്രമായതും ആകാരവർജിതവുമായ ബ്രഹ്മതത്ത്വം പരാകാഷ്ഠയാണ്;
- 6 āste vijñānarūpatve sa śabdo'rthavivakṣayā | madhyamā kathyate saiva … ആ ശബ്ദം വിജ്ഞാനരൂപത്വത്തിൽ അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു;
- 7 saṃprāptā vaktrakuharaṃ kaṇṭhādisthānabhāgaśaḥ | vaikharī kathyate saiva bahirvāsanayā … കണ്ഠാദിസ്ഥാനഭാഗങ്ങളിലൂടെ വക്ത്രകുഹരത്തിൽ എത്തിയ ആ (ശബ്ദം) തന്നെ ബാഹ്യവാസനയാൽ ക്രമേണ വൈഖരി…
- 8 yasmāttairucyate sadbhirevaṃ vastupravṛttaye എന്തെന്നാൽ വസ്തുപ്രവൃത്തിക്കായി സത്തുക്കളാൽ ഇപ്രകാരം പറയപ്പെടുന്നു.
- 9 vivartate'rthabhāvena prakriyā jagato yataḥ എന്തെന്നാൽ അതിൽനിന്ന് അർഥഭാവേന ജഗത്തിന്റെ പ്രക്രിയ വിവർത്തിക്കുന്നു (മാറിത്തോന്നുന്നു).
- 10 na so'sti pratyayo loke yaḥ śabdānugamādṛte | śabdabrahmaṇi … ശബ്ദാനുഗമം കൂടാതെ ലോകത്തിൽ യാതൊരു പ്രത്യയവും (അറിവും) ഇല്ല;
- 11 avibhāgā tu paśyantī sarvataḥ saṃhṛtakramā | ityādivākyaracanaistairevaṃ pratipāditam എന്നാൽ പശ്യന്തി അവിഭക്തയും സർവത്ര സംഹൃതക്രമയും ആകുന്നു — ഇത്യാദി വാക്യരചനകളാൽ അവർ…
- 12 ādau tāvadindriyatve sthitā vākkarmasaṃjñite ആദ്യം പശ്യന്തി വാക്കർമം എന്നു സംജ്ഞിതമായ ഇന്ദ്രിയത്വത്തിൽ സ്ഥിതയായിരിക്കുന്നു.
- 13 indriyatve'pi sāmānye pāṇyāderbrahmatā na kim ഇന്ദ്രിയത്വം പൊതുവേ (സമ്മതിച്ചാൽ)പ്പോലും, കൈ മുതലായവയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മത്വം…
- 14 antaḥ kramo hṛdādeścetprāṇādeḥ kiṃ na satyatā ഹൃദയാദികളുടെ അന്തഃക്രമം (ബ്രഹ്മത്വം) എങ്കിൽ, പ്രാണാദികളുടെ സത്യത എന്തുകൊണ്ട് (ഉണ്ടാകില്ല)?
- 15 atropāsanayā siddhirdevatāyogiteti cet "ഇവിടെ ഉപാസനയാൽ സിദ്ധി, ദേവതായോഗിത (ഉണ്ടാകുന്നു)" എന്നു പറഞ്ഞാൽ —
- 16 tasmāddhiraṇyagarbhādiyogasāṃkhyetihāsatām അതിനാൽ യോഗ-സാംഖ്യ-ഇതിഹാസ-ഹിരണ്യഗർഭാദികളുടെ (തുല്യ) സ്ഥിതി (വന്നുചേരും);
- 17 vihāya śāstraracanā jātucinna virājate | pāṇyādīndriyavannaitadbrahma vāgindriyaṃ bhavet ശാസ്ത്രരചന ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അത് ഒരിക്കലും ശോഭിക്കില്ല;
- 18 athocyate prakiryāsau sāṃkhyādiracitā na sā | tattvonmeṣaprasaraṇe bhavetsaṃbandhabhāginī ഇനി "ഈ പ്രക്രിയ സാംഖ്യാദികൾ നിർമിച്ചതല്ല" എന്നു പറഞ്ഞാൽ — അത് തത്ത്വോന്മേഷത്തിന്റെ…
- 19 vimarśānubhavenaiṣā yathā vāk prathamaṃ śritā | lakṣyate bodharūpeṇa … വിമർശാനുഭവത്താൽ ഈ വാക്ക് എപ്രകാരം ആദ്യം ആശ്രയിക്കപ്പെട്ട് ബോധരൂപേണ ലക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുവോ,…
- 20 vartamānasamārūḍhā kriyā paśyantyudāhṛtā വർത്തമാനത്തിൽ ആരൂഢയായ ക്രിയ പശ്യന്തി എന്ന് ഉദാഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
- 21 yadyābhāsānbahirbhūtāṃstatsato'pyasato'pi vā ബാഹ്യഭൂതങ്ങളായ ആഭാസങ്ങളെ — അവ സത്തായാലും അസത്തായാലും —
- 22 gṛhṇātyathāvidyayā vā sāpyasyāḥ kathamāsthitā അവൾ ഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അവിദ്യയാൽ (ഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ), ആ (അവിദ്യ) തന്നെ…
- 23 satyā hyasāvasatyā vā satyatve darśanakṣatiḥ | asatyayāpi satyasya … ഈ (പശ്യന്തി) സത്യയോ അസത്യയോ?
- 24 bahirbhāvānvisṛjyādau paścātpaśyati sātha kim ആദ്യം ബാഹ്യഭാവങ്ങളെ വിസർജിച്ച് പിന്നീട് അവൾ കാണുന്നുവോ, അതോ എന്ത്?
- 25 jñātānsṛjatyasau tānvā neti jñāteṣvadarśanam ജ്ഞാതങ്ങളെ അവൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുവോ, അവയെ അല്ലയോ?
- 26 tāni dṛṣṭvānusṛjati sṛṣṭvā vānuprapaśyati അവയെ കണ്ടശേഷം അവൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുവോ, അതോ സൃഷ്ടിച്ചശേഷം കാണുന്നുവോ?
- 27 paśyantyāḥ satyarūpāyāstatsatyatve na darśanam | asatye satyadṛṣṭyaiva paśyantyāṃ … സത്യരൂപയായ പശ്യന്തിക്ക്, ആ (വിഷയങ്ങൾ) സത്യമെങ്കിൽ ദർശനമില്ല (പുതുതായൊന്നുമില്ല);
- 28 avidyāsyāḥ svadharmaḥ kiṃ paradharmo'thavā bhavet അവിദ്യ ഇവളുടെ സ്വധർമമോ, അതോ പരധർമമോ ആകുമോ?
- 29 svadharmatve'syā mālinyaṃ paradharme'pi kasya sā | parasya śāstrāniṣṭasya … സ്വധർമമെങ്കിൽ ഇവൾക്ക് മാലിന്യം;
- 30 tatvānyatvairavācyā vā yadyavidyābhidhīyate അവിദ്യ തത്ത്വ-അന്യത്വങ്ങളാൽ (ഏകത്വ-ഭേദങ്ങളാൽ) അവാച്യമെന്നു പറയപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ —
- 31 paśyantyā lakṣitāsau vā navā yadi na lakṣitā | … ആ (അവിദ്യ) പശ്യന്തിയാൽ ലക്ഷിക്കപ്പെട്ടോ, ഇല്ലയോ?
- 32 avācyatvena bhavatāṃ tasyā rūpaṃ gatam | alakṣitasvarūpāyā avidyātvaṃ … അവാച്യത്വത്താൽ നിങ്ങൾക്ക് അതിന്റെ രൂപം നഷ്ടമായി;
- 33 nacānumānamiṣṭaṃ te'pyavasthetyādidūṣaṇāt അനുമാനവും നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല — "അത് (പശ്യന്തി) ഒരു അവസ്ഥമാത്രമാണ്" ഇത്യാദി ദൂഷണത്താൽ.
- 34 satyā vā syādasatyā vā na madhyāyāḥ samanvayaḥ | … (പശ്യന്തി) സത്യയോ അസത്യയോ ആകാം;
- 35 satyaiva yadi vidyānāmabhāvastarhi śūnyatā | śūnyayā bādhyate citraṃ … വിദ്യ സത്യമെങ്കിലോ, (പിന്നെ) അതിന്റെ അഭാവമെങ്കിൽ ശൂന്യത (വരും);
- 36 sindhuśabdādivacchabdo na paśyantyādito bhavet 'സിന്ധു' ശബ്ദാദികൾ (നദിയും സമുദ്രവും കുറിക്കുന്നതു)പോലെ, ശബ്ദം പശ്യന്ത്യാദികളിൽനിന്ന്…
- 37 atha madhyamayā bāhyā bhāvā grāhyā hyavidyayā | tasyā … ഇനി ബാഹ്യഭാവങ്ങൾ മധ്യമയാൽ അവിദ്യയിലൂടെ ഗ്രാഹ്യമെങ്കിൽ, സങ്കല്പസ്വരൂപമായ ബുദ്ധിയോട് ആ…
- 38 tatrāpi madhyamā kasya kāryaṃ paśyantyavasthayā | sā janyā … അവിടെയും മധ്യമ ആരുടെ കാര്യമാണ്?
- 39 nahi tasyā nimittaṃ vā kāraṇaṃ samavāyi vā | … എന്തെന്നാൽ അവൾക്ക് നിമിത്തകാരണമോ സമവായികാരണമോ ഇല്ല;
- 40 tathāpyavidyayā yogaḥ paśyantyātmānameva cet | andhamūkaṃ jagadbāhye sarvameva … എങ്കിലും അവിദ്യയോടുള്ള യോഗം പശ്യന്തിയിൽ ആത്മാവിൽ മാത്രമെങ്കിൽ, ബാഹ്യത്തിൽ ജഗത്ത് മുഴുവൻ…
- 41 paśyantī kiṃ śarīre'ntarbahiḥ sarvatra vā sthitā പശ്യന്തി ശരീരത്തിനുള്ളിലോ, പുറത്തോ, അതോ സർവത്രയോ സ്ഥിതയായിരിക്കുന്നു?
- 42 prasarennādabindvādisāpekṣā cedanīśvarī നാദ-ബിന്ദ്വാദികളെ അപേക്ഷിച്ച് അവൾ പ്രസരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൾ അനീശ്വരിയാണ്.
- 43 pratidehaṃ pṛthakkiṃ sā sarvatraikyena vā sthitā | nānātvaṃ … ഓരോ ദേഹത്തിലും അവൾ പൃഥക്കായോ, അതോ സർവത്ര ഏകത്വേനയോ സ്ഥിതയായിരിക്കുന്നു?
- 44 avibhāgetyādikena lakṣaṇena sulakṣitā "അവിഭക്ത" ഇത്യാദി ലക്ഷണത്താൽ അവൾ സുലക്ഷിതയാണ് (എന്നു പറയുമോ)?
- 45 avibhāgā kathaṃ sā syādyataḥ paśyantyasau smṛtā അവൾ എങ്ങനെ അവിഭക്തയാകും?
- 46 atathā yadi paśyantī mithyā paśyantyudāhṛtā (അവൾ) അപ്രകാരം (കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ), 'പശ്യന്തി' (കാണുന്നവൾ) എന്നു മിഥ്യയായി 'പശ്യന്തി'…
- 47 bhaviṣyantaṃ vartamānaṃ kathaṃ paśyantyanāgatam ഭവിഷ്യത്തിനെയും വർത്തമാനത്തെയും അനാഗതത്തെയും (പശ്യന്തി) എങ്ങനെ കാണുന്നു?
- 48 atha sādhāraṇaṃ jñānaṃ tādṛkkiṃcana paśyati ഇനി ഏതെങ്കിലും അത്തരത്തിലുള്ള സാധാരണജ്ഞാനത്തെ അവൾ കാണുന്നുവെങ്കിൽ —
- 49 tathāpi tadvibhedana bhedatā tadabhedataḥ | na kiṃcana gṛhītaṃ … എങ്കിലും, അതിന്റെ വിഭേദത്താൽ ഭേദത;
- 50 saṃhṛtaḥ krama ityasyāṃ saṃhartā jāyate paraḥ | yayā … "ക്രമം സംഹൃതമായി" എന്നതിനാൽ ഇവളിൽ ക്രമം സംഹരിക്കുന്ന വേറൊരു സംഹർത്താവ് ജനിക്കുന്നു — അവൻ…
- 51 ātmanaḥ sakramatvaṃ syādanyatrāparasaṃgamaḥ | kiṃ pūrvaṃ sakramābhūtsā rūpadvitvaṃ … (സ്വയത്തിലെങ്കിൽ) ആത്മാവിന് സക്രമത്വം വരും;
- 52 athātmanā sā svātmānaṃ paśyantī nirvibhāgaśaḥ | bhāge karaṇarūpatvātpāratantryaṃ … ഇനി അവൾ ആത്മാവിനാൽ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ നിർവിഭാഗമായി കാണുന്നുവെങ്കിൽ — (കാണുന്ന) ഭാഗത്തിൽ…
- 53 ātmānamātmanā hanti devadatto yathā yathā | bhaviṣyatyatra tatrāsya … ദേവദത്തൻ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ സ്വയം ഹനിക്കുന്നതുപോലെ, ഇവിടെയും അവന് സ്വന്തം…
- 54 hastādeḥ karaṇatvaṃ hi mastakādeśca karmatā | kartā manaḥ … കൈ മുതലായവയ്ക്ക് കരണത്വവും തലയ്ക്ക് മുതലായവയ്ക്ക് കർമതയും, കർത്താവ് സ്വാവയവിയായ മനസ്സും…
- 55 paśyantyā darśanaṃ dṛṣṭe na ca vā hyupapadyate ഒരു വിഷയം കാണപ്പെടുമ്പോൾ പശ്യന്തിയുടെ ദർശനം ഉപപന്നമാകുന്നില്ലതന്നെ.
- 56 paśyantaṃ sā kimātmānaṃ paśyantī jaḍameva vā | jaḍe … അവൾ പശ്യന്തമായ (കാണുന്ന) ആത്മാവിനെയോ, അതോ ജഡത്തെത്തന്നെയോ കാണുന്നു?
- 57 kiṃñcitpaśyati vā sūkṣmaṃ tadasmaddarśanānvayaḥ | karmatve pāratantryaṃ syāttasyā … അല്ലെങ്കിൽ സൂക്ഷ്മമായ വല്ലതും കാണുന്നുവെങ്കിൽ, അത് നമ്മുടെ ദർശനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു;
- 58 sphoṭa eva hi paśyantī tadanyā vā dvayaṃ bhavet … പശ്യന്തി സ്ഫോടംതന്നെയോ, അതോ അതിൽനിന്ന് അന്യയോ?
- 59 āptānāptavicāro vā sarvathaiva nivartate ആപ്ത-അനാപ്തവിചാരവും (പ്രമാണ-അപ്രമാണവിചാരം) സർവഥാ ഇല്ലാതാകുന്നു.
- 60 sphoṭasyāsatyarūpairhi padādyairvyaṅgyatā katham | paśyantyāḥ satyarūpāyā asatyairvyaṅgyatā na … അസത്യരൂപമായ പദാദികളാൽ സ്ഫോടത്തിന് വ്യങ്ഗ്യത (അഭിവ്യക്തി) എങ്ങനെ?
- 61 paśyantī vā pramāṇena kenāsau pratipādyate അല്ലെങ്കിൽ ഈ പശ്യന്തി ഏതു പ്രമാണത്താൽ പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നു?
- 62 bhavadbhireva nāptasyānanubhūtārthavaktṛtā നിങ്ങൾതന്നെ (പറയുന്നു), ആപ്തന് (പ്രമാണിക്ക്) സ്വയം അനുഭവിക്കാത്ത അർഥം പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന്.
- 63 atha svānubhavenaiva paśyantīṃ paśya yuktitaḥ | evaṃ tarhyaparasyāsau … ഇനി "സ്വാനുഭവത്താൽത്തന്നെ യുക്തിയോടെ പശ്യന്തിയെ കാണുക" എന്നു പറഞ്ഞാൽ — അപ്പോൾ ആ പശ്യന്തി…
- 64 pratibhā kathitā yā vā sānumānaṃ na tacca te അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിഭ എന്നു പറയപ്പെട്ടത് ഏതാണോ, അത് അനുമാനമാണ്;
- 65 svātmanātmānamatha cetpaśyantī sā bhaviṣyati ഇനി "സ്വന്തം ആത്മാവിനാൽ ആത്മാവിനെ (കാണുമ്പോൾ) അവൾ പശ്യന്തിയാകും" എന്നു പറഞ്ഞാൽ —
- 66 tadānīṃ pratipādyasya kimāyātaṃ svavīkṣaṇāt | vaktavyameva tasyāpi paśyantīṃ … അപ്പോൾ അവളുടെ സ്വവീക്ഷണത്താൽ പ്രതിപാദ്യന് (ശിഷ്യന്) എന്തു നേട്ടം?
- 67 asatyaḥ pratipādyo'sminnasatyaḥ pratipādakaḥ ഈ (പക്ഷത്തിൽ) പ്രതിപാദ്യൻ (ഉപദേശിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ) അസത്യൻ, പ്രതിപാദകൻ (ഉപദേഷ്ടാവ്) അസത്യൻ.
- 68 yena sā vā pramāṇena sthāpyate tasya satyatā അല്ലെങ്കിൽ ഏതു പ്രമാണത്താൽ അവൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നുവോ, ആ (പ്രമാണത്തിന്റെ) സത്യത (എങ്ങനെ)?
- 69 sādhuśabdasamuccārātkasya svargādiyogitā സാധുശബ്ദത്തിന്റെ (വ്യാകരണശുദ്ധമായ വാക്കിന്റെ) ഉച്ചാരണത്താൽ ആർക്ക് സ്വർഗാദിയോഗിത…
- 70 paśyantyāścedavidyātvaṃ tadbhogaunmukhyayogataḥ | madhyamāderjaḍāyāḥ kiṃ bhogena śabalātmanā ആ ഫലം അനുഭവിക്കാൻ ഉന്മുഖത്വമുള്ളതുകൊണ്ട് പശ്യന്തിക്ക് അവിദ്യാത്വമെങ്കിൽ, ജഡയായ…
- 71 tasmādasādhuḥ sādhuḥ syācchabdavidyāphalapradaḥ | evaṃ vyākaraṇasyāpi samuccheda upaiti … അതിനാൽ അസാധുവായ (ശബ്ദവും) ശബ്ദവിദ്യാഫലം പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന സാധുവായേക്കാം;
- 72 bhavatāmaprastutena na kevalamihoditam ഇവിടെ നിങ്ങൾക്ക് അപ്രസ്തുതമായ ഒന്നിനാൽ (ഈ ദോഷം) പറയപ്പെട്ടതല്ല കേവലം (ഇത് സ്വന്തം…
- 73 svānubhūtirvartamānakālenāsya vibhāvyate ഇതിന്റെ (പശ്യന്തിയുടെ) സ്വാനുഭൂതി വർത്തമാനകാലത്താൽ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു (എന്നു നിങ്ങൾ…
- 74 anantasyānubhūtiḥ kā paricchedaṃ vinātmanaḥ എന്നാൽ ആത്മാവിന്റെ പരിച്ഛേദമില്ലാതെ അനന്തമായതിന്റെ അനുഭൂതി എന്തുതരം?
- 75 anante'vagamaḥ kutra tejastve śāntatā katham | asarvagapramāṇaṃ hi … അനന്തത്തിൽ അവഗമം (അറിവ്) എവിടെ?
- 76 atraiva śabdanityatvavādino rūḍhatāṃ gatāḥ | anādinātha tenaiva śabdatattvena … ഇവിടെത്തന്നെ ശബ്ദനിത്യത്വവാദികൾ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു;
- 77 āptānāptabhāṣitatve viśeṣo nāsti śabdagaḥ | nityatve śabdatattvasya vyaṅgyatvaṃ … ആപ്തനോ അനാപ്തനോ ഭാഷിച്ചാലും (നിത്യ)ശബ്ദത്തെ സംബന്ധിച്ച് വ്യത്യാസമില്ല;
- 78 bhavatpakṣe na kiṃ nyāya eṣa āyāti cecchive "ഈ ന്യായം നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്ത് ശിവനെ സംബന്ധിച്ച് വരുകയില്ലേ?
- 79 tathā rūpānurūpatvātprasūteḥ śivarūpataḥ | satyatvācca na tulyatvamato'smātpraviramyatām (ശിവന്റെ) രൂപത്തിന് അനുരൂപമായതുകൊണ്ടും, ശിവരൂപത്തിൽനിന്നുള്ള പ്രസൂതികൊണ്ടും, (അതിന്റെ)…
- 80 atha nāmnaiva paśyantī sphuṭameva jaḍā tataḥ | jñānaśaktiḥ … ഇനി പശ്യന്തി പേരുകൊണ്ടുമാത്രമാണ് (പശ്യന്തി);
- 81 śabdasya viṣayākhyasya miśratvenendriyasya tu | sarvadarśanavijñānaśūnyatā padavedinām വിഷയം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ശബ്ദം ഇന്ദ്രിയവുമായി മിശ്രമായതുകൊണ്ട്, പദവേദികൾക്ക്…
- 82 yasmādanādinidhanaṃ śabdatattvaṃ parā hi vāk | paśyantyā varṇyamānatve … എന്തെന്നാൽ (നിങ്ങൾ കരുതുന്നു) അനാദിനിധനമായ ശബ്ദതത്ത്വം പരാവാക്കാണെന്ന്;
- 83 paśyantī hi kriyā tasyā bhāgau pūrvāparau sthitau | … എന്തെന്നാൽ പശ്യന്തി ക്രിയയാണ്;
- 84 yathā kartuḥ kulālāderghaṭaḥ kārya itīdṛśaḥ | vimarśa icchārūpeṇa … കുലാലാദി കർത്താവിന് "ഘടം കാര്യം" എന്ന ഇത്തരം വിമർശം ഇച്ഛാരൂപേണ എപ്രകാരമോ, അപ്രകാരം…
- 85 sā sthitā pūrvatastasyā icchāyāḥ prasaraḥ katham | yāvanna … അവൾ (പശ്യന്തി പൂർവഭാഗമായി) സ്ഥിതയാണ്;
- 86 tasyā api sāmarasye vyavasthāvān sthitaḥ śivaḥ | evaṃ … അവളുടെയും (ഇച്ഛയുടെയും) സാമരസ്യത്തിൽ ശിവൻ വ്യവസ്ഥാവാനായി സ്ഥിതനായിരിക്കുന്നു;
- 87 sthitā sā na punaḥ satyā vāco vāyugamātmanaḥ | … അവൾ (പശ്യന്തി) സ്ഥിതയാണ്;
- 88 yathā sarvapadārthānāṃ bhagavacchivarūpatā | tadvadvāgindriyasyāpi na punaḥ sā … സർവപദാർഥങ്ങൾക്കും എപ്രകാരം ഭഗവാനായ ശിവന്റെ രൂപതയുണ്ടോ, അപ്രകാരം വാഗിന്ദ്രിയത്തിനും…
- 89 kaṇṭhādau vadane vāyau vyāpāro vāgrutasya sā | karaṇaṃ, … കണ്ഠാദിയിലും വദനത്തിലും വായുവിലും (നടക്കുന്ന) ആ വ്യാപാരം വാക്കായി കേൾക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ…
- 90 tasyāpi kathitā pañcatattvadīkṣāvidhau kvacit | na vāca iṣyate … അതിന്റെയും (ശിവാത്മത) പഞ്ചതത്ത്വദീക്ഷാവിധിയിൽ എവിടെയോ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു;