भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam | yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato … నాపై అనుగ్రహము కొఱకు నీవు చెప్పిన అధ్యాత్మమను పరమ గుహ్యమైన వచనముచేత నా ఈ మోహము…
- 2 bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā | tvattaḥ … ఓ కమలపత్రాక్షా, భూతముల ఉత్పత్తి-లయములను నేను నీనుండి విస్తరముగా వింటిని;
- 3 evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvaram | draṣṭumicchāmyahaṃ rūpamaiśvaraṃ puruṣottama || … ఓ పురుషోత్తమా, నీవు నిన్ను పరమేశ్వరునిగా ఎట్లు చెప్పుచున్నావో అది అట్లే ఉన్నది;
- 4 manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho | yogīśvara … ఓ ప్రభూ, ఓ యోగీశ్వరా, నాచేత దానిని చూడ శక్యమని నీవు తలంచినచో, నీ అవ్యయమైన ఆత్మను నాకు…
- 5 paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ | nānāvidhāni … ఓ పార్థా, నా రూపములను నూఱులుగా, వేలుగా, నానావిధములు, దివ్యములు, నానావర్ణ-ఆకృతులు గలవానిని…
- 6 paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā | bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi pāṇḍava || 11-6 … ఓ పాండవా, ఆదిత్యులను, వసువులను, రుద్రులను, అశ్వినులను, మరుత్తులను చూడుము;
- 7 ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram | mama dehe guḍākeśa … ఓ గుడాకేశా, ఇప్పుడు ఒకేచోట నిలిచిన చరాచరముతో కూడిన సమస్త జగత్తును నా దేహమునందు చూడుము;
- 8 natu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā | divyaṃ dadāmi … కాని నీ ఈ కన్నుతో నన్ను చూడ నీవు సమర్థుడవు కావు;
- 9 evamuktvā tato rājan mahāyogīśvaro hariḥ | darśayāmāsa pārthāya … ఓ రాజా, ఇట్లు పలికి, మహాయోగీశ్వరుడైన హరి పార్థునకు తన పరమమైన ఐశ్వరరూపమును చూపెను —
- 10 anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam | anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham || 11-10 || అనేక ముఖములు-కన్నులు గలది, అనేక అద్భుత దర్శనములు గలది, అనేక దివ్యాభరణములు గలది, అనేక…
- 11 divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam | sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham || 11-11 … దివ్యమైన మాలలను-వస్త్రములను ధరించినది, దివ్య గంధానులేపనము గలది, సర్వాశ్చర్యమయమైన,…
- 12 divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā | yadi bhāḥ sadṛśī sā … ఆకాశమునందు వేయి సూర్యుల కాంతి ఒక్కసారిగా ఉదయించినచో, ఆ కాంతి బహుశా ఆ మహాత్ముని తేజస్సుతో…
- 13 tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā | apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā || … అప్పుడు పాండవుడు దేవదేవుని శరీరమునందు అనేకవిధముగా విభజింపబడి ఒకేచోట నిలిచిన సమస్త…
- 14 tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ | praṇamya śirasā … అప్పుడు ధనంజయుడు ఆశ్చర్యముతో నిండి, రోమాంచితుడై, శిరస్సుతో దేవునకు నమస్కరించి, చేతులు…
- 15 paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān | brahmāṇamīśaṃ … ఓ దేవా, నీ దేహమునందు దేవతలందఱిని, అట్లే నానావిధ భూతసమూహములను, కమలాసనమునందున్న ఈశుడైన…
- 16 anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam | nāntaṃ na madhyaṃ … ఓ విశ్వేశ్వరా, ఓ విశ్వరూపా, అనేక బాహువులు-ఉదరములు-ముఖములు-నేత్రములు గలవానిగా, అన్నివైపుల…
- 17 kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam | … కిరీటము గలవానిగా, గద గలవానిగా, చక్రము గలవానిగా, అన్నివైపుల ప్రకాశించు తేజోరాశిగా నిన్ను…
- 18 tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam | … నీవు ఎఱుగదగిన పరమ అక్షరమవు;
- 19 anādimadhyāntamanantavīrya- manantabāhuṃ śaśisūryanetram | paśyāmi tvā dīptahutāśavaktraṃ svatejasā … ఆది-మధ్య-అంతములు లేనివానిగా, అనంతవీర్యుడుగా, అనంతబాహువుగా, చంద్రసూర్యులు కన్నులుగా…
- 20 dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ | dṛṣṭvādbhutaṃ … ఓ మహాత్మా, స్వర్గ-భూముల మధ్యనున్న ఈ అంతరమంతయు, సర్వ దిక్కులును నీ ఒక్కనిచేతనే…
- 21 amī hi tvā surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti … ఈ సురసంఘములు నీలో ప్రవేశించుచున్నవి;
- 22 rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca | … రుద్రులు, ఆదిత్యులు, వసువులు, సాధ్యులు, విశ్వేదేవులు, అశ్వినులు, మరుత్తులు, ఊష్మపలు,…
- 23 rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam | bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ … ఓ మహాబాహూ, అనేక ముఖములు-కన్నులు, అనేక బాహువులు-తొడలు-పాదములు, అనేక ఉదరములు, అనేక…
- 24 nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram | dṛṣṭvā hi tvāṃ … ఓ విష్ణూ, ఆకాశమును అంటు, ప్రజ్వలించు, అనేకవర్ణములు గల, తెఱచిన నోటి, ప్రకాశించు విశాల…
- 25 daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni | diśo … కాలాగ్నివలె ఉన్న, దంష్ట్రలచే భయంకరమైన నీ ముఖములను చూచి, దిక్కులను ఎఱుగకున్నాను, శాంతిని…
- 26 amī sarve dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ | bhīṣmo … ఈ ధృతరాష్ట్రపుత్రులందఱును, రాజసంఘములతో కూడ, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, ఆ సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు),…
- 27 vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni | kecidvilagnā … దంష్ట్రలచే భయంకరమైన నీ ముఖములలో త్వరగా ప్రవేశించుచున్నారు;
- 28 nānārūpaiḥ puruṣairbādhyamānā viśanti te vaktramacintyarūpam | yaudhiṣṭhirā dhārtarāṣṭrāśca … నానావిధ యోధులచే పీడింపబడుచు, వారు నీ అచింత్యరూపమైన ముఖములలో ప్రవేశించుచున్నారు;
- 29 tvattejasā nihatā nūnamete tathāhīme tvaccharīre praviṣṭāḥ | yathā … నదుల అనేక జలవేగములు సముద్రముకే అభిముఖముగా ప్రవహించునట్లు, ఈ నరలోక వీరులు నీ తేజస్సుచే…
- 30 tathā tavāmī naralokavīrā viśanti vaktrāṇyabhito jvalanti | yathā … మిడుతలు నాశమునకు పెరిగిన వేగముతో ప్రజ్వలించు అగ్నిలో ప్రవేశించునట్లు, లోకములు నాశమునకు…
- 31 lelihyase grasamānaḥ samantā llokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ | tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsa … ఓ విష్ణూ, ప్రజ్వలించు ముఖములతో అన్నివైపుల లోకములన్నిటిని మ్రింగుచు నాకుచున్నావు;
- 32 ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo namo'stu te devavara prasīda … ఇంత ఉగ్రరూపుడవైన నీవు ఎవరో నాకు చెప్పుము;
- 33 kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho llokānsamāhartumiha pravṛttaḥ | ṛte'pi tvā na … నేను లోకములను నశింపజేయు, పెరిగిన కాలమును;
- 34 tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham | … కావున నీవు లెమ్ము, కీర్తిని పొందుము;
- 35 droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi … ద్రోణుని, భీష్ముని, జయద్రథుని, కర్ణుని, అట్లే ఇతర లోకవీరులను నాచే చంపబడినవారిని నీవు…
- 36 etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī | namaskṛtvā bhūya … కేశవుని ఈ వచనమును విని, కిరీటి (అర్జునుడు) చేతులు జోడించి, వణకుచు, నమస్కరించి, భయభీతుడై,…
- 37 sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca | rakṣāṃsi … ఓ హృషీకేశా, నీ కీర్తనమునందు జగత్తు ఆనందించుట, అనురక్తమగుట సముచితమే;
- 38 kasmāccaite na nameyurmahātman garīyase brahmaṇo'pyādikartre | ananta deveśa … ఓ మహాత్మా, బ్రహ్మకంటెను అధికుడవైన ఆదికర్తవైన నీకు వీరు ఎందుకు నమస్కరింపరు?
- 39 tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇa stvamasya viśvasya paraṃ nidhānam | … నీవు ఆదిదేవుడవు, పురాణపురుషుడవు;
- 40 vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca | anādimānapratimabhāvaḥ sarveśvaraḥ sarvamahāvibhūte … నీవు వాయువు, యముడు, అగ్ని, వరుణుడు, చంద్రుడు;
- 41 namo namaste'stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste | … నీకు వేయిమాఱులు నమస్కారము;
- 42 nahi tvadanyaḥ kaścidapīha deva lokatraye dṛśyate'cintyakarmā | anantavīryo'mitavikramastvaṃ … ఓ దేవా, అచింత్యకర్ముడవైన నీకంటె వేఱైనవాడు ముల్లోకములలోను ఎవ్వడును కానరాడు;
- 43 sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava … మిత్రుడని తలంచి, "ఓ కృష్ణా, ఓ యాదవా, ఓ సఖా" అని నీ ఈ మహిమను ఎఱుగక, పరాకుచేగాని,…
- 44 yaccāvahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu | eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam || … ఓ అచ్యుతా, ఆట-పడక-ఆసనము-భోజనములయందు ఒంటరిగాగాని, కూడియుండగాగాని, పరిహాసము కొఱకు నీవు…
- 45 pitāsi lokasya carācarasya tvamasya viśvasya gururgarīyān | na … నీవు చరాచర లోకమునకు తండ్రివి;
- 46 tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍhyam | piteva putrasya … కావున శరీరమును వంచి ప్రణమిల్లి, పూజ్యుడవైన ఈశుడవైన నిన్ను ప్రసన్నుని చేయుచున్నాను;
- 47 divyāni karmāṇi tavādbhutāni pūrvāṇi pūrve ṛṣayaḥ smaranti | … పూర్వ ఋషులు నీ ఈ అద్భుతమైన దివ్యకర్మలను స్మరించుదురు;
- 48 tavādbhutaṃ kiṃ nu bhavedasahyaṃ kiṃ vā śakyaṃ parataḥ … నీకు అసహ్యమైన అద్భుతము ఏది ఉండగలదు?
- 49 atyadbhutaṃ karma na duṣkaraṃ te karmopamānaṃ nahi vidyate … నీ అత్యద్భుతమైన కర్మ నీకు దుష్కరము కాదు;
- 50 adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me … ఇంతకుముందు చూడని దానిని చూచి సంతోషించితిని;
- 51 kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahasta- micchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva | … కిరీటము గలవానిగా, గద గలవానిగా, చక్రము చేతనున్నవానిగా నిన్ను అట్లే చూడగోరుచున్నాను;
- 52 mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt | tejomayaṃ … ఓ అర్జునా, ప్రసన్నుడనైన నాచేత ఈ పరమ రూపము నా ఆత్మయోగముచేత నీకు చూపబడెను;
- 53 na vedayajñādhigamanairna dānai- rna ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ | … ఓ కురుప్రవీరా, వేదయజ్ఞాధ్యయనములచేగాని, దానములచేగాని, క్రియలచేగాని, ఉగ్రమైన తపస్సులచేగాని,…
- 54 mā te vyathā mā ca vimūḍhata bhūd dṛṣṭvā … నా ఈ ఘోర-ఉగ్ర రూపమును చూచి నీకు వ్యథగాని, మోహముగాని కలుగకుండుగాక;
- 55 ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ | āśvāsayāmāsa … వాసుదేవుడు అర్జునునకు ఇట్లు పలికి, తన (పూర్వ) రూపమును మరల చూపెను;
- 56 dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tavasaumyaṃ janārdana | idānīmasmi saṃvṛttaḥ … ఓ జనార్దనా, నీ ఈ సౌమ్యమైన మానుష రూపమును చూచి, ఇప్పుడు నేను స్వస్థుడనైతిని, చేతనను పొంది…
- 57 sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama | devā apyasya rūpasya … నీవు చూచిన నా ఈ రూపము మిక్కిలి దుర్దర్శనమైనది;
- 58 nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā | … నీవు నన్ను ఎట్లు చూచితివో, అట్టి రూపుడనైన నన్ను వేదములచేగాని, తపస్సుచేగాని, దానముచేగాని,…
- 59 bhaktyā tvananyayā śakya hyahamevaṃvidho'rjuna | jñātuṃ draṣṭuṃ ca … ఓ పరంతపా, ఓ అర్జునా, కాని అనన్యమైన భక్తిచేత ఇట్టి రూపుడనైన నేను యథార్థముగా ఎఱుగుటకు,…
- 60 matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ | nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa … ఓ పాండవా, నా కర్మను చేయువాడు, నన్నే పరమముగా గలవాడు, నా భక్తుడు, ఆసక్తి తొలగినవాడు, సర్వ…