भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 anāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karoti yaḥ | sa … కర్మఫలమును ఆశ్రయింపక చేయదగిన కర్మమును ఎవడు చేయునో — అతడే సన్న్యాసియు యోగియు;
- 2 yaṃ saṃnyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava | na … ఓ పాండవా, దేనిని సన్న్యాసమని చెప్పుదురో, దానినే యోగమని తెలిసికొనుము;
- 3 ārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate … యోగమును ఎక్కగోరు మునికి కర్మము సాధనమని చెప్పబడును;
- 4 yadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjati | sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate … ఎప్పుడు ఇంద్రియార్థములయందుగాని, కర్మములయందుగాని ఆసక్తుడు కాడో, సర్వ సంకల్పములను…
- 5 uddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet | ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ || … ఆత్మచేత ఆత్మను ఉద్ధరించుకొనవలెను, ఆత్మను దిగజార్చుకొనరాదు;
- 6 bandhurātmātmanastasya yenātmaivātmanā jitaḥ | ajitātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat … ఎవనిచేత ఆత్మచేత ఆత్మ జయింపబడెనో, అతనికి ఆత్మ బంధువు;
- 7 jitātmanaḥ praśāntasya parātmasu samāmatiḥ | śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāvamānayoḥ … ఆత్మను జయించిన, ప్రశాంతుడైనవానికి శీతోష్ణములయందు, సుఖదుఃఖములయందు, మానావమానములయందును…
- 8 jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ | yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ … జ్ఞానవిజ్ఞానములచే తృప్తాత్ముడు, కూటస్థుడు, ఇంద్రియములను జయించినవాడు,…
- 9 suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu | sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate || 6-9 … సుహృత్తు, మిత్రుడు, శత్రువు, ఉదాసీనుడు, మధ్యస్థుడు, ద్వేష్యుడు, బంధువు యందును,…
- 10 ihaiva tairjitaḥ sargo yeṣāṃ sāmye sthitaṃ manaḥ | … ఎవరి మనస్సు సామ్యమునందు నిలిచెనో, వారిచే ఇచటనే సృష్టి జయింపబడెను;
- 11 yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā … యోగి ఏకాంతమునందు నిలిచి, ఒంటరిగా, మనస్సును ఆత్మను నిగ్రహించి, ఆశ లేక, పరిగ్రహము లేక,…
- 12 śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram … శుచియైన చోట తనకు మిక్కిలి ఎత్తుగాని, మిక్కిలి పల్లముగాని కాని, వస్త్రము-చర్మము-కుశలతో…
- 13 tatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ | upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye || … అచట మనస్సును ఏకాగ్రముగా చేసి, చిత్తేంద్రియ క్రియలను నిగ్రహించి, ఆసనమునందు కూర్చుండి…
- 14 samaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ | saṃpaśyannāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan … శరీరమును, తలను, మెడను సమముగా అచలముగా స్థిరముగా ధరించి, తన ముక్కు చివరను చూచుచు, దిక్కులను…
- 15 praśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ | manaḥ saṃyamya maccitto yukta … ప్రశాంతాత్ముడై, భయము తొలగినవాడై, బ్రహ్మచర్యవ్రతమునందు నిలిచి, మనస్సును నిగ్రహించి, నాయందు…
- 16 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ madbhakto'nanyamānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati || … ఇట్లు ఆత్మను సదా యోగమునందు నిలుపుచు, అనన్యమైన మనస్సు గల నా భక్తుడు నాయందున్న,…
- 17 yogo'sti naivātyaśato na caikāntamanaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya nātijāgarato'rjuna … ఓ అర్జునా, మిక్కిలి తినువానికి యోగము లేదు, ఏమియు తిననివానికి లేదు, మిక్కిలి…
- 18 yuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā … ఆహారవిహారములయందు మితముగలవానికి, కర్మములయందు మితముగా చేష్టించువానికి, నిద్రామేల్కొనుటలయందు…
- 19 yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate … ఎప్పుడు నిగ్రహింపబడిన చిత్తము ఆత్మయందే నిలుచునో, సర్వ కామములనుండి ఆశ లేనివాడగునో —…
- 20 yathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā | yogino … గాలి లేని చోట దీపము ఎట్లు చలింపదో — ఆత్మయందు యోగమును అభ్యసించు, చిత్తమును నిగ్రహించిన…
- 21 yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevanāt | yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani … యోగాభ్యాసముచే నిరోధింపబడిన చిత్తము ఎచట ఉపశమించునో, ఎచట ఆత్మచేత ఆత్మను చూచుచు ఆత్మయందే…
- 22 sukhamātyantikaṃ yattad buddhigrāhyamatīndriyam | vetti yatra na caivāyaṃ … బుద్ధిచే గ్రహింపదగిన, ఇంద్రియములకు అతీతమైన ఆ ఆత్యంతిక సుఖమును ఎచట ఎఱుగునో, ఎచట నిలిచి…
- 23 yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ | … ఏది పొంది మఱియొక లాభమును దానికంటె అధికమని తలంపడో, ఎచట నిలిచి గొప్ప దుఃఖముచేతనైనను చలింపడో…
- 24 taṃ vidyādduḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam | sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇnacetasā … దుఃఖసంయోగమునుండి విముక్తమైన ఆ స్థితిని యోగమని ఎఱుగవలెను;
- 25 saṅkalpaprabhavān kāmāṃstyaktvā sarvānaśeṣataḥ | manasaivendriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ || … సంకల్పమునుండి పుట్టిన కామములన్నిటిని శేషము లేక విడిచి, ఇంద్రియసమూహమును మనస్సుచేతనే…
- 26 śanaiḥ śanairuparamedbuddhyā dhṛtigṛhītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na … ధైర్యముతో పట్టుకొన్న బుద్ధిచేత మెల్లమెల్లగా ఉపశమింపవలెను;
- 27 yato yato niścarati manaścañcalamasthiram | tatastato niyamyaitadātmanyeva śamaṃ … చంచలమైన, అస్థిరమైన మనస్సు ఎచటెచటనుండి బయటకు సంచరించునో, అచటనుండి దానిని నిగ్రహించి…
- 28 praśāntamanasaṃ hyenaṃ yoginaṃ sukhamuttamam | upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtamakalmaṣam … ప్రశాంతమనస్సు గల, రజస్సు శమించిన, బ్రహ్మభూతుడై నిష్కల్మషుడైన ఈ యోగికి ఉత్తమమైన సుఖము…
- 29 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī niyatamānasaḥ | sukhena brahmasaṃyogamatyantamadhigacchati || … ఇట్లు ఆత్మను సదా యోగమునందు నిలుపుచు, నిగ్రహించిన మనస్సు గల యోగి బ్రహ్మసంయోగము యొక్క…
- 30 sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ … యోగయుక్తాత్ముడు సర్వ భూతములయందు ఆత్మను, ఆత్మయందు సర్వ భూతములను చూచును;
- 31 yo māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati … ఎవడు నన్ను అన్నిచోట్ల చూచునో, సర్వమును నాయందు చూచునో — అతనికి నేను నశింపను, అతడు నాకు…
- 32 sarvabhūtasthitaṃ yo māṃ bhajatyekatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamāno'pi sa … ఏకత్వమునందు నిలిచి సర్వ భూతములయందున్న నన్ను ఎవడు భజించునో — అతడు ఏ విధముగా…
- 33 ātmaupamyena sarvatra samaṃ paśyati yo'rjuna | sukhaṃ vā … ఓ అర్జునా, ఆత్మతో పోల్చి అన్నిచోట్ల — సుఖమైనను, దుఃఖమైనను — సమముగా ఎవడు చూచునో, ఆ యోగి…
- 34 yo'yaṃ yogastvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana ! etasyāhaṃ na … ఓ మధుసూదనా, నీవు సామ్యముగా చెప్పిన ఈ యోగమునకు — మనస్సు చంచలమైనందున — నేను స్థిరమైన…
- 35 cañcalaṃ hi manaḥ kṛṣṇa pramāthi balavad dṛḍham | … ఓ కృష్ణా, మనస్సు చంచలమైనది, క్షోభించునది, బలమైనది, దృఢమైనది;
- 36 asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam | abhyāsena tu … ఓ మహాబాహూ, మనస్సు నిగ్రహింపరానిది, చంచలమైనది అనుటలో సంశయము లేదు;
- 37 asaṃyatātmano yogo duṣprāpa iti me matiḥ | vaśyātmanā … ఆత్మను నిగ్రహింపనివానికి యోగము పొందుట కష్టమని నా మతము;
- 38 ayataḥ śraddhayopeto yogāccalitamānasaḥ | lipsamānaḥ satāṃ mārgaṃ pramūḍho … శ్రద్ధ గలవాడై, నిగ్రహము లేక, యోగమునుండి చలించిన మనస్సు గలవాడు, సజ్జనుల మార్గమును కోరియు,…
- 39 anekacittovibhrānto mohasyaiva vaśaṃ gataḥ | aprāpya yogasaṃsiddhiṃ kāṃ … విభ్రాంతుడై, మోహమునకే వశుడై, యోగసంసిద్ధిని పొందక — ఓ కృష్ణా, చీలిన మేఘమువలె ఏ గతిని…
- 40 kaccinnobhayavibhraṃśācchinnābhramiva naśyati | apratiṣṭho mahābāho vināśaṃ vādhigacchati || … ఓ మహాబాహూ, ఇరువైపుల నుండి భ్రష్టుడై, ఆశ్రయము లేక, చీలిన మేఘమువలె నశింపడా?
- 41 etanme saṃśayaṃ kṛṣṇa cchettumarhasyaśeṣataḥ | tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chettā … ఓ కృష్ణా, నా ఈ సంశయమును నీవు సంపూర్ణముగా ఛేదింపవలెను;
- 42 pārtha naiveha nāmutra vināśastasya vidyate | na hi … ఓ పార్థా, అతనికి ఇచటగాని, పరలోకమునందుగాని వినాశము లేదు;
- 43 prāpya puṇyakṛtāṃllokānuṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe … పుణ్యవంతుల లోకములను పొంది, అచట అనేక సంవత్సరములు నివసించి, యోగభ్రష్టుడు శుచులైన శ్రీమంతుల…
- 44 athavā yogināmeva jāyate dhīmatāṃ kule | etaddhi durlabhataraṃ … లేదా బుద్ధిమంతులైన యోగుల కులమునందే జన్మించును;
- 45 tatra taṃ buddhisaṃyogaṃ labhate paurvadaihikam | tatobhūyo'pi yatate … అచట అతడు పూర్వదేహమునందలి బుద్ధిసంయోగమును పొందును;
- 46 pūrvābhyāsena tenaiva hriyate hyavaśo'pi san | jijñāsurapi yogasya … ఆ పూర్వాభ్యాసముచేతనే పరవశుడైనను ముందుకు లాగబడును;
- 47 prayatnādyatamānastu yogī saṃśuddhakilviṣaḥ | anekajanmasaṃsiddhastato yāti parāṃ gatim … ప్రయత్నముతో యత్నించు యోగి, పాపములు చక్కగా శుద్ధమైనవాడు, అనేక జన్మములలో సంసిద్ధుడై, పిమ్మట…
- 48 tapasvibhyo'dhiko yogī jñānibhyo'pi mato'dhikaḥ | karmibhyaścādhiko yogī tasmād … యోగి తపస్వులకంటె అధికుడు, జ్ఞానులకంటెను అధికుడని తలంపబడును, కర్మిష్ఠులకంటెను అధికుడు;
- 49 yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā | śraddhāvān bhajate yo māṃ … యోగులందఱిలో కూడ, నాయందు లీనమైన అంతరాత్మతో శ్రద్ధ గలవాడై ఎవడు నన్ను భజించునో — అతడు నాకు…