भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 anāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karoti yaḥ | sa … ଯିଏ କର୍ମଫଳର ଆଶ୍ରୟ ନ ନେଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରେ, ସେ ହିଁ ସଂନ୍ୟାସୀ ଓ ଯୋଗୀ — ଯିଏ ଅଗ୍ନିହୀନ ବା…
- 2 yaṃ saṃnyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava | na … ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯାହାକୁ ସଂନ୍ୟାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ତାହାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣ;
- 3 ārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate … ଯୋଗରେ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମକୁ ସାଧନ କୁହାଯାଏ;
- 4 yadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjati | sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate … ଯେତେବେଳେ (ବ୍ୟକ୍ତି) ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ବିଷୟ ବା କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ସଙ୍କଳ୍ପ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ,…
- 5 uddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet | ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ || … ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ, ଆତ୍ମାକୁ ଅବନତ କରିବ ନାହିଁ;
- 6 bandhurātmātmanastasya yenātmaivātmanā jitaḥ | ajitātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat … ଯିଏ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଜୟ କରିଅଛି, ତାହାର ଆତ୍ମା ଆତ୍ମାର ବନ୍ଧୁ;
- 7 jitātmanaḥ praśāntasya parātmasu samāmatiḥ | śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāvamānayoḥ … ଜିତାତ୍ମା ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀତ-ଉଷ୍ଣ, ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଓ ମାନ-ଅପମାନରେ ପରମାତ୍ମା ସମ ବୁଦ୍ଧିରେ…
- 8 jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ | yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ … ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନରେ ତୃପ୍ତ-ଆତ୍ମା, କୂଟସ୍ଥ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଯାହାକୁ ମାଟିଢେଲା, ପଥର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମାନ…
- 9 suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu | sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate || 6-9 … ସୁହୃଦ୍, ମିତ୍ର, ଶତ୍ରୁ, ଉଦାସୀନ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ, ଦ୍ୱେଷ୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରତି, ତଥା ସାଧୁ ଓ ପାପୀଙ୍କ ପ୍ରତି…
- 10 ihaiva tairjitaḥ sargo yeṣāṃ sāmye sthitaṃ manaḥ | … ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନ ସମତାରେ ସ୍ଥିତ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିଠାରେ ହିଁ ସଂସାର ଜିତା ଯାଇଅଛି;
- 11 yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā … ଯୋଗୀ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏକାକୀ, ସଂଯତ ଚିତ୍ତ ଓ ଆତ୍ମା, ଆଶା-ରହିତ ଓ ପରିଗ୍ରହ-ରହିତ ହୋଇ…
- 12 śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram … ଶୁଚି ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ପାଇଁ ଅତି ଉଚ୍ଚ ବା ଅତି ନୀଚ ନ ହୋଇ, ବସ୍ତ୍ର-ମୃଗଚର୍ମ-କୁଶ ବିଛାଇ ଏକ ସ୍ଥିର ଆସନ…
- 13 tatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ | upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye || … ସେଠାରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଚିତ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କ୍ରିୟା ସଂଯତ କରି, ଆସନରେ ବସି ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ…
- 14 samaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ | saṃpaśyannāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan … ଶରୀର, ମସ୍ତକ ଓ ଗ୍ରୀବାକୁ ସମାନ-ଭାବେ ଅଚଳ ଓ ସ୍ଥିର ଧାରଣ କରି, ନିଜ ନାସିକାର ଅଗ୍ର-ଭାଗକୁ ଚାହିଁ,…
- 15 praśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ | manaḥ saṃyamya maccitto yukta … ପ୍ରଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା, ଭୟ-ରହିତ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ, ମନକୁ ସଂଯମ କରି, ମୋତେ ଚିତ୍ତରେ ଧାରଣ କରି,…
- 16 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ madbhakto'nanyamānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati || … ଏହିପରି ସର୍ବଦା ଆତ୍ମାକୁ ଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା, ଅନନ୍ୟ-ମନା ମୋର ଭକ୍ତ, ନିର୍ବାଣ-ପରମା ଓ ମୋ'ଠାରେ ସ୍ଥିତ…
- 17 yogo'sti naivātyaśato na caikāntamanaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya nātijāgarato'rjuna … ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଅତି ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର, ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ନ କରୁଥିବାର, ବା ଅତି ନିଦ୍ରାଶୀଳର,…
- 18 yuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā … ଯୁକ୍ତ-ଆହାର ଓ ବିହାର, କର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ-ଚେଷ୍ଟା, ଯୁକ୍ତ-ନିଦ୍ରା ଓ ଜାଗରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଯୋଗ ଦୁଃଖନାଶକ…
- 19 yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate … ଯେତେବେଳେ ବିନିୟତ (ସଂଯତ) ଚିତ୍ତ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରତି ସ୍ପୃହା-ରହିତ ହୁଏ,…
- 20 yathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā | yogino … ବାୟୁ-ରହିତ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଦୀପ ଯେପରି କମ୍ପେ ନାହିଁ — ଆତ୍ମାରେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ସଂଯତ-ଚିତ୍ତ…
- 21 yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevanāt | yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani … ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗସେବନ ଦ୍ୱାରା ନିରୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଉପଶମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ…
- 22 sukhamātyantikaṃ yattad buddhigrāhyamatīndriyam | vetti yatra na caivāyaṃ … ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବୁଦ୍ଧି-ଗ୍ରାହ୍ୟ ଓ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟ ସେହି ଆତ୍ୟନ୍ତିକ ସୁଖକୁ ଜାଣେ, ଏବଂ ସେଥିରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ…
- 23 yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ | … ଯାହାକୁ ପାଇ ସେ ଆଉ କୌଣସି ଲାଭକୁ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ମନେ କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ…
- 24 taṃ vidyādduḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam | sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇnacetasā … ଦୁଃଖ-ସଂଯୋଗରୁ ବିଯୋଗ-ସ୍ୱରୂପ ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣିବ;
- 25 saṅkalpaprabhavān kāmāṃstyaktvā sarvānaśeṣataḥ | manasaivendriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ || … ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଜାତ ସମସ୍ତ କାମନାକୁ ନିଃଶେଷ-ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରି, ମନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ସମୂହକୁ ସର୍ବତ୍ର…
- 26 śanaiḥ śanairuparamedbuddhyā dhṛtigṛhītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na … ଧୃତି-ଗୃହୀତ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଉପଶମ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ;
- 27 yato yato niścarati manaścañcalamasthiram | tatastato niyamyaitadātmanyeva śamaṃ … ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ବାହାରି ଯାଏ, ସେଠାରୁ ସେଠାରୁ ତାହାକୁ ସଂଯମ କରି ଆତ୍ମାରେ ହିଁ…
- 28 praśāntamanasaṃ hyenaṃ yoginaṃ sukhamuttamam | upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtamakalmaṣam … ପ୍ରଶାନ୍ତ-ମନ, ଶାନ୍ତ-ରଜ, ବ୍ରହ୍ମ-ଭୂତ ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଏହି ଯୋଗୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉତ୍ତମ ସୁଖ ଆସେ।
- 29 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī niyatamānasaḥ | sukhena brahmasaṃyogamatyantamadhigacchati || … ଏହିପରି ସର୍ବଦା ଆତ୍ମାକୁ ଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା, ନିୟତ-ମନା ଯୋଗୀ ସୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମ-ସଂଯୋଗର ଆତ୍ୟନ୍ତିକ (ସୁଖ)…
- 30 sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ … ଯୋଗ-ଯୁକ୍ତ ଆତ୍ମା ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଭୂତରେ ସ୍ଥିତ ଆତ୍ମାକୁ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଆତ୍ମାରେ ଦେଖେ,…
- 31 yo māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati … ଯିଏ ମୋତେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋ'ଠାରେ ଦେଖେ, ତାହାର ପାଇଁ ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ…
- 32 sarvabhūtasthitaṃ yo māṃ bhajatyekatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamāno'pi sa … ଯିଏ ଏକତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସର୍ବଭୂତରେ ସ୍ଥିତ ମୋତେ ଭଜନ କରେ, ସେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାରେ ବର୍ତ୍ତିଲେ ବି, ସେହି…
- 33 ātmaupamyena sarvatra samaṃ paśyati yo'rjuna | sukhaṃ vā … ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ଆତ୍ମୌପମ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବତ୍ର — ସୁଖ ବା ଦୁଃଖ — ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ, ସେହି ଯୋଗୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ…
- 34 yo'yaṃ yogastvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana ! etasyāhaṃ na … ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆପଣ ସମତା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଏହି ଯୋଗ କହିଲେ, ମନର ଚଞ୍ଚଳତା ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଏହାର ସ୍ଥିର ସ୍ଥିତି…
- 35 cañcalaṃ hi manaḥ kṛṣṇa pramāthi balavad dṛḍham | … ହେ କୃଷ୍ଣ, ମନ ତ ଚଞ୍ଚଳ, ପ୍ରମାଥୀ, ବଳବାନ ଓ ଦୃଢ଼;
- 36 asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam | abhyāsena tu … ହେ ମହାବାହୁ, ନିଃସନ୍ଦେହରେ ମନ ଦୁର୍ନିଗ୍ରହ ଓ ଚଞ୍ଚଳ;
- 37 asaṃyatātmano yogo duṣprāpa iti me matiḥ | vaśyātmanā … ଅସଂଯତ-ଆତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିର ଯୋଗ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ — ଏହା ମୋର ମତ;
- 38 ayataḥ śraddhayopeto yogāccalitamānasaḥ | lipsamānaḥ satāṃ mārgaṃ pramūḍho … ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ କିନ୍ତୁ ଅସଂଯତ, ଯୋଗରୁ ବିଚଳିତ-ମନା, ସତ୍-ମାର୍ଗ ଚାହୁଁଥିବା (ବ୍ୟକ୍ତି) ବ୍ରହ୍ମର ପଥରେ…
- 39 anekacittovibhrānto mohasyaiva vaśaṃ gataḥ | aprāpya yogasaṃsiddhiṃ kāṃ … ଅନେକ-ଚିତ୍ତ ଓ ବିଭ୍ରାନ୍ତ, ମୋହର ବଶକୁ ଯାଇଥିବା, ଯୋଗ-ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ନ କରି — ହେ କୃଷ୍ଣ, ସେ କେଉଁ…
- 40 kaccinnobhayavibhraṃśācchinnābhramiva naśyati | apratiṣṭho mahābāho vināśaṃ vādhigacchati || … ହେ ମହାବାହୁ, ଉଭୟରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ଆଶ୍ରୟ-ହୀନ ସେ କ'ଣ ଛିନ୍ନ ମେଘ ପରି ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ବା ବିନାଶ…
- 41 etanme saṃśayaṃ kṛṣṇa cchettumarhasyaśeṣataḥ | tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chettā … ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋର ଏହି ସଂଶୟକୁ ଆପଣ ନିଃଶେଷ-ଭାବେ ଛେଦନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ;
- 42 pārtha naiveha nāmutra vināśastasya vidyate | na hi … ହେ ପାର୍ଥ, ତାହାର ବିନାଶ ନା ଏହିଠାରେ ନା ପରଲୋକରେ ହୁଏ;
- 43 prāpya puṇyakṛtāṃllokānuṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe … ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେଠାରେ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷ ବାସ କରି, ଯୋଗ-ଭ୍ରଷ୍ଟ (ବ୍ୟକ୍ତି) ଶୁଚି ଓ…
- 44 athavā yogināmeva jāyate dhīmatāṃ kule | etaddhi durlabhataraṃ … ଅଥବା ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ କୁଳରେ ହିଁ ଜନ୍ମ ନିଏ;
- 45 tatra taṃ buddhisaṃyogaṃ labhate paurvadaihikam | tatobhūyo'pi yatate … ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସେଠାରେ ସେ ପୂର୍ବ-ଦେହ-ସମ୍ବନ୍ଧୀ ସେହି ବୁଦ୍ଧି-ସଂଯୋଗ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ…
- 46 pūrvābhyāsena tenaiva hriyate hyavaśo'pi san | jijñāsurapi yogasya … ସେହି ପୂର୍ବ-ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେ ଅବଶ ହୋଇ ମଧ୍ୟ (ଆଗକୁ) ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ;
- 47 prayatnādyatamānastu yogī saṃśuddhakilviṣaḥ | anekajanmasaṃsiddhastato yāti parāṃ gatim … କିନ୍ତୁ ପ୍ରଯତ୍ନ ସହ ଯତ୍ନଶୀଳ, ସଂଶୁଦ୍ଧ-କିଲ୍ବିଷ (ପାପ-ରହିତ) ଯୋଗୀ, ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ତା'ପରେ…
- 48 tapasvibhyo'dhiko yogī jñānibhyo'pi mato'dhikaḥ | karmibhyaścādhiko yogī tasmād … ଯୋଗୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବୋଲି ମନ୍ୟ, ଏବଂ କର୍ମୀମାନଙ୍କଠାରୁ…
- 49 yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā | śraddhāvān bhajate yo māṃ … ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ମୋ'ଠାରେ ନିବେଶିତ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ଭଜନ…