भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 dharmakṣetre kurukṣetre sarvakṣatrasamāgame | māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya … ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସମାଗମରେ — ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋର ଲୋକେ ଓ…
- 2 dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā | ācāryamupasaṅgamya rājā … ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ…
- 3 paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm | vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava … ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ…
- 4 atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi | yuyudhāno virāṭaśca … ଏଠାରେ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ବୀର, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକି, ବିରାଟ ଓ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ ଆଦି…
- 5 dhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān | purujit kuntibhojaśca śaivyaśca narapuṅgavaḥ … ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଚେକିତାନ ଓ ବୀର କାଶିରାଜ, ପୁରୁଜିତ୍, କୁନ୍ତିଭୋଜ ଓ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ୍ୟ —
- 6 yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadro draupadeyāśca sarva … ପରାକ୍ରମୀ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ବୀର ଉତ୍ତମୌଜା, ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ଓ ଦ୍ରୌପଦୀର ପୁତ୍ରମାନେ — ସମସ୍ତେ…
- 7 asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama | nāyakā … ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତୁ;
- 8 sainye mahati ye sarve netāraḥ śūrasammatāḥ | bhavān … ଆପଣ, ଭୀଷ୍ମ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ସଂଗ୍ରାମବିଜୟୀ କୃପ, ତଥା ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର…
- 9 anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ | nānāśastrapraharaṇā … ଆଉ ମଧ୍ୟ ଆନେକ ବୀର ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ନିମନ୍ତେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ନାନା…
- 10 aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam | paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ … ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଆମର ସେହି ସୈନ୍ୟ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ (ଅସୀମ), କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ…
- 11 ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ | bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva … ଏଣୁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟୂହଦ୍ୱାରମାନଙ୍କରେ ଆପଣମାନେ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିତ ରହି ଆପଣ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ…
- 12 tasya sañjanayan harṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ … ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିବା କୁରୁବୃଦ୍ଧ ପ୍ରତାପୀ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ସିଂହନାଦ କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
- 13 tataḥ śaṅkhāśca bhīryaśca paṇavānakagomukhāḥ | sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat … ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ ଓ ଗୋମୁଖ (ଆଦି ବାଦ୍ୟ) ଏକାବେଳକେ ବାଜିଲା;
- 14 tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau | mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva … ତାହାପରେ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ମହାନ୍ ରଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ମାଧବ (କୃଷ୍ଣ) ଓ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ…
- 15 pāñjajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ | pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ … ହୃଷୀକେଶ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବଦତ୍ତ (ଶଙ୍ଖ) ବଜାଇଲେ;
- 16 anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ | nakulaḥ sahadevaśva sughoṣamaṇipuṣpakau … କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନନ୍ତବିଜୟ, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ସୁଘୋଷ ଓ ମଣିପୁଷ୍ପକ (ଶଙ୍ଖ) ବଜାଇଲେ।
- 17 kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ | dhṛṣṭadyumno virāṭaśca … ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର କାଶିରାଜ, ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ ଓ ଅଜେୟ ସାତ୍ୟକି —
- 18 pāñcālaśca maheṣvāso draupadeyāśca pañca ye | saubhadraśca mahābāhuḥ … ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀର ପୁତ୍ରମାନେ, ତଥା ମହାବାହୁ ସୌଭଦ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) — ସମସ୍ତେ…
- 19 sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat | nabhaśca pṛthivīṃ … ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲା।
- 20 atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrānkapidhvajaḥ | pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ … ହେ ପୃଥିବୀପତି, ସେତେବେଳେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ଥିବାର ଦେଖି, ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ…
- 21 senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta || 1-21 || ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ମୋର ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧୋଦ୍ୟତ ଭାବେ ସ୍ଥିତ…
- 22 yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhrukāmānavasthitān | kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame || … ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୂପ ଉଦ୍ୟମରେ ମୋତେ କାହା କାହା ସହିତ ଲଢ଼ିବାକୁ ହେବ — ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିବି।
- 23 yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ … ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ର (ଦୁର୍ଯୋଧନ)ର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରିୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ଯୁଦ୍ଧାଭିଳାଷୀ ଏହି…
- 24 evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata ! | senayorubhayormadhye sthāpayitvā … ହେ ଭାରତ, ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ଏପରି କଥିତ ହୋଇ ହୃଷୀକେଶ ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ…
- 25 bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām | uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti … ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ କହିଲେ — ହେ ପାର୍ଥ, ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା…
- 26 tatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṛnatha pitāmahān | ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā || 1-26 || ସେତେବେଳେ ପାର୍ଥ ସେଠାରେ ଉଭୟ ସେନାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପିତୃବ୍ୟ, ପିତାମହ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ମାମୁଁ, ଭାଇ, ପୁତ୍ର,…
- 27 śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi || 1-27 || ଶ୍ୱଶୁର ଓ ସୁହୃଦ୍ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦୁଇ ସେନାରେ ଦେଖିଲେ। ସେହି ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କୁ ଅବସ୍ଥିତ…
- 28 tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvān bandhūnavasthitān | kṛpayā parayāviṣṭo … ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ଭାବେ ଏହା କହିଲେ — ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧାଭିଳାଷୀ ଏହି ଆପଣା…
- 29 dṛṣṭvemānsvajanānkṛṣṇa yuyutsūnsamupasthitān | sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca … ମୋର ଅଙ୍ଗ ଅବସନ୍ନ ହେଉଅଛି ଓ ମୁଖ ଶୁଖୁଅଛି, ଶରୀରରେ କମ୍ପ ଓ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଉଅଛି।
- 30 vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate | gāṇḍīvaṃ sraṃsate … ଗାଣ୍ଡୀବ ହାତରୁ ଖସିପଡୁଅଛି, ଚର୍ମ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱଳୁଅଛି;
- 31 na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ | … ହେ କେଶବ, ମୁଁ ବିପରୀତ ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖୁଅଛି ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣା ଲୋକଙ୍କୁ ବଧ କରିବାରେ କୌଣସି ମଙ୍ଗଳ ଦେଖୁ…
- 32 na ca śreyo'nupaśyāmi hatvā svajanamāhave | na kāṅkṣe … ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ବିଜୟ, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ସୁଖ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆମକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବା ଭୋଗରେ ବା…
- 33 kiṃ no rājyena govinda ! kiṃ bhogairjīvitena vā … ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ଚାହୁଁ, ସେମାନେ ତ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାରେ…
- 34 ta ime'vasthitā yuddhe prāṇāṃstyaktvā dhanāni ca | ācāryāḥ … ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃବ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ସେହିପରି ପିତାମହ, ମାମୁଁ, ଶ୍ୱଶୁର, ପୌତ୍ର, ଶ୍ୟାଳକ ଓ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁବର୍ଗ —
- 35 mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ syālāḥ sambandhinastathā | etānna hantumicchāmi … ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଏମାନେ ମୋତେ ବଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ — ତ୍ରିଲୋକର…
- 36 nihatya dhārtarāṣṭrānnaḥ kā prītiḥ syājjanārdana ! || 1-36 … ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମର କେଉଁ ସୁଖ ହେବ?
- 37 pāpamevāśrayedasmān hatvaitānātatāyinaḥ | tasmānnārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrānsvabāndhavān || … ତେଣୁ ବାନ୍ଧବ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଆମ ନିମନ୍ତେ ଉଚିତ ନୁହେଁ;
- 38 svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava ! … ଯଦ୍ୟପି ଲୋଭରେ ଅଭିଭୂତ-ଚିତ୍ତ ଏମାନେ କୁଳକ୍ଷୟଜନିତ ଦୋଷ ଓ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହଜନିତ ପାପ ଦେଖୁ ନାହାନ୍ତି,
- 39 kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ mitradrohe ca pātakam | kathaṃ na … ତଥାପି ହେ ଜନାର୍ଦନ, କୁଳକ୍ଷୟଜନିତ ଦୋଷକୁ ଦେଖୁଥିବା ଆମେ କାହିଁକି ଏହି ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବାକୁ ବିଚାର…
- 40 kulakṣayakṛtaṃ doṣaṃ prapaśyadbhirjanārdana ! | kulakṣaye praṇaśyanti kuladharmāḥ … କୁଳକ୍ଷୟ ହେଲେ ସନାତନ କୁଳଧର୍ମ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ;
- 41 dharme naṣṭe kulaṃ kṛtsnamadharmo'bhibhavatyuta | adharmābhibhavāt kṛṣṇa ! … ହେ କୃଷ୍ଣ, ଅଧର୍ମ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲେ କୁଳର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି;
- 42 strīṣu duṣṭāsu vārṣṇeya ! jāyate varṇasaṅkaraḥ | saṅkaro … ସେହି ସଙ୍କର କୁଳଘାତୀ ଓ କୁଳର ନରକ ନିମନ୍ତେ ହୁଏ;
- 43 patanti pitaro hyeṣāṃ luptapiṇḍodakakriyāḥ | doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ … କୁଳଘାତୀମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କରକାରୀ ଏହି ଦୋଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସନାତନ ଜାତିଧର୍ମ ଓ କୁଳଧର୍ମ ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ।
- 44 utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ | utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana … ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ କୁଳଧର୍ମ ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ ନରକବାସ ହୁଏ ବୋଲି ଆମେ…
- 45 aho vata mahatpāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam | yadrājyasukhalobhena … ହାୟ!
- 46 yadimāmapratīkāramaśastraṃ śastrapāṇayaḥ | dhārtarāṣṭrā raṇe hanyustanme kṣemataraṃ bhavet … ଯଦି ନିରସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରତିରୋଧହୀନ ମୋତେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରନ୍ତି, ତାହା ମୋ…
- 47 evamuktvārjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśat | visṛjya saśaraṃ cāpaṃ … ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା କହି ଅର୍ଜୁନ ଶୋକାକୁଳ-ମନ ହୋଇ ସବାଣ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ରଥର ଆସନରେ ବସିପଡ଼ିଲେ।