तन्त्रसार
Tantrasāra
- 1 sa eva sthānaprakalpanaśabdena uktaḥ tatra tridhā sthānaṃ prāṇavāyuḥ … അതുതന്നെ 'സ്ഥാനപ്രകൽപനം' എന്ന ശബ്ദത്താൽ പറയപ്പെട്ടു.
- 2 saṃvid eva hi prameyebhyo vibhaktaṃ rūpaṃ gṛhṇāti ata … സംവിത്തുതന്നെ പ്രമേയങ്ങളിൽനിന്ന് വിഭക്തമായ രൂപം ഗ്രഹിക്കുന്നു;
- 3 tatra kriyā śaktau kālādhvā prācyabhāge uttare tu mūrtivaicitryarūpo … അവിടെ ക്രിയ ശക്തിയിലുള്ളപ്പോൾ പ്രാച്യഭാഗത്ത് കാലാധ്വാവ്;
- 4 deśādhvasthitis tu tattvapurakalātmanā iti bhaviṣyati svāvasare ദേശാധ്വസ്ഥിതിയാകട്ടെ തത്ത്വ-പുര-കലാത്മകമായി സ്വാവസരത്തിൽ (പറയപ്പെടും).
- 5 tatra yady api dehe sabāhyābhyantaram otaprotarūpaḥ prāṇaḥ tathāpi … അവിടെ, ദേഹത്തിൽ ബാഹ്യാഭ്യന്തരമായി ഓതപ്രോതരൂപമായി പ്രാണൻ ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രയത്നം…
- 6 tatra prabhuśaktiḥ ātmaśaktiḥ yatna iti tritayaṃ prāṇeraṇe hetuḥ … അവിടെ പ്രഭുശക്തി, ആത്മശക്തി, പ്രയത്നം എന്ന ഈ ത്രയം പ്രാണപ്രേരണത്തിന്റെ ഹേതുവാണ് —…
- 7 tatra hṛdayāt dvādaśāntāntaṃ svāṅgulaiḥ sarvasya ṣaṭtriṃśadaṅgulaḥ prāṇacāraḥ nirgame … അവിടെ ഹൃദയംമുതൽ ദ്വാദശാന്തംവരെ, സ്വന്തം അംഗുലങ്ങളാൽ, എല്ലാവർക്കും മുപ്പത്തിയാറ് അംഗുലമാണ്…
- 8 tatra ghaṭikā tithiḥ māso varṣaṃ ca varṣasamūhātmā iti … അവിടെ ഘടിക, തിഥി, മാസം, വർഷം, വർഷസമൂഹം എന്നിങ്ങനെ സമസ്തകാലവും പരിസമാപ്തമാകുന്നു.
- 9 atha tithyudayaḥ ഇനി തിഥ്യുദയം.
- 10 sapādam aṅguladvayaṃ tuṭiḥ ucyate tāsu catasṛṣu praharaḥ tuṭyardhaṃ … കാൽഭാഗംകൂടിയ രണ്ടംഗുലം ഒരു തുടി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
- 11 atha māsodayaḥ ഇനി മാസോദയം.
- 12 tatra dinaṃ kṛṣṇapakṣaḥ rātriḥ śuklaḥ tatra pūrvaṃ tuṭyardham … അവിടെ ദിനം കൃഷ്ണപക്ഷം, രാത്രി ശുക്ലപക്ഷം.
- 13 tatra vedyamayatāprakāśo dinaṃ vedyasya vicārayitari layo rātriḥ te … അവിടെ വേദ്യമയതയുടെ പ്രകാശം ദിനം;
- 14 tatra kṛṣṇapakṣe prāṇārke apānacandra āpyāyikām ekām ekāṃ kalām … അവിടെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ പ്രാണാർക്കന് അപാനചന്ദ്രൻ ഓരോ ആപ്യായികമായ കലയും അർപ്പിക്കുന്നു,…
- 15 tadanantaraṃ yat tuṭyardhaṃ sa pakṣasandhiḥ അതിനനന്തരം ഏതു തുടിയുടെ പകുതിയുണ്ടോ, അത് പക്ഷസന്ധി.
- 16 tasya ca tuṭyardhasya prācyam ardham āmāvasyaṃ dvitīyaṃ prātipadam ആ തുടിയുടെ പകുതിയുടെ പ്രാച്യമായ പകുതി ആമാവസ്യം (അമാവാസിയുടേത്), രണ്ടാമത്തേത് പ്രാതിപദം…
- 17 tatra prātipade tasmin bhāge sa āmāvasyo bhāgo yadā … അവിടെ ആ പ്രാതിപദഭാഗത്തിലേക്ക് ആ ആമാവസ്യഭാഗം, ചുമ-പ്രയത്നം-അവധാനഭംഗം മുതലായവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന…
- 18 pramātṛpramāṇaprameyatritayāvibhāgakāritvāt sa puṇyaḥ kālaḥ pāralaukikaphalapradaḥ പ്രമാതാ-പ്രമാണ-പ്രമേയത്രയത്തിന്റെ അവിഭാഗം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനാൽ, ആ പുണ്യകാലം…
- 19 tataḥ praviśati prāṇe cidarka ekaikayā kalayā apānacandram āpūrayati … പിന്നെ പ്രാണൻ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ചിദർക്കൻ ഓരോ കലയാൽ അപാനചന്ദ്രനെ ആപൂരണംചെയ്യുന്നു,…
- 20 atha varṣodayaḥ ഇനി വർഷോദയം.
- 21 tatra kṛṣṇapakṣa eva uttarāyaṇaṃ ṣaṭsu ṣaṭsu aṅguleṣu saṅkrāntiḥ … അവിടെ കൃഷ്ണപക്ഷംതന്നെ ഉത്തരായണം;
- 22 tatra pratyaṅgulaṃ pañca tithayaḥ tatrāpi dinarātrivibhāgaḥ evaṃ praveśe … അവിടെ ഓരോ അംഗുലത്തിലും അഞ്ചു തിഥികൾ;
- 23 tathaiva upāsā atra phalaṃ samucitaṃ karoti അപ്രകാരംതന്നെ ഉപാസന ഇവിടെ ഉചിതമായ ഫലം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
- 24 atra ca dakṣādyāḥ pitāmahāntā rudrāḥ śaktayaś ca dvādaśādhipataya … ഇവിടെ ദക്ഷൻമുതൽ പിതാമഹൻ(ബ്രഹ്മാവ്)വരെയുള്ള രുദ്രന്മാരും ശക്തികളും പന്ത്രണ്ട് അധിപതികൾ —…
- 25 pratyaṅgulaṃ ṣaṣṭiḥ tithaya iti krameṇa saṅkrāntau varṣam ity … ഓരോ അംഗുലത്തിലും അറുപതു തിഥികൾ എന്ന ക്രമത്താൽ സംക്രാന്തിയിൽ വർഷം;
- 26 tāvatī eva ahorātre prāṇasaṅkhyā iti na ṣaṣṭyabdodayāt adhikaṃ … അത്രമാത്രമാണ് ഒരു അഹോരാത്രത്തിലെ പ്രാണസംഖ്യ.
- 27 tatra mānuṣaṃ varṣaṃ devānāṃ tithiḥ anena krameṇa divyāni … അവിടെ ഒരു മാനുഷവർഷം ദേവന്മാരുടെ ഒരു തിഥിയാണ്;
- 28 catvāri trīṇi dve ekam iti kṛtāt prabhṛti tāvadbhiḥ … നാല്, മൂന്ന്, രണ്ട്, ഒന്ന് (ആയിരം) എന്നിങ്ങനെ കൃതയുഗംമുതൽ;
- 29 caturyugānām ekasaptatyā manvantaram manvantaraiḥ caturdaśabhiḥ brāhmaṃ dinaṃ brahmadinānte … എഴുപത്തിയൊന്നു ചതുര്യുഗങ്ങളാൽ ഒരു മന്വന്തരം;
- 30 prabuddhās tu kūṣmāṇḍahāṭakeśādyā maholoke krīḍanti എന്നാൽ പ്രബുദ്ധരായ കൂഷ്മാണ്ഡൻ, ഹാടകേശൻ മുതലായവർ മഹർലോകത്ത് ക്രീഡിക്കുന്നു.
- 31 tato niśāsamāptau brāhmī sṛṣṭiḥ പിന്നെ രാത്രി സമാപിക്കുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മീസൃഷ്ടി.
- 32 anena mānena varṣaśataṃ brahmāyuḥ ഈ മാനത്താൽ നൂറുവർഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സ്.
- 33 tat viṣṇoḥ dinaṃ tāvatī ca rātriḥ tasyāpi śatam … അത് വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു ദിനം, അത്രയും ഒരു രാത്രി;
- 34 tat dinaṃ tadūrdhve rudralokaprabho rudrasya tāvatī rātriḥ prāgvat … അത് (വിഷ്ണുവിന്റെ ആയുസ്സ്) അതിനുമുകളിലുള്ള രുദ്രലോകപ്രഭുവായ രുദ്രന്റെ ഒരു ദിനം;
- 35 tatra rudrasya tadavasitau śivatvagatiḥ rudrasya uktādhikārāvadhiḥ brahmāṇḍadhārakāṇāṃ tat … അവിടെ ആ രുദ്രന്റേത് അവസാനിക്കുമ്പോൾ ശിവത്വഗതി;
- 36 śatarudrakṣaye brahmāṇḍavināśaḥ ശതരുദ്രക്ഷയത്തിൽ ബ്രഹ്മാണ്ഡവിനാശം.
- 37 evaṃ jalatattvāt avyaktāntam etad eva krameṇa rudrāṇām āyuḥ ഇപ്രകാരം ജലതത്ത്വംമുതൽ അവ്യക്തംവരെ ഈ ക്രമത്താൽത്തന്നെ രുദ്രന്മാരുടെ ആയുസ്സ്.
- 38 pūrvasyāyur uttarasya dinam iti പൂർവത്തിന്റെ ആയുസ്സ് ഉത്തരത്തിന്റെ ഒരു ദിനം.
- 39 tataś ca brahmā rudrāś ca abādyadhikāriṇaḥ avyakte tiṣṭhanti … അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവും രുദ്രന്മാരും — ജലതത്ത്വംമുതലുള്ള അധികാരികൾ — അവ്യക്തത്തിൽ…
- 40 śrīkaṇṭhanāthaś ca tadā saṃhartā ശ്രീകണ്ഠനാഥനാണ് അപ്പോൾ സംഹർത്താവ്.
- 41 eṣo 'vāntarapralayaḥ tatkṣaye sṛṣṭiḥ ഇത് അവാന്തരപ്രളയം;
- 42 tatra śāstrāntaram uktā api sṛjyante അവിടെ മറ്റൊരു ശാസ്ത്രത്തിൽ പറയപ്പെട്ടവയും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
- 43 yat tu śrīkaṇṭhanāthasya svam āyuḥ tat kañcukavāsināṃ rudrāṇāṃ … ശ്രീകണ്ഠനാഥന്റെ സ്വന്തം ആയുസ്സ് ഏതാണോ, അത് കഞ്ചുകവാസികളായ രുദ്രന്മാരുടെ ഒരു ദിനം;
- 44 punaḥ gahaneśaḥ sṛjati വീണ്ടും ഗഹനേശൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
- 45 evaṃ yaḥ avyaktakālaḥ taṃ daśabhiḥ parārdhaiḥ guṇayitvā māyādinaṃ … ഇപ്രകാരം ഏതാണോ അവ്യക്തകാലം, അതിനെ പത്തു പരാർധങ്ങളാൽ ഗുണിച്ച് മായയുടെ ഒരു ദിനം പറയണം;
- 46 sa eva pralayaḥ അതുതന്നെ പ്രളയം.
- 47 māyākālaḥ parārdhaśatena guṇita aiśvaratattve dinam മായാകാലത്തെ നൂറു പരാർധങ്ങളാൽ ഗുണിച്ചാൽ ഐശ്വരതത്ത്വത്തിൽ ഒരു ദിനം.
- 48 atra prāṇo jagat sṛjati tāvatī rātriḥ yatra prāṇapraśamaḥ … ഇവിടെ പ്രാണൻ ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു;
- 49 aiśvare kāle parārdhaśataguṇite yā saṅkhyā tat sādāśivaṃ dinaṃ … ഐശ്വരകാലത്തെ നൂറു പരാർധങ്ങളാൽ ഗുണിച്ചാൽ ഏതു സംഖ്യയുണ്ടോ, അത് സാദാശിവത്തിന്റെ ഒരു ദിനം;
- 50 sadāśivaḥ svakālaparikṣaye bindvardhacandranirodhikā ākramya nāde līyate nādaḥ śaktitattve … സദാശിവൻ സ്വന്തം കാലപരിക്ഷയത്തിൽ ബിന്ദു-അർധചന്ദ്ര-നിരോധികകളെ ആക്രമിച്ച് നാദത്തിൽ…
- 51 śaktikālena parārdhakoṭiguṇitena anāśritadinam ശക്തികാലത്തെ ഒരു കോടി പരാർധങ്ങളാൽ ഗുണിച്ചാൽ അനാശ്രിതത്തിന്റെ ഒരു ദിനം.
- 52 anāśritaḥ sāmanase pade yat tat sāmanasyaṃ sāmyaṃ tat … അനാശ്രിതൻ സാമനസപദത്തിൽ;
- 53 asmāt sāmanasyāt akalyāt kālāt nimeṣonmeṣamātratayā proktāśeṣakālaprasarapravilayacakrabhramodayaḥ ഈ സാമനസ്യത്തിൽനിന്ന്, അകല്യമായ (അളക്കാനാവാത്ത) കാലത്തിൽനിന്ന്, നിമേഷോന്മേഷമാത്രമായി,…
- 54 ekaṃ daśa śataṃ sahasram ayutaṃ lakṣaṃ niyutaṃ koṭiḥ … ഒന്ന്, പത്ത്, നൂറ്, ആയിരം, പതിനായിരം, ലക്ഷം, നിയുതം, കോടി, അർബുദം, വൃന്ദം, ഖർവം, നിഖർവം,…
- 55 evam asaṅkhyāḥ sṛṣṭipralayāḥ ekasmin mahāsṛṣṭirūpe prāṇe so 'pi … ഇപ്രകാരം അസംഖ്യം സൃഷ്ടിപ്രളയങ്ങൾ മഹാസൃഷ്ടിരൂപമായ ഒരു പ്രാണനിൽ;
- 56 tata eva svapnasaṅkalpādau vaicitryam asya na virodhāvaham അതിനാൽത്തന്നെ സ്വപ്നം, സങ്കൽപം മുതലായവയിലെ ഇതിന്റെ (കാലാനുഭവത്തിന്റെ) വൈചിത്ര്യം വിരോധം…
- 57 evaṃ yathā prāṇe kālodayaḥ tathā apāne 'pi hṛdayāt … ഇപ്രകാരം പ്രാണനിൽ കാലോദയം ഉള്ളതുപോലെ, അപാനനിലും — ഹൃദയംമുതൽ മൂലപീഠംവരെ.
- 58 yathā ca hṛtkaṇṭhatālulalāṭarandhradvādaśānteṣu brahmaviṣṇurudreśasadāśivānāśritākhyaṃ kāraṇaṣaṭkam tathaiva apāne 'pi … ഹൃത്ത്-കണ്ഠം-താലു-ലലാടം-രന്ധ്രം-ദ്വാദശാന്തങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-രുദ്ര-ഈശ-സദാശിവ-അനാശ്രിതം…
- 59 atha samāne kālodayaḥ ഇനി സമാനനിൽ കാലോദയം.
- 60 samāno hārdīṣu daśāsu nāḍīṣu sañcaran samaste dehe sāmyena … സമാനൻ ഹൃദയത്തിൽനിന്നുള്ള പത്തു നാഡികളിൽ സഞ്ചരിച്ച് സമസ്തദേഹത്തിലും സാമ്യത്തോടെ രസാദികളെ…
- 61 ūrdhvādhas tu sañcaran tisṛṣu nāḍīṣu gatāgataṃ karoti ഊർധ്വ-അധഃ സഞ്ചരിച്ച് മൂന്നു നാഡികളിൽ ഗതാഗതം ചെയ്യുന്നു.
- 62 tatra viṣuvaddine bāhye prabhātakāle sapādāṃ ghaṭikāṃ madhyamārge vahati അവിടെ വിഷുവദ്ദിനത്തിൽ ബാഹ്യമായി പ്രഭാതകാലത്ത് കാൽഭാഗംകൂടിയ ഒരു ഘടികനേരം മധ്യമാർഗത്തിൽ…
- 63 tato navaśatāni prāṇavikṣepāṇām iti gaṇanayā bahiḥ sārdhaghaṭikādvayaṃ vāme … പിന്നെ തൊള്ളായിരം പ്രാണവിക്ഷേപങ്ങൾ എന്ന ഗണനയാൽ, പുറത്ത് രണ്ടരഘടിക വാമത്തിൽ, ദക്ഷിണത്തിൽ,…
- 64 tataḥ saṅkrāntipañcake vṛtte pādonāsu caturdaśasu ghaṭikāsu atikrāntāsu dakṣiṇaṃ … പിന്നെ ആ സംക്രാന്തിപഞ്ചകം പൂർത്തിയായി, കാൽകുറവായ പതിന്നാലു ഘടികകൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ,…
- 65 tato 'pi dakṣiṇe vāme dakṣiṇe vāme dakṣiṇe iti … അതിലുംവെച്ച് ദക്ഷിണത്തിൽ, വാമത്തിൽ, ദക്ഷിണത്തിൽ, വാമത്തിൽ, ദക്ഷിണത്തിൽ എന്ന…
- 66 evaṃ viṣuvaddivase tadrātrau ca dvādaśa dvādaśa saṅkrāntayaḥ ഇപ്രകാരം വിഷുവദ്ദിവസത്തിലും അതിന്റെ രാത്രിയിലും പന്ത്രണ്ടു പന്ത്രണ്ടു സംക്രാന്തികൾ.
- 67 tato dinavṛddhikṣayeṣu saṅkrāntivṛddhikṣayaḥ പിന്നെ ദിനത്തിന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങളിൽ സംക്രാന്തിയുടെ വൃദ്ധിക്ഷയം.
- 68 evam ekasmin samānamaruti varṣadvayaṃ śvāsapraśvāsayogābhāvāt ഇപ്രകാരം ഒരു സമാനവായുവിൽ രണ്ടു വർഷം, എന്തെന്നാൽ ശ്വാസപ്രശ്വാസയോഗത്തിന്റെ അഭാവമുണ്ട്.
- 69 atrāpi dvādaśābdodayādi pūrvavat ഇവിടെയും ദ്വാദശാബ്ദോദയം മുതലായവ പൂർവംപോലെ.
- 70 udāne tu dvādaśāntāvadhiś cāraḥ spandamātrātmanaḥ kālasya ഉദാനനിലാകട്ടെ ദ്വാദശാന്താവധിയാണ് ചാരം, സ്പന്ദമാത്രാത്മകമായ കാലത്തിന്റേത്.
- 71 atrāpi pūrvavat vidhiḥ ഇവിടെയും വിധി പൂർവംപോലെ.
- 72 vyāne tu vyāpakatvāt akrame 'pi sūkṣmocchalattāyogena kālodayaḥ വ്യാനനിലാകട്ടെ വ്യാപകമായതിനാൽ ക്രമമില്ലെങ്കിലും സൂക്ഷ്മമായ ഉച്ഛലത്ത(ഉള്ളിൽനിന്ന്…
- 73 atha varṇodayaḥ ഇനി വർണോദയം.
- 74 tatra ardhaprahare ardhaprahare vargodayo viṣuvati samaḥ varṇasya varṇasya … അവിടെ ഓരോ അർധപ്രഹരത്തിലും വർഗോദയം — വിഷുവത്തിൽ സമം.
- 75 yatnajas tu mantrodayaḥ araghaṭṭaghaṭīyantravāhanavat ekānusandhibalāt citraṃ mantrodayaṃ divāniśam … എന്നാൽ യത്നജമായത് മന്ത്രോദയം.
- 76 tatra sadodite prāṇacārasaṅkhyayaiva udayasaṅkhyā vyākhyātā taddviguṇite tadardham ityādi … അവിടെ സദോദിതത്തിൽ പ്രാണചാരസംഖ്യയാൽത്തന്നെ ഉദയസംഖ്യ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടു;
- 77 kālabheda eva saṃvedanabhedakaḥ na vedyabhedaḥ śikharasthajñānavat jñānasya yāvān … കാലഭേദംതന്നെയാണ് സംവേദനത്തെ ഭേദിക്കുന്നത്, വേദ്യഭേദമല്ല — ശിഖരസ്ഥജ്ഞാനംപോലെ.
- 78 yad āha tasyādita udāttam ardhahrasvam iti (പ്രമാണം) പറഞ്ഞതുപോലെ: 'അതിന്റെ ആദ്യം ഉദാത്തം, അർധഹ്രസ്വം' എന്ന്.
- 79 tasmāt spandāntaraṃ yāvat na uditaṃ tāvat ekam eva … അതിനാൽ മറ്റൊരു സ്പന്ദം ഉദിക്കാത്തിടത്തോളം ഒരേയൊരു ജ്ഞാനംമാത്രം.
- 80 ata eva ekāśīti padasmaraṇasamaye vividhadharmānupraveśamukhena eka eva asau … അതിനാൽത്തന്നെ എൺപത്തിയൊന്നു പദങ്ങൾ സ്മരിക്കുന്ന സമയത്ത്, വിവിധധർമങ്ങളുടെ…
- 81 evam akhilaṃ kālādhvānaṃ prāṇodaya eva paśyan sṛṣṭisaṃhārāṃś ca … ഇപ്രകാരം അഖിലമായ കാലാധ്വാവിനെ പ്രാണോദയത്തിൽത്തന്നെ ദർശിച്ച്, വിചിത്രങ്ങളും അസംഖ്യങ്ങളുമായ…
- 82 saṃvidrūpasyātmanaḥ prāṇaśaktiṃ paśyan rūpaṃ tatragaṃ cātikālam | sākaṃ … സംവിദ്രൂപമായ ആത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിയെയും, അതിൽ വസിക്കുന്ന അതീതകാലമായ രൂപത്തെയും ദർശിച്ച്,…