महानिर्वाणतन्त्र
Mahānirvāṇatantra
- 1 girīndraśikhare ramye nānāratnopaśobhite . nānāvṛkṣalatākīrṇe nānāpakṣiravairyute .. 1 … ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਹਿਮਾਲਿਆ) ਦੀ ਮਨਮੋਹਕ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ, ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ…
- 2 sarvartukusumāmodamodite sumanohare . śaityasaugandhyamāndyāḍhyamarudbhirupavījite .. 2 .. ਜੋ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਹੈ, ਜੋ ਠੰਢਕ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਕੋਮਲਤਾ…
- 3 apsarogaṇasaṅgītakaladhvanininādite . sthiracchāyadrumacchāyācchādite snigdhamañjule .. 3 .. ਜੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ…
- 4 mattakokilasandohasaṅghuṣṭavipināntare . sarvadā svagaṇaiḥ sārddhamṛturājaniṣevite .. 4 .. ਜਿਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮਸਤ ਕੋਇਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ…
- 5 siddhacāraṇagandharvagāṇapatyagaṇairvṛte . tatra maunadharaṃ devaṃ carācarajagadgurum .. 5 … ਉੱਥੇ, ਸਿੱਧਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣਪਤਯ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ…
- 6 sadāśivaṃ sadānandaṃ karuṇāmṛtasāgaram . karpūrakundadhavalaṃ śuddhasattvamayaṃ vibhum .. … ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਸਦਾ-ਆਨੰਦ-ਮਯ, ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਚੰਬੇ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵ-ਮਯ,…
- 7 digambaraṃ dīnanāthaṃ yogīndraṃ yogivallabham . gaṅgāśīkarasaṃsiktajaṭāmaṇḍalamaṇḍitam .. 7 … ਦਿਗੰਬਰ (ਨਗਨ), ਦੀਨਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਪਿਆਰੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੰਜੀ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ…
- 8 vibhūtibhūṣitaṃ śāntaṃ vyālamālaṃ kapālinam . trilocanaṃ trilokeśaṃ triśūlavaradhāriṇam … ਵਿਭੂਤੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ) ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਏ, ਖੋਪੜੀ-ਧਾਰੀ (ਕਪਾਲੀ), ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ,…
- 9 āśutoṣaṃ jñānamayaṃ kaivalyaphaladāyakam . nirvikalpaṃ nirātaṅkaṃ nirviśeṣaṃ nirañjanam … ਛੇਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ (ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼), ਗਿਆਨ-ਮਯ, ਕੈਵਲਯ (ਅੰਤਮ ਮੁਕਤੀ) ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਵਿਕਲਪ…
- 10 sarveṣāṃ hitakartāraṃ devadevaṃ nirāmayam . prasannavadanaṃ vīkṣya lokānāṃ … ਸਭ ਦਾ ਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਉਸ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ…
- 11 śrīpārvatyuvāca . devadeva jagannātha mannātha karuṇānidhe . tvadadhīnā'smi … ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰ!
- 12 vinā'jñayā mayā kiñcidbhāṣituṃ naiva śakyate . kṛpāvaleśo mayi … ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ, ਜੇ…
- 13 tvadanyaḥ saṃśayasyā'sya kastrilokyāṃ maheśvara . chettā bhavitumarho vā … ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ!
- 14 śrīsadāśiva uvāca . kimucyate mahāprājñe kathyatāṃ prāṇavallabhe . … ਸ੍ਰੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਹੇ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜਨ!
- 15 tavāgre kathayiṣyāmi sugopyamapi yadbhavet . kimasti triṣu lokeṣu … ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਕਹਾਂਗਾ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਤੋਂ…
- 16 mama rūpā'si devi tvaṃ na bhedo'sti tvayā mama … ਹੇ ਦੇਵੀ!
- 17 iti devavacaḥ śṛtvā pārvatī hṛṣṭamānasā . vinayāvanatā sādhvī … ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਸਾਧਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ…
- 18 śrī ādyovāca . bhagavan sarvabhūteśa sarvadharmavidāṃ vara . … ਸ੍ਰੀ ਆਦਯਾ (ਆਦਿ-ਦੇਵੀ) ਨੇ ਆਖਿਆ — ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਹੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ…
- 19 prakāśitāścaturvedāḥ sarvadharmopavṛṃhitāḥ . varṇāśramādiniyamā yatra caiva pratiṣṭhitāḥ .. … ਚਾਰੇ ਵੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣ, ਆਸ਼ਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ…
- 20 taduktayogayajñādyaiḥ karmabhirbhuvi mānavāḥ . devān pitṝn prīṇayantaḥ puṇyaśīlāḥ … ਕ੍ਰਿਤ (ਸਤਯ) ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਯੋਗ, ਯੱਗ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ…
- 21 svādhyāyadhyānatapasā dayādānairjitendriyāḥ . mahābalā mahāvīryayā mahāsattvaparākramāḥ .. 21 … ਸਵਾਧਿਆਇ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਦਯਾ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ — ਮਹਾ-ਬਲਵਾਨ,…
- 22 devāyatanagā martyā devakalpā dṛḍhavratāḥ . satyadharmaparāḥ sarve sādhavaḥ … ਮਨੁੱਖ ਦੇਵ-ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਾਂ ਵਰਗੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਸਤਯ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ;
- 23 rājānaḥ satyasaṅkalpāḥ prajāpālanatatparāḥ . mātṛvat parayoṣitsu putravat parasūnuṣu … ਰਾਜੇ ਸਤਯ-ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਅਤੇ…
- 24 loṣṭavat paravitteṣu paśyanto mānavāstadā . āsan svadharmaniratāḥ sadā … ਪਰਾਏ ਧਨ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ…
- 25 na mithyābhāṣiṇaḥ kecit na pramādaratāḥ kvacit . na … ਕੋਈ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਦ (ਅਸਾਵਧਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ;
- 26 na matsarā nātiruṣṭā nātilubdhā na kāmukāḥ . sadantaḥkaraṇāḥ … ਨਾ ਈਰਖਾਲੂ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੋਭੀ, ਨਾ ਕਾਮੀ ਸਨ;
- 27 bhūmayaḥ sarvaśasyāḍhyāḥ parjjanyāḥ kālavarṣiṇaḥ . gāvo'pi dugdhasampannāḥ pādapāḥ … ਧਰਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਬੱਦਲ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਗਾਈਆਂ ਵੀ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ…
- 28 nā'kālamṛtyustatrāsīt na durbhikṣaṃ na vā rujaḥ . hṛṣṭāḥ … ਉੱਥੇ ਨਾ ਅਕਾਲ-ਮ੍ਰਿਤੂ ਸੀ, ਨਾ ਕਾਲ਼, ਨਾ ਰੋਗ;
- 29 brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāḥ svācāravartinaḥ . svaiḥ svairdharmairyajantaste … ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਦੇ…
- 30 kṛte vyatīte tretāyāṃ dṛṣṭvā dharmavyatikramam . vedoktakarmabhirmartyā na … ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ — ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੇਖ ਕੇ — ਮਨੁੱਖ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ…
- 31 bahukleśakaraṃ karma vaidikaṃ bhūrisādhanam . kartuṃ na yogyā … ਬਹੁਤ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਧਨ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ — ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਰਹੇ,…
- 32 tyaktuṃ kartuṃ na cārhanti sadā kātaracetasaḥ . vedārthayuktaśāstrāṇi … ਅਤੇ ਸਦਾ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਸਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। (ਤਦ ਤੁਸਾਂ) ਧਰਤੀ…
- 33 tadā tvaṃ prakaṭīkṛtya tapaḥ svādhyāyadurbalān . lokānatārayaḥ pāpāt … ਤਦ ਤੁਸਾਂ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ, ਤਪ ਰਾਹੀਂ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ,…
- 34 tvāṃ vinā ko'sti jīvānāṃ ghorasaṃsārasāgare . bharttā pātā … ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਘੋਰ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ — ਜੋ ਭਰਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਖਵਾਲਾ,…
- 35 tato'pi dvāpare prāpte smṛtyuktasukṛtojjhite . dhamārddhalope manuje ādhivyādhisamākule … ਅਤੇ ਉਸ ਮਗਰੋਂ, ਜਦ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਆਇਆ — ਜਦ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਧਰਮ ਅੱਧਾ ਲੋਪ…
- 36 āyāte pāpini kalau sarvadharmavilopini . durācāre duṣprapañce duṣṭakarmapravartake … ਹੁਣ ਜਦ ਪਾਪੀ ਕਲਿ ਯੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਪੰਚ ਵਾਲਾ,…
- 37 na vedāḥ prabhavastatra smṛtīnāṃ smaraṇaṃ kutaḥ . nānetihāsayuktānāṃ … ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਹੀਂ;
- 38 bahulānāṃ purāṇānāṃ vināśo bhavitā vibho . tadā lokā … ਹੇ ਵਿਭੂ!
- 39 ucchṛṅkhalā madonmattāḥ pāpakarmaratāḥ sadā . kāmukā lolupāḥ krūrā … ਉਹ ਉਚ੍ਛ੍ਰਿੰਖਲ (ਮਰਯਾਦਾ-ਹੀਣ), ਮਦ ਨਾਲ ਮੱਤੇ, ਸਦਾ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਕਾਮੀ, ਲਾਲਚੀ, ਕਰੂਰ, ਕਠੋਰ,…
- 40 svalpāyurmandamatayo rogaśokasamākulāḥ . niḥśrīkā nirbalā nīcā nīcācāraparāyaṇāḥ .. … ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ, ਰੋਗ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਸ਼ੋਭਾ-ਹੀਣ, ਨਿਰਬਲ, ਨੀਚ, ਅਤੇ ਨੀਚ…
- 41 nīcasaṃsarganiratāḥ paravittāpahārakāḥ . paranindāparadrohaparivādaparāḥ khalāḥ .. 41 .. ਉਹ ਨੀਚਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਖੋਹਣ ਵਾਲੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ, ਹਾਨੀ ਤੇ ਅਪਮਾਨ…
- 42 parastrīharaṇe pāpaśaṅkābhayavivarjitāḥ . nirdhanā malinā dīnā daridrāścirarogiṇaḥ .. … ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਦੀ ਕੋਈ ਝਿਜਕ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ — ਧਨ-ਹੀਣ,…
- 43 viprāḥ śūdrasamācārāḥ sandhyāvandanavarjitāḥ . ayājyayājakā lubdhā durvṛttāḥ pāpakāriṇaḥ … ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਚਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਯੱਗ ਦੇ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਯੱਗ ਕਰਾਉਣ…
- 44 asatyabhāṣiṇo mūrkhā dāmbhikā duṣprapañcakāḥ . kanyāvikrayiṇo vrātyāstapovrataparāṅmukhāḥ .. … ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ, ਦੰਭੀ, ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਪੰਚ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਵਰਣ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ…
- 45 lokapratāraṇārthāya japapūjāparāyaṇāḥ . pāṣaṇḍāḥ paṇḍitammanyāḥ śraddhābhaktivivarjitāḥ .. 45 … ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਲਈ ਜਪ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ — ਪਖੰਡੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ…
- 46 kadāhārāḥ kadācārā bhṛtakāḥ śūdrasevakāḥ . śūdrānnabhojinaḥ krūrā vṛṣalīratikāmukāḥ … ਮਾੜਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਮਾੜੇ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ, ਭਾੜੇ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ,…
- 47 dāsyanti dhanalobhena svadārānnīcajātiṣu . brāhmaṇyacihnametāvat kevalaṃ sūtradhāraṇam .. … ਧਨ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਗੇ;
- 48 naiva pānādiniyamo bhakṣyābhakṣyavivecanam . dharmaśāstre sadā nindā sādhudrohī … ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਨਾ ਖਾਣ-ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ-ਖਾਣ-ਯੋਗ ਦਾ ਵਿਚਾਰ;
- 49 satkathālāpamātrañca na teṣāṃ manasi kvacit . tvayā kṛtāni … ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਚਾ ਦੀ ਮਾਤਰ ਗੱਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਲਈ ਤੁਸਾਂ ਤੰਤਰ…
- 50 nigamāgamajātāni bhuktimuktikarāṇi ca . devīnāṃ yatra devānāṃ mantrayantrādisādhanam … ਨਿਗਮ ਤੇ ਆਗਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਭੁਕਤੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੰਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਤੇ…
- 51 baddhapadmāsanādīni gaditānyapi bhūriśaḥ . paśuvīradivyabhāvā devatā mantrasiddhidāḥ .. … ਬੱਧ-ਪਦਮਾਸਨ ਆਦਿ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਪਸ਼ੂ, ਵੀਰ ਤੇ ਦਿਵਯ ਭਾਵ, ਅਤੇ ਮੰਤਰ-ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ।
- 52 śavāsanaṃ citāroho muṇḍasādhanameva ca . latāsādhanakarmāṇi tvayoktāni sahasraśaḥ … ਸ਼ਵਾਸਨ (ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਆਸਨ), ਚਿਖਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਖੋਪੜੀ ਨਾਲ ਸਾਧਨਾ, ਅਤੇ ਲਤਾ-ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਤੁਸਾਂ…
- 53 paśubhāvadivyabhāvau svayameva nivāritau . kalau na paśubhāvo'sti divyabhāvaḥ … ਪਸ਼ੂ-ਭਾਵ ਤੇ ਦਿਵਯ-ਭਾਵ ਦੋਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਆਪ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ;
- 54 patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ svayamevāharet paśuḥ . na … ਪਸ਼ੂ (ਸਾਧਕ) ਨੂੰ ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਜਲ ਆਪ ਹੀ ਲਿਆਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ;
- 55 divyaśca devatāprāyaḥ śuddhāntaḥkaraṇaḥ sadā . dvandvātīto vītarāgaḥ sarvabhūtasamaḥ … ਅਤੇ ਦਿਵਯ (ਸਾਧਕ) ਲਗਭਗ ਦੇਵਤੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਅੰਤਹਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਦਵੰਦਾਂ (ਜੋੜਿਆਂ) ਤੋਂ ਪਰੇ,…
- 56 kalikalmaṣayuktānāṃ sarvadā'sthiracetasām . nidrālasyaprasaktānāṃ bhāvaśuddhiḥ kathaṃ bhavet .. … ਕਲਿ ਦੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਦਾ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਆਲਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਿਵੇਂ…
- 57 vīrasādhanakarmāṇi pañcatattvoditāni ca . madyaṃ māṃsaṃ tathā matsyamudrāmaithunameva … ਵੀਰ-ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਗਏ — ਮਦ (ਸ਼ਰਾਬ), ਮਾਸ, ਮੱਛੀ, ਮੁਦਰਾ (ਭੁੰਨੇ ਅੰਨ) ਅਤੇ…
- 58 kalijā mānavā lubdhāḥ śiśnodaraparāyaṇāḥ . lobhāttatra patiṣyanti na … ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਨੁੱਖ, ਲੋਭੀ, ਢਿੱਡ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਉਸ (ਸਾਧਨਾ) ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੇ…
- 59 indriyāṇāṃ sukhārthāya pītvā ca bahulaṃ madhu . bhaviṣyanti … ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਮਦ ਨਾਲ ਮੱਤੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹਿਤ ਤੇ ਅਹਿਤ ਤੋਂ…
- 60 parastrīdharṣakāḥ keciddasyavo - bahavo bhuvi . na kariṣyanti … ਕੁਝ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਨਗੇ;
- 61 atipānādidoṣeṇa rogiṇo bahavaḥ kṣitau . śaktihīnā buddhihīnā bhūtvā … ਅਤਿ ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਸ਼ਕਤੀ-ਹੀਣ, ਬੁੱਧੀ-ਹੀਣ ਹੋ ਕੇ,…
- 62 hrade gartte prāntare ca prāsādāt parvatādapi . patiṣyanti … ਅਤੇ ਮਦ ਨਾਲ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਟੋਏ ਵਿੱਚ, ਉਜਾੜ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਹਿਲ ਜਾਂ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਵੀ…
- 63 kecidvivādayiṣyanti gurubhiḥ svajanairapi . kecinmaunā mṛtaprāyā apare bahujalpakāḥ … ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਝਗੜਨਗੇ;
- 64 akāryakāriṇaḥ krūrā dharmamārgavilopakāḥ . hitāya yāni karmāṇi kathitāni … ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!
- 65 manye tāni mahādeva viparītāni mānave . ke vā … ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ!
- 66 stotrapāṭhaṃ yantralipiṃ puraścaryāṃ jagatpate . yugadharmaprabhāveṇa svabhāvena kalau … ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ!
- 67 teṣāmupāyaṃ dīneśa kṛpayā kathaya prabho . āyurārogyavarcasyaṃ balavīryavibarddhanam … ਹੇ ਦੀਨਾਂ ਦੇ ਈਸ਼!
- 68 vidyābuddhipradaṃ nṝṇāmaprayatnaśubhaṅkaram . yena lokā bhaviṣyanti mahābalaparākramāḥ .. … ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਜਤਨ ਸ਼ੁਭ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮਹਾ-ਬਲ ਤੇ…
- 69 śuddhacittāḥ parahitā mātāpitroḥ priyaṅkarāḥ . svadāraniṣṭhāḥ puruṣāḥ parastrīṣu … (ਅਜਿਹਾ ਉਪਾਅ ਜਿਸ ਨਾਲ) ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ,…
- 70 devatāgurubhaktāśca putrasvajanapoṣakāḥ .. 70 .. ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
- 71 brahmajñā brahmavidyāśca brahmacintanamānasāḥ . siddhyarthaṃ lokayātrāyāḥ kathayasva hitāya … (ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ) ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ…
- 72 kartavyaṃ yadakartavyaṃ varṇāśramavibhedataḥ . vinā tvāṃ sarvalokānāṃ kastrātā … ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਭੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ — ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤਿੰਨਾਂ ਭੁਵਨਾਂ…