तन्त्रसार
Tantrasāra
- 1 atha samastā iyam upāsā samunmiṣattādṛśadṛḍhavāsanārūḍhān adhikāriṇaḥ prati śrīmatkaulikaprakriyayā … ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਾਸਨਾ ਉੱਨਮਿਸ਼ਿਤ (ਜਾਗ੍ਰਤ) ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ…
- 2 abrahmacāriṇas tasya tyāgād ānandavarjitāḥ ਅ-ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ (ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਿਚਰਦੇ), ਉਸ (ਆਨੰਦ) ਦੇ ਤਿਆਗ ਕਾਰਨ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹਨ।
- 3 ānandakṛtrimāhāravarjaṃ cakrasya yājakāḥ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ (ਬਣਾਉਟੀ) ਆਹਾਰ (ਸਾਧਨ) ਨੂੰ ਵਰਜਦੇ (ਛੱਡਦੇ) ਹੋਏ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਯਾਜਕ (ਪੂਜਕ ਵੀ) —
- 4 dvaye 'pi narake ghore tasmād enāṃ sthitiṃ bhajet ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਘੋਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ (ਪੈਂਦੇ ਹਨ);
- 5 tad anayā sthityā kulayāgaḥ sa ca ṣoḍhā bāhye … ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਕੁਲ-ਯਾਗ;
- 6 tatra ca uttara uttara utkṛṣṭaḥ pūrvaḥ pūrvas tadrucyartham ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਅਗਲਾ-ਅਗਲਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼੍ਟ (ਉੱਚਾ) ਹੈ;
- 7 siddhikāmasya dvitīyaturyapañcamāḥ sarvathā nirvartyāḥ ṣaṣṭhas tu mumukṣoḥ mukhyaḥ … ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲਈ ਦੂਜਾ, ਚੌਥਾ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ (ਪ੍ਰਕਾਰ) ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਰਨ-ਯੋਗ ਹਨ;
- 8 tatra bāhyaṃ sthaṇḍilam ānandapūrṇaṃ vīrapātram aruṇaḥ paṭaḥ pūrvoktam … ਉੱਥੇ ਬਾਹਰੀ (ਯਾਗ) — ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸਥੰਡਿਲ, ਵੀਰ-ਪਾਤਰ, ਅਰੁਣ (ਲਾਲ) ਪਟ (ਵਸਤ੍ਰ), ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੇ…
- 9 tatra snānādikartavyānapekṣayaiva pūrṇānandaviśrāntyaiva labdhaśuddhiḥ prathamaṃ prāṇasaṃviddehaikībhāvaṃ bhāvayitvā saṃvidaś … ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰਤਵ੍ਯਾਂ ਦੀ ਅਪੇਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ, ਕੇਵਲ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧੀ…
- 10 tathāhi māyāpumprakṛtiguṇadhīprabhṛti dharāntaṃ saptaviṃśatitattvāni kalādīnāṃ tatraiva antarbhāvāt vidyāśaktāv … ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ — ਮਾਯਾ, ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਗੁਣ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੱਕ ਸਤਾਈ ਤੱਤ੍ਵ…
- 11 paratve 'pi pañcaśaktiḥ hi parameśvaraḥ pratiśakti ca pañcarūpatā … ਪਰ ਪਧਰ 'ਤੇ ਵੀ — ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪੰਜ-ਸ਼ਕਤੀ (ਵਾਲਾ) ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪੰਜ-ਰੂਪ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ…
- 12 tad uktam sṛṣṭiṃ tu sampuṭīkṛtya iti ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ — 'ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਪੁਟਿਤ ਕਰ ਕੇ' (ਘੇਰ ਕੇ)।
- 13 tato gandhadhūpāsavakusumādīn ātmaprahvībhāvāntān arpayitvā svaviśrāntyā japtvā upasaṃhṛtya jale … ਫਿਰ ਗੰਧ, ਧੂਪ, ਆਸਵ, ਕੁਸੁਮ (ਫੁੱਲ) ਆਦਿ — ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਰਹ੍ਵੀ-ਭਾਵ (ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ) ਤੱਕ — ਅਰਪਿਤ ਕਰ…
- 14 iti bāhyayāgaḥ ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਯਾਗ ਹੈ।
- 15 atha śaktau tatra anyonyaṃ śaktitālāsāvīrāṇām ubhayeṣām ubhayātmakatvena prollāsaprārambhasṛṣṭyantaśivaśaktiprabodhe … ਹੁਣ ਸ਼ਕਤੀ (ਸਾਥਣ) ਵਿੱਚ (ਯਾਗ)। ਉੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵੀਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਭਯਾਤਮਕ (ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ…
- 16 evaṃ svadehe tatraiva cakre tato brahmarandhrādyanucakreṣu ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ — ਉਸੇ (ਕੇਂਦਰੀ) ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰ ਆਦਿ ਅਨੁਚਕ੍ਰਾਂ…
- 17 atha yāmale śakter lakṣaṇam etat tadvad abhedas tato … ਹੁਣ ਯਾਮਲ (ਜੋੜੇ ਦੇ ਮਿਲਾਪ) ਵਿੱਚ। ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਲਖਣ ਇਹ (ਹੈ);
- 18 kāryahetusahotthatvāt traidhaṃ sākṣād athānyathā | kḷptāvato mitho 'bhyarcya … ਕਾਰਜ ਤੇ ਹੇਤੁ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਉੱਠਣ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ — ਸਾਖਿਆਤ (ਸਿੱਧਾ), ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਰ। ਠੀਕ…
- 19 cakram arcet tadaucityād anucakraṃ tathānugam | bahiḥ puṣpādināntaś … ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਔਚਿਤ੍ਯ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਚੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਗ (ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ) ਅਨੁਚਕ੍ਰ ਨੂੰ —…
- 20 evam ānandasandohitatacceṣṭocchalatsthitiḥ | anucakragaṇaś cakratādātmyād abhilīyate ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸੰਦੋਹ (ਸਮੂਹ) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉਸ (ਆਨੰਦਮਯ) ਚੇਸ਼ਟਾ ਨਾਲ ਉੱਛਲ…
- 21 nijanijabhogābhogapravikāsamayasvarūpaparimarśe | kramaśo 'nucakradevyaḥ saṃviccakraṃ hi madhyamaṃ yānti ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਭੋਗ ਦੇ ਆਭੋਗ (ਵਿਸਤਾਰ) ਦੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਵਿਕਾਸ-ਮਯ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦੇ ਪਰਿਮਰਸ਼ (ਚੇਤਨ-ਗ੍ਰਹਿਣ) ਵਿੱਚ,…
- 22 anucakradevatātmakamarīcigaṇapūraṇādhigatavīryam | tacchaktitadvadātmakam anyonyasamunmukhaṃ bhavati ਅਨੁਚਕ੍ਰ-ਦੇਵਤਾ-ਆਤਮਕ ਮਰੀਚਿ-ਗਣ (ਕਿਰਨ-ਸਮੂਹ) ਦੇ ਪੂਰਣ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀਰ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ…
- 23 tadyugalamūrdhvadhāmapraveśasaspandajātasaṅkṣobham | kṣubhnāty anucakrāṇy api tāni tadā tanmayāni … ਉਹ ਯੁਗਲ (ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵੀਰ), ਊਰਧ੍ਵ-ਧਾਮ (ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਪੰਦ-ਸਹਿਤ ਸੰਖੋਭ…
- 24 itthaṃ yāmalam etad galitabhidāsaṅkathaṃ yadaiva tadā | kramatāratamyayogāt … ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਯਾਮਲ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਪਿਘਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਹੀ (ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ), ਤਦ…
- 25 taddhruvadhāmānuttaram ubhayātmakajagad udāram ānandam | no śāntaṃ nāpy … ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ-ਧਾਮ (ਅਚੱਲ ਸਥਾਨ), ਅਨੁੱਤਰ, ਉਭਯਾਤਮਕ ਜਗਤ ਰੂਪੀ ਉਦਾਰ ਆਨੰਦ — ਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਨਾ ਉਦਿਤ —…
- 26 anavacchinnapadepsus tāṃ saṃvidam ātmasātkuryāt | śāntoditātmakadvayam atha yugapad … ਅਨਵਛਿੰਨ (ਅਸੀਮ, ਅਖੰਡ) ਪਦ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਉਸ ਸੰਵਿਤ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਉਦਿਤ ਆਤਮਕ ਯੁਗਲ…
- 27 svātmānyonyāveśāt śāntānyatve dvayor dvayātmatvāt | śaktis tu tadvad … ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਆਵੇਸ਼ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਉਦਿਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਉਭਯ-ਆਤਮਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ;
- 28 tasyāṃ cāryaṃ kulam atha tayā nṛṣu proktayogasaṅghaṭṭān | … ਅਤੇ ਉਸ (ਸ਼ਕਤੀ) ਵਿੱਚ ਆਰ੍ਯ ਕੁਲ;
- 29 prācyāṃ visargasattām anavacchidite pade rūḍhāḥ | uditaṃ ca … — ਪ੍ਰਾਚੀ (ਪਹਿਲੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਵਸਥਾ) ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਗ-ਸੱਤਾ ਨੂੰ, ਅਨਵਛਿੰਨ (ਅਖੰਡ) ਪਦ ਵਿੱਚ ਰੂੜ੍ਹ (ਟਿਕੇ…
- 30 tṛptaṃ devīcakraṃ siddhijñānāpavargadaṃ bhavati | śāntābhyāse śāntaṃ śivam … ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਦੇਵੀ-ਚਕ੍ਰ ਸਿੱਧੀ, ਜ੍ਞਾਨ ਤੇ ਅਪਵਰਗ (ਮੋਕਸ਼) ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ…
- 31 śūnyaṃ nirānandamayaṃ nirvṛtinijadhāmato 'rghaṃ ca | raṇaraṇakarasān nijarasabharitabahirbhāvacarvaṇarasena (ਜੋ ਚਕ੍ਰ) ਸ਼ੂਨ੍ਯ, ਨਿਰਾਨੰਦ-ਮਯ (ਆਨੰਦ-ਰਹਿਤ) ਹੈ — ਉਸ ਨੂੰ, ਕੇਵਲ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ (ਮਾਤਰ ਉਪਰਾਮਤਾ) ਦੇ…
- 32 āntarapūrṇasamucchaladanucakraṃ yāti cakram atha tad api | ucchalati … ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਛਲਦਾ (ਚਕ੍ਰ) ਅਨੁਚਕ੍ਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
- 33 etad visargadhāmani parimarśanatas tridhaiva manuvīryam | tattatsaṃvidgarbhe mantras … ਇਹ ਵਿਸਰਗ-ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਮਰਸ਼ਨ (ਚੇਤਨ-ਗ੍ਰਹਿਣ) ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ-ਵੀਰ੍ਯ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੀ (ਹੈ);
- 34 koṇatrayāntarāśritanityoditamaṅgalacchade kamale | nityāviyutaṃ nālaṃ ṣoḍaśadalakamalasanmūlam ਤਿੰਨ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਸ਼੍ਰਿਤ, ਨਿਤ੍ਯ-ਉਦਿਤ ਮੰਗਲ-ਪੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ;
- 35 madhyasthanālagumphitasarojayugaghaṭṭanakramādagnau | madhyasthaśaśadharasundaradinakarakaraughasaṅghaṭṭāt ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੁੰਫਿਤ (ਪਰੋਏ) ਦੋ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਘੱਟਨ (ਟਕਰਾਉ) ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ;
- 36 tridalāruṇavīryakalāsaṅgān madhye 'ṅkurasṛṣṭiḥ | iti śaśadharavāsarapaticitraguṣaṅghaṭṭamudrayā jhaṭiti ਤਿੰਨ ਦਲਾਂ ਦੀ ਅਰੁਣ (ਲਾਲ) ਵੀਰ੍ਯ-ਕਲਾ ਦੇ ਸੰਗ ਤੋਂ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ (ਪੁੰਗਰ) ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ — ਇਸ…
- 37 sṛṣṭyādikramam antaḥ kurvaṃs turye sthitiṃ labhate | etat … ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰੀਯ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਖੇਚਰੀ-ਮੁਦ੍ਰਾ ਦੇ…
- 38 pānopabhogalīlāhāsādiṣu yo bhaved vimarśamayaḥ | avyaktadhvanirāvasphoṭaśrutinādanādāntaiḥ ਪਾਨ (ਪੀਣ), ਉਪਭੋਗ, ਲੀਲਾ, ਹਾਸ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਮਰਸ਼-ਮਯ (ਚੇਤਨ-ਪ੍ਰਧਾਨ) ਹੋਵੇ;
- 39 avyucchinnānāhataparamārthair mantravīryaṃ tat | gamanāgamaviśrāntiṣu karṇe nayane dvilakṣyasamparke ਅਵ੍ਯੁੱਛਿੰਨ (ਅਟੁੱਟ), ਅਨਾਹਤ (ਬਿਨਾਂ ਟਕਰਾਏ) ਪਰਮਾਰਥ ਵਾਲੇ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਧਰਾਂ) ਨਾਲ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਵੀਰ੍ਯ…
- 40 tatsammīlanayoge dehāntākhye ca yāmale cakre | kucamadhyahṛdayadeśād oṣṭhānte … ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਮੀਲਨ (ਮਿਲਾਪ) ਦੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਮ ਦੇ ਯਾਮਲ-ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ;
- 41 tac cakradvayamadhyagam ākarṇya kṣobhavigamasamaye yat | nirvānti tatra … ਉਸ ਦੋ ਚਕ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ (ਅਵ੍ਯਕਤ) ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਖਿਨ ਖੋਭ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ…
- 42 jyotir dhvaniś ca yasmāt sā māntrī vyāptir ucyate … — ਜਿਸ ਤੋਂ ਜ੍ਯੋਤੀ ਤੇ ਧ੍ਵਨੀ (ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਉਹ ਮਾਂਤ੍ਰੀ (ਮੰਤ੍ਰ-ਸੰਬੰਧੀ) ਵ੍ਯਾਪਤੀ ਪਰਮ ਕਹੀ…
- 43 tajjñaḥ śāstre muktaḥ parakulavijñānabhājanaṃ garbhaḥ | śūnyāśūnyālayaṃ kuryād … ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ-ਕੁਲ-ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਦਾ ਪਾਤਰ (ਆਧਾਰ) ਅਤੇ ਗਰਭ (ਅੰਤਰ-ਬੀਜ)…
- 44 śūlaṃ samarasīkṛtya rase rasam iva sthitam | tyaktāśaṅko … — ਸ਼ੂਲ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ) ਨੂੰ ਸਮਰਸ ਕਰ ਕੇ, ਰਸ ਵਿੱਚ ਰਸ ਵਾਂਗ ਸਥਿਤ;
- 45 dehasthā devatāḥ paśyan hlādodvegādi ciddhane | karṇākṣimukhanāsādicakrasthaṃ devatāgaṇam ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ — ਚਿਤ-ਘਨ (ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪੁੰਜ) ਵਿੱਚ ਹਲਾਦ (ਆਨੰਦ), ਉਦਵੇਗ…
- 46 grahītāraṃ sadā paśyan khecaryā sidhyati dhruvam — ਅਤੇ ਗ੍ਰਹੀਤਾ (ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਈ) ਨੂੰ ਸਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਖੇਚਰੀ (ਆਕਾਸ਼-ਚਾਰਿਣੀ ਅਵਸਥਾ) ਨਾਲ…
- 47 śvabhre sudūre jhaṭiti svadehaṃ sampātayan vāsam asāhasena | … ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਝੱਟ ਡੇਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਅਸਾਹਸ ਨਾਲ (ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਕੇ), ਦੋਹਾਂ…
- 48 ity eṣa yāmalayāgaḥ ਇਹ ਯਾਮਲ-ਯਾਗ ਹੈ।
- 49 uktavyāptike prāṇe viśvamaye proktasaṃvidvyāptyā tarpaṇānnagandhadhūpādisamarpaṇena upodbalanaṃ prāṇayāgaḥ ਜਿਸ ਦੀ ਵ੍ਯਾਪਤੀ ਕਹੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਜਿਹੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਮਯ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੀ ਸੰਵਿਤ-ਵ੍ਯਾਪਤੀ ਨਾਲ,…
- 50 viśrāntirūḍhis tu saṃvidyāgaḥ prāg eva nirūpitaḥ ਪਰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰੂੜ੍ਹਤਾ (ਟਿਕਾਉ) ਹੀ ਸੰਵਿਤ-ਯਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰੂਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
- 51 evam etebhyo yāgebhyo 'nyatamaṃ kṛtvā yadi tathāvidhanirvicikitsatāpacitritahṛdayaḥ śiṣyo … ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਰ ਕੇ, ਜੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਰਵਿਚਿਕਿਤਸਤਾ…
- 52 kevalam etad yāgapradhānatayā iti ਕੇਵਲ ਇਹੋ (ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਕਿ) ਇਹ (ਕੌਲ ਦੀਖਿਆ) ਯਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਨਾਲ (ਹੁੰਦੀ ਹੈ)।
- 53 guruśarīre saptamaḥ kulayāgaḥ sarvottamaḥ so 'pi prāg yāgasāhityena … ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਕੁਲ-ਯਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ;