भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 mayyāsaktamanāḥ pārtha ! yogaṃ yuñjanmadāśritaḥ | asaṃśayaṃ samagraṃ … હે પાર્થ, મારામાં આસક્ત મનવાળો, મારે આશ્રયે રહીને યોગ સાધતો તું, સંશય વિના, મને…
- 2 jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ | yajjñātvā na pūnaḥ … વિજ્ઞાન સહિત આ જ્ઞાન હું તને નિઃશેષપણે કહીશ, જે જાણીને અહીં ફરી જાણવા યોગ્ય કંઈ બાકી…
- 3 manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye | yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ … હજારો મનુષ્યોમાં કોઈક સિદ્ધિ માટે પ્રયત્ન કરે છે;
- 4 bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca | ahaṅkāra … પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ, આકાશ, મન, બુદ્ધિ અને અહંકાર — એમ આ મારી પ્રકૃતિ આઠ પ્રકારે…
- 5 apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām | jīvabhūtāṃ mahābāho … આ મારી અપરા (નીચલી) પ્રકૃતિ છે;
- 6 etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya | ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ … એમ સમજ કે સર્વ ભૂતો આ બેને યોનિ તરીકે ધરાવે છે;
- 7 mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidastu dhanañjaya | mayi sarvamidaṃ protaṃ … હે ધનંજય, મારાથી પર બીજું કંઈ જ નથી;
- 8 raso'hamapsu kaunteya prakāśaḥ śaśisūryayoḥ | praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ … હે કુંતીપુત્ર, હું જળમાં રસ છું, ચંદ્ર અને સૂર્યમાં પ્રકાશ છું, સર્વ વેદોમાં પ્રણવ (ૐ)…
- 9 puṇyaḥ pṛthivyāṃ gandho'smi tejaścā'smi vibhāvasau | jīvanaṃ sarvabhūteṣu … હું પૃથ્વીમાં પવિત્ર ગંધ છું અને અગ્નિમાં તેજ છું, સર્વ ભૂતોમાં જીવન અને તપસ્વીઓમાં તપ…
- 10 bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam | buddhirbuddhimatāmasmi … હે પાર્થ, મને સર્વ ભૂતોનું સનાતન બીજ જાણ;
- 11 balaṃ balavatāmasmi kāmarāgavivarjitam | dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha … હું બળવાનોનું બળ છું, જે કામ અને રાગથી રહિત છે;
- 12 ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye | matta … સત્ત્વ, રજ અને તમના જે પણ ભાવો છે, તેમને મારાથી જ ઉદ્ભવેલા જાણ;
- 13 tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat | mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam … ગુણમય આ ત્રણ ભાવોથી મોહિત થયેલું આ સમગ્ર જગત, એમનાથી પર અને અવિનાશી એવા મને ઓળખતું નથી.
- 14 daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā | māmeva … કેમ કે ગુણમય આ મારી દિવ્ય માયા દુસ્તર છે;
- 15 na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ | māyayāpahṛtajñānā … દુષ્કૃત્ય કરનારા મૂઢ, નરાધમો મારે શરણે આવતા નથી;
- 16 caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtinaḥ sadā | ārto … હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ચાર પ્રકારના સુકૃતી લોકો સદા મને ભજે છે: આર્ત, જિજ્ઞાસુ, અર્થાર્થી અને…
- 17 teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate | priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ … એમાં, સદા યુક્ત અને એકનિષ્ઠ ભક્તિવાળો જ્ઞાની શ્રેષ્ઠ છે;
- 18 udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me mataḥ | … એ સૌ ઉદાર છે, પણ જ્ઞાનીને હું મારો આત્મા જ માનું છું;
- 19 bahūnāṃ janmanāmante jñānavān māṃ prapadyate | vāsudevaḥ sarvamiti … અનેક જન્મોને અંતે જ્ઞાનવાન પુરુષ 'વાસુદેવ સર્વ છે' એમ જાણીને મારે શરણે આવે છે;
- 20 kāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ | taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ … તે તે કામનાઓથી જેમનું જ્ઞાન હરાઈ ગયું છે, તેઓ પોતાની પ્રકૃતિથી નિયંત્રિત થઈ, તે તે નિયમનો…
- 21 yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati | … જે જે ભક્ત જે જે દેવ-મૂર્તિને શ્રદ્ધાથી પૂજવા ઇચ્છે છે, તેની એ શ્રદ્ધાને હું જ અચળ કરી…
- 22 sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate | labhate ca tataḥ … એ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈને તે એ દેવની આરાધના કરે છે, અને એથી પોતાની કામનાઓ પામે છે — જે ખરેખર…
- 23 antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām | devāndevayajo yānti madbhaktā … પણ એ અલ્પબુદ્ધિવાળાઓને મળતું એ ફળ નાશવંત છે;
- 24 avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ | paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam … અબુદ્ધિવાળાઓ મારા પર, અવ્યક્ત, ભાવને — અવિનાશી અને અનુત્તમ — ન જાણીને, અવ્યક્ત મને…
- 25 nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ | mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko … યોગમાયાથી ઢંકાયેલો હું સૌને પ્રગટ નથી;
- 26 vedā'haṃ samatītāni vartamānāni cārjuna | bhaviṣyanti ca bhūtāni … હે અર્જુન, હું ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્યનાં ભૂતોને જાણું છું;
- 27 icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata | sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti … હે ભારત, ઇચ્છા અને દ્વેષથી ઉપજતા દ્વંદ્વ-મોહથી, હે પરંતપ, સર્વ ભૂતો જન્મ વખતે જ સંમોહ…
- 28 yeṣāṃ tvantaṃ gataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām | te … પણ જે પુણ્યકર્મ કરનારા લોકોનું પાપ અંત પામ્યું છે, તેઓ દ્વંદ્વ-મોહથી મુક્ત થઈ, દૃઢ…
- 29 jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye | te brahma tadviduḥ … જે મારે આશ્રયે રહીને જરા અને મરણથી મુક્તિ માટે પ્રયત્ન કરે છે, તેઓ એ બ્રહ્મને સંપૂર્ણ…
- 30 sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ | prayāṇakāle'pi … જે મને અધિભૂત, અધિદૈવ અને અધિયજ્ઞ સહિત જાણે છે, તેઓ યુક્ત ચિત્તવાળા બની પ્રયાણકાળે પણ મને…