भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 ye śāstravidhimutsṛtya vartante śraddhāyānvitāḥ | teṣāṃ niṣṭhā tu … ఓ కృష్ణా, ఎవరు శాస్త్రవిధిని విడిచి శ్రద్ధతో కూడి ప్రవర్తింతురో — వారి నిష్ఠ ఎట్టిది?
- 2 trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā | sāttvikī … ఓ భారతా, దేహుల శ్రద్ధ స్వభావమునుండి పుట్టి మూడు విధములుగా ఉండును — సాత్త్వికి, రాజసి,…
- 3 sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata | śraddhāmayo'yaṃ puruṣo … ఓ భారతా, ప్రతివాని శ్రద్ధ అతని అంతఃసత్త్వమునకు అనురూపముగా ఉండును;
- 4 yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ | bhūtapretapiśācāṃśca yajante tāmasā … సాత్త్వికులు దేవతలను పూజింతురు;
- 5 aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapastapyanti ye janāḥ | dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ … శాస్త్రవిహితము కాని ఘోర తపస్సును ఎవరు చేయుదురో, దంభ-అహంకారములతో కూడి, కామరాగ బలముతో కూడి,
- 6 karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetanam | māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān || … శరీరమునందున్న అచేతనమైన భూతసమూహమును, దేహమునందున్న నన్నును కృశింపజేయుచు — వారిని…
- 7 āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ | yajñastapastathā dānaṃ … ప్రతివానికి ప్రియమైన ఆహారమును మూడు విధములు;
- 8 āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ … ఆయుస్సు, సత్త్వము, బలము, ఆరోగ్యము, సుఖము, ప్రీతిని పెంచునవి, రసవంతములు, స్నిగ్ధములు,…
- 9 kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ | āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ || 17-9 || చేదు, పుల్లని, ఉప్పని, మిక్కిలి వేడి, తీక్ష్ణ, రూక్ష, దహించునవైన ఆహారములు రాజసునకు…
- 10 yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat | ucchiṣṭamapi … చల్లారిపోయిన, రుచి తొలగిన, కంపుకొట్టు, పాచిపోయిన, ఎంగిలి, అపవిత్రమైన భోజనము తామసునకు…
- 11 aphalākāṃkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate | yaṣṭavyamityeva manaḥ samādhāya … ఫలమును కోరనివారిచేత, "యజింపదగినది" అనియే మనస్సును నిలిపి, విధిప్రకారము ఏ యజ్ఞము చేయబడునో…
- 12 abhisandhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yataḥ | ijyate … కాని ఫలమును ఉద్దేశించి, దంభము కొఱకును ఏ యజ్ఞము చేయబడునో — ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ యజ్ఞమును…
- 13 vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam | śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate || … విధి లేని, అన్నము పంచబడని, మంత్రహీనమైన, దక్షిణ లేని, శ్రద్ధ లేని యజ్ఞమును తామసమని…
- 14 devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam | brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate … దేవతలను, ద్విజులను, గురువులను, ప్రాజ్ఞులను పూజించుట, శౌచము, ఆర్జవము, బ్రహ్మచర్యము, అహింస…
- 15 anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | svādhyāyābhyasanaṃ … ఉద్వేగము కలిగింపని, సత్యమైన, ప్రియ-హితమైన వాక్కు, అట్లే స్వాధ్యాయాభ్యాసము — ఇది వాఙ్మయ…
- 16 manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ | bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate || 17-16 … మనఃప్రసన్నత, సౌమ్యత్వము, మౌనము, ఆత్మనిగ్రహము, భావసంశుద్ధి — ఇది మానసిక తపస్సని చెప్పబడును.
- 17 śraddhayā parayopetaṃ tapastattrividham naraiḥ | aphalākāṃkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate … ఫలమును కోరని, యోగయుక్తులైన మనుష్యులచేత పరమ శ్రద్ధతో కూడి ఆచరింపబడిన ఆ మూడు విధముల…
- 18 satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat | kriyate tadiha … సత్కారము, మానము, పూజల కొఱకు, దంభముతోను ఏ తపస్సు చేయబడునో — అది ఇచట రాజసమని, చంచలముగా,…
- 19 mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ | parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam … మూఢమైన పట్టుదలతో తనను పీడించుకొనుచు, లేదా ఇతరుని నాశనము కొఱకు ఏ తపస్సు చేయబడునో — అది…
- 20 dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe | deśe kāle ca pātre … "ఇవ్వదగినది" అని ప్రత్యుపకారము చేయనివానికి, తగిన దేశకాలములయందు, తగిన పాత్రునకు ఏ దానము…
- 21 yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ | dīyate ca … కాని ప్రత్యుపకారము కొఱకుగాని, ఫలమును ఉద్దేశించిగాని, బాధతోను ఏది ఇవ్వబడునో — అది రాజసమని…
- 22 adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate | asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam || 17-22 … తగని దేశకాలములయందు, తగని పాత్రులకు, సత్కారము లేక, అవమానముతో ఏ దానము ఇవ్వబడునో — అది…
- 23 oṃ tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇāstena vedāśca … "ఓం తత్ సత్" — ఇది బ్రహ్మము యొక్క మూడు విధముల నిర్దేశమని తలంపబడెను;
- 24 tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām || … కావున "ఓం" అని ఉచ్చరించి, విధానోక్తములైన యజ్ఞ-దాన-తపఃక్రియలు బ్రహ్మవాదులచేత సదా…
- 25 tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ … "తత్" అని ఫలమును ఉద్దేశింపక, మోక్షమును కోరువారిచేత వివిధములైన యజ్ఞ-తపఃక్రియలు, దానక్రియలు…
- 26 sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate | praśaste karmaṇi tathā … ఓ పార్థా, సద్భావమునందు, సాధుభావమునందు "సత్" అని ప్రయోగింపబడును;
- 27 yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate | … యజ్ఞ-తపస్సు-దానములయందు స్థితిని "సత్" అని చెప్పుదురు;
- 28 aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat | … ఓ పార్థా, శ్రద్ధ లేక హోమము చేయబడినది, ఇవ్వబడినది, తపస్సు చేయబడినది, ఏది చేయబడినదో — అది…