भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 ye śāstravidhimutsṛtya vartante śraddhāyānvitāḥ | teṣāṃ niṣṭhā tu … ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ,…
- 2 trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā | sāttvikī … ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਜੰਮਦੀ ਹੈ — ਸਾੱਤਵਿਕ,…
- 3 sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata | śraddhāmayo'yaṃ puruṣo … ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ;
- 4 yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ | bhūtapretapiśācāṃśca yajante tāmasā … ਸਾੱਤਵਿਕ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਸਿਕ ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ;
- 5 aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapastapyanti ye janāḥ | dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ … ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੇ ਬਲ…
- 6 karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetanam | māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān || … ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਅਚੇਤਨ ਭੂਤ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਸ਼ਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ — ਉਨ੍ਹਾਂ…
- 7 āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ | yajñastapastathā dānaṃ … ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਆਹਾਰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਗਯ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ;
- 8 āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ … ਆਯੂ, ਸੱਤਵ, ਬਲ, ਅਰੋਗਤਾ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਰਸਮਯ, ਚਿਕਨੇ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ…
- 9 kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ | āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ || 17-9 || ਕੌੜੇ, ਖੱਟੇ, ਨਮਕੀਨ, ਅਤਿ-ਗਰਮ, ਤਿੱਖੇ, ਰੁੱਖੇ ਅਤੇ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਹਾਰ ਰਾਜਸਿਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਜੋ…
- 10 yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat | ucchiṣṭamapi … ਅੱਧ-ਪੱਕਿਆ, ਰਸ-ਰਹਿਤ, ਬਦਬੂਦਾਰ, ਬਾਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੂਠਾ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੈ — ਅਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਤਾਮਸਿਕ ਨੂੰ…
- 11 aphalākāṃkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate | yaṣṭavyamityeva manaḥ samādhāya … ਫਲ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਯਗਯ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਰਤਵ ਹੈ' ਇਉਂ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ…
- 12 abhisandhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yataḥ | ijyate … ਪਰ ਜੋ ਫਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਦੰਭ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਯਗਯ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿਕ ਜਾਣ, ਚੰਚਲ…
- 13 vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam | śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate || … ਵਿਧੀ-ਰਹਿਤ, ਅੰਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੰਤਰ-ਰਹਿਤ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਯਗਯ ਨੂੰ ਤਾਮਸਿਕ…
- 14 devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam | brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate … ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸ਼ੌਚ, ਆਰਜਵ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ — ਇਹ ਸਰੀਰ…
- 15 anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | svādhyāyābhyasanaṃ … ਉਦਵੇਗ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਚਨ, ਜੋ ਸੱਚਾ, ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਯ ਦਾ ਅਭਿਆਸ — ਇਹ…
- 16 manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ | bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate || 17-16 … ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਸੌਮਯਤਾ, ਮੌਨ, ਆਤਮ-ਨਿਗ੍ਰਹ, ਭਾਵ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ — ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਤਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 17 śraddhayā parayopetaṃ tapastattrividham naraiḥ | aphalākāṃkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate … ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਤਪ, ਫਲ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ…
- 18 satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat | kriyate tadiha … ਜੋ ਤਪ ਸਤਕਾਰ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੰਭ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਇੱਥੇ ਰਾਜਸਿਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਚੰਚਲ…
- 19 mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ | parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam … ਜੋ ਤਪ ਮੂੜ੍ਹ ਆਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੀੜ ਦੇ ਕੇ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ…
- 20 dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe | deśe kāle ca pātre … 'ਦੇਣਾ ਕਰਤਵ ਹੈ' ਇਉਂ ਜੋ ਦਾਨ ਬਦਲੇ ਦੀ ਆਸ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਯੋਗ ਥਾਂ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ…
- 21 yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ | dīyate ca … ਪਰ ਜੋ ਬਦਲੇ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਲਈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਫਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ —…
- 22 adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate | asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam || 17-22 … ਜੋ ਦਾਨ ਅਯੋਗ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਅਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਤਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ — ਉਹ…
- 23 oṃ tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇāstena vedāśca … 'ਓਮ ਤਤ ਸਤ' — ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
- 24 tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām || … ਇਸ ਲਈ 'ਓਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹੇ ਯਗਯ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ ਕਰਮ, ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ, ਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂ…
- 25 tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ … 'ਤਤ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੋਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਗਯ ਅਤੇ ਤਪ ਦੇ, ਅਤੇ…
- 26 sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate | praśaste karmaṇi tathā … ਸਤ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਸਾਧੁ-ਭਾਵ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ 'ਸਤ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
- 27 yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate | … ਯਗਯ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉ ਨੂੰ ਵੀ 'ਸਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
- 28 aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat | … ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਦਿੱਤਾ, ਤਪ ਤਪਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ 'ਅਸਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ…