भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 ye śāstravidhimutsṛtya vartante śraddhāyānvitāḥ | teṣāṃ niṣṭhā tu … ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର-ବିଧି ତ୍ୟାଗ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ବର୍ତ୍ତନ୍ତି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ଠା…
- 2 trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā | sāttvikī … ଦେହୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସ୍ୱଭାବଜ ହୋଇ ତ୍ରିବିଧ — ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ରାଜସୀ ତଥା ତାମସୀ;
- 3 sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata | śraddhāmayo'yaṃ puruṣo … ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତାହାର ସତ୍ତ୍ୱ (ଅନ୍ତଃକରଣ)-ଅନୁରୂପ ହୁଏ;
- 4 yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ | bhūtapretapiśācāṃśca yajante tāmasā … ସାତ୍ତ୍ୱିକ (ଲୋକେ) ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରନ୍ତି;
- 5 aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapastapyanti ye janāḥ | dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ … ଯେଉଁ ଜନ ଅଶାସ୍ତ୍ର-ବିହିତ (ଶାସ୍ତ୍ର-ବିଧି ବାହାରେ) ଘୋର ତପ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଦମ୍ଭ ଓ ଅହଂକାର-ସଂଯୁକ୍ତ,…
- 6 karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetanam | māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān || … ଶରୀର-ସ୍ଥିତ ଅଚେତନ ଭୂତ-ସମୂହକୁ, ଏବଂ ଅନ୍ତଃ-ଶରୀର-ସ୍ଥିତ ମୋତେ ମଧ୍ୟ, କୃଶ (ପୀଡ଼ିତ) କରୁ କରୁ —…
- 7 āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ | yajñastapastathā dānaṃ … ଆହାର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ତ୍ରିବିଧ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ତଥା ଯଜ୍ଞ, ତପ ଓ ଦାନ (ମଧ୍ୟ);
- 8 āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ … ଆୟୁ, ସତ୍ତ୍ୱ, ବଳ, ଆରୋଗ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ପ୍ରୀତି-ବର୍ଦ୍ଧକ, ରସ୍ୟ (ରସ-ଯୁକ୍ତ), ସ୍ନିଗ୍ଧ, ସ୍ଥିର ଓ ହୃଦ୍ୟ…
- 9 kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ | āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ || 17-9 || କଟୁ, ଅମ୍ଳ, ଲବଣ, ଅତ୍ୟୁଷ୍ଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ରୂକ୍ଷ ଓ ବିଦାହୀ ଆହାର ରାଜସଙ୍କ ଇଷ୍ଟ, (ଯାହା) ଦୁଃଖ, ଶୋକ ଓ…
- 10 yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat | ucchiṣṭamapi … ଯାତଯାମ (ବାସି ହୋଇ ବହୁ ସମୟ ଗଡ଼ିଥିବା), ଗତ-ରସ (ରସ-ହୀନ), ପୂତି (ଦୁର୍ଗନ୍ଧ-ଯୁକ୍ତ), ଓ ପର୍ଯ୍ୟୁଷିତ…
- 11 aphalākāṃkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate | yaṣṭavyamityeva manaḥ samādhāya … ଅଫଳ-ଆକାଂକ୍ଷୀ (ଲୋକ)ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧି-ଦୃଷ୍ଟ (ଶାସ୍ତ୍ର-ବିହିତ) ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ, 'ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ହେବ'…
- 12 abhisandhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yataḥ | ijyate … କିନ୍ତୁ ଫଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ତଥା ଦମ୍ଭ ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଯଜନ କରାଯାଏ, ସେହି ଯଜ୍ଞକୁ ରାଜସ, ଚଳ…
- 13 vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam | śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate || … ବିଧି-ହୀନ, ଅସୃଷ୍ଟାନ୍ନ (ଅନ୍ନ ବଣ୍ଟନ ବିନା), ମନ୍ତ୍ର-ହୀନ, ଅଦକ୍ଷିଣ (ଦକ୍ଷିଣା-ରହିତ),…
- 14 devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam | brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate … ଦେବ, ଦ୍ୱିଜ, ଗୁରୁ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞଙ୍କ ପୂଜନ, ଶୌଚ, ଆର୍ଜବ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅହିଂସା — (ଏହାକୁ) ଶାରୀରିକ…
- 15 anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | svādhyāyābhyasanaṃ … ଅନୁଦ୍ବେଗକର (ଉଦ୍ବେଗ ନ ଦେଉଥିବା) ବାକ୍ୟ, ଯାହା ସତ୍ୟ, ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର, ତଥା ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟର ଅଭ୍ୟସନ —…
- 16 manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ | bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate || 17-16 … ମନ-ପ୍ରସାଦ (ମନର ପ୍ରସନ୍ନତା), ସୌମ୍ୟତ୍ୱ, ମୌନ, ଆତ୍ମ-ବିନିଗ୍ରହ, ଭାବ-ସଂଶୁଦ୍ଧି — ଏହାକୁ ମାନସିକ ତପ…
- 17 śraddhayā parayopetaṃ tapastattrividham naraiḥ | aphalākāṃkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate … ଅଫଳ-ଆକାଂକ୍ଷୀ ଓ ଯୁକ୍ତ (ଲୋକ)ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆଚରିତ ସେହି ତ୍ରିବିଧ ତପକୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ…
- 18 satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat | kriyate tadiha … ସତ୍କାର, ମାନ ଓ ପୂଜା ନିମନ୍ତେ, ତଥା ଦମ୍ଭ ସହ ଯେଉଁ ତପ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଏଠାରେ ରାଜସ, ଚଳ ଓ ଅଧ୍ରୁବ…
- 19 mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ | parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam … ମୂଢ଼-ଗ୍ରାହ (ମିଥ୍ୟା-ଧାରଣା) ଦ୍ୱାରା, ନିଜର ପୀଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ତପ କରାଯାଏ, ବା ଅନ୍ୟର ଉତ୍ସାଦନ…
- 20 dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe | deśe kāle ca pātre … 'ଦାନ କରିବାକୁ ହେବ' ବୋଲି ଯେଉଁ ଦାନ ଅନୁପକାରୀ (ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର ନ କରୁଥିବା)କୁ, ଯଥା-ଦେଶ ଓ କାଳରେ ଓ…
- 21 yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ | dīyate ca … କିନ୍ତୁ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର ନିମନ୍ତେ, ବା ପୁନଃ ଫଳକୁ ଉଦ୍ଦେଶ କରି, ଓ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟ (କଷ୍ଟ-ସହ,…
- 22 adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate | asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam || 17-22 … ଯେଉଁ ଦାନ ଅଦେଶ-କାଳରେ (ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ-ସମୟରେ) ଓ ଅପାତ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ଅସତ୍କୃତ (ଅସମ୍ମାନ ସହ) ଓ…
- 23 oṃ tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇāstena vedāśca … 'ଓଁ ତତ୍ ସତ୍' — ଏହା ବ୍ରହ୍ମର ତ୍ରିବିଧ ନିର୍ଦେଶ ବୋଲି ସ୍ମୃତ;
- 24 tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām || … ତେଣୁ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବିଧାନ-କଥିତ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ତପ-କ୍ରିୟା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା…
- 25 tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ … 'ତତ୍' (ଉଚ୍ଚାରଣ କରି), ଫଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନ କରି, ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ-ତପ-କ୍ରିୟା ଓ ଦାନ-କ୍ରିୟା…
- 26 sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate | praśaste karmaṇi tathā … ସତ୍-ଭାବ (ବାସ୍ତବତା) ଓ ସାଧୁ-ଭାବ (ଶ୍ରେଷ୍ଠତା) ଅର୍ଥରେ 'ସତ୍' ଏହା ପ୍ରଯୁକ୍ତ ହୁଏ;
- 27 yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate | … ଯଜ୍ଞ, ତପ ଓ ଦାନରେ ସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' ବୋଲି କୁହାଯାଏ;
- 28 aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat | … ହେ ପାର୍ଥ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା ଯାହା ହବନ କରାଯାଏ, ଦାନ କରାଯାଏ, ତପ ଆଚରଣ କରାଯାଏ, ଓ ଯାହା କରାଯାଏ, ତାହାକୁ…