The Essence of the Tantra · Chapter 20

The Essence of the Tantra — Chapter 20

तन्त्रसार

Tantrasāra


Chapter 20 65 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 tatra yā dīkṣā saṃskārasiddhyai jñānayogyān prati yā ca … ਉੱਥੇ ਜੋ ਦੀਖਿਆ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਜ੍ਞਾਨ-ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤੀ (ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ (ਜ੍ਞਾਨ)…
  2. 2 tatra nityaṃ naimittikaṃ kāmyam iti trividhaṃ śeṣavartanam antyaṃ … ਉੱਥੇ ਨਿਤ੍ਯ, ਨੈਮਿੱਤਿਕ ਅਤੇ ਕਾਮ੍ਯ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਸ਼-ਵਰਤਨ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ;
  3. 3 tatra niyatabhavaṃ nityaṃ tanmayībhāva eva naimittikaṃ tadupayogi sandhyopāsanaṃ … ਉੱਥੇ ਨਿਯਤ-ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਿਤ੍ਯ — ਜੋ ਉਸ-ਮਯੀ-ਭਾਵ ਹੀ ਹੈ;
  4. 4 tad api nityaṃ svakālanaiyatyāt iti kecit ਉਹ ਵੀ ਨਿਤ੍ਯ ਹੈ — ਆਪਣੇ ਕਾਲ ਦੀ ਨਿਯਤਤਾ ਕਾਰਨ — ਇਹ ਕੁਝ (ਆਚਾਰਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
  5. 5 naimittikaṃ tu tacchāsanasthānām api aniyatam tadyathā gurutadvargāgamanaṃ tatparvadinaṃ … ਪਰ ਨੈਮਿੱਤਿਕ ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਨਿਯਤ (ਸਮੇਂ-ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ) ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜਾਂ…
  6. 6 tatra niyatapūjā sandhyopāsā gurupūjā parvapūjā pavitrakam iti avaśyambhāvi ਉੱਥੇ ਨਿਯਤ-ਪੂਜਾ, ਸੰਧ੍ਯਾ-ਉਪਾਸਨਾ, ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ, ਪਰਵ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਕ — ਇਹ ਅਵਸ਼੍ਯੰਭਾਵੀ (ਜ਼ਰੂਰ…
  7. 7 naimittikam jñānalābhaḥ śāstralābho gurutadvargagṛhāgamanaṃ tadīyajanmasaṃskāraprāyaṇadināni laukikotsavaḥ śāstravyākhyā ādimadhyāntā … ਨੈਮਿੱਤਿਕ — ਜ੍ਞਾਨ-ਲਾਭ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਲਾਭ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਰਗ ਦਾ ਘਰ ਆਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ…
  8. 8 tatra kṛtadīkṣākasya śiṣyasya pradhānaṃ mantraṃ savīryakaṃ saṃvittisphuraṇasāram alikhitaṃ … ਉੱਥੇ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤ੍ਰ — ਵੀਰ੍ਯ-ਸਹਿਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਸੰਵਿਤ ਦਾ…
  9. 9 tatra hṛdye sthaṇḍile vimalamakuravad dhyāte svam eva rūpaṃ … ਉੱਥੇ ਹਿਰਦੇ-ਰੂਪੀ ਸਥੰਡਿਲ ਉੱਤੇ — ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਦਰਪਣ ਵਾਂਗ ਧਿਆਇਆ ਜਾਵੇ — ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ, ਜੋ…
  10. 10 ādarśe hi svamukham aviratam avalokayataḥ tatsvarūpaniścitiḥ acireṇaiva bhavet … ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਨਿਰੰਤਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ੍ਵਰੂਪ ਦਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ…
  11. 11 paramantratanmayībhāvāviṣṭasya nivṛttapaśuvāsanākalaṅkasya bhaktirasānuvedhavidrutasamastapāśajālasya yat adhivasati hṛdayaṃ tad eva … ਜੋ ਪਰਮ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ-ਮਯੀ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆਵਿਸ਼੍ਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਸ਼ੁ-ਵਾਸਨਾ ਦਾ ਕਲੰਕ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ…
  12. 12 adhiśayya pāramārthikaḥ bhāvaprasaraṃ prakāśam ullasati yā (ਉਸ) ਪਾਰਮਾਰਥਿਕ (ਪਰਮ-ਸੱਚੇ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਭਾਵ-ਪ੍ਰਸਰ (ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਫੈਲਾਉ) ਰੂਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼…
  13. 13 paramāmṛtadṛktvaṃ tayārcayante rahasyavidaḥ ਉਸ (ਆਭਾ) ਦੁਆਰਾ ਰਹਸ੍ਯ-ਵੇੱਤਾ (ਗੁਪਤ ਜ੍ਞਾਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ) ਪਰਮ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਪ੍ਰਾਪਤੀ) ਨੂੰ…
  14. 14 kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitām āttair mānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ (ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ) ਆਧਾਰ-ਭੂਮੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਜੋ ਚਮਤਕ੍ਰਿਤੀ (ਅਚੰਭੇ) ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਛਿੜਕਾਉ ਨਾਲ ਖਿਨ ਵਿੱਚ ਧੁਲ ਗਈ ਹੈ;
  15. 15 ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye 'harniśam ਆਨੰਦ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ-ਰੂਪੀ ਅਨਰਘ (ਅਮੁੱਲ) ਅਰਘ-ਪਾਤਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵ!
  16. 16 iti ślokadvayoktam artham antar bhāvayan devatācakraṃ bhāvayet ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਭਾਵਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਾ-ਚਕ੍ਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰੇ।
  17. 17 tato mudrāpradarśanaṃ japaḥ tannivedanam ਫਿਰ ਮੁਦ੍ਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ;
  18. 18 bodhyaikātmyena visarjanam ਬੋਧ੍ਯ (ਜਾਣਨ-ਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇ) ਨਾਲ ਏਕਾਤਮ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸਰਜਨ (ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾਇਗੀ)।
  19. 19 mukhyaṃ naivedyaṃ svayam aśnīyāt sarvaṃ vā jale kṣipet … ਮੁੱਖ੍ਯ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਆਪ ਖਾਏ, ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ — ਕਿਉਂਕਿ ਜਲ-ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਚਰੁ-ਭੋਜਨ…
  20. 20 mārjāramūṣakaśvādibhakṣaṇe tu śaṅkā janitā nirayāya iti jñānī api … ਪਰ ਬਿੱਲੀ, ਚੂਹੇ, ਕੁੱਤੇ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਖਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ…
  21. 21 atha liṅge tatra na rahasyamantraiḥ liṅgaṃ pratiṣṭhāpayet viśeṣāt … ਹੁਣ ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ (ਪੂਜਾ)। ਉੱਥੇ ਰਹਸ੍ਯ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾਪਿਤ ਨਾ ਕਰੇ — ਕਿਉਂਕਿ…
  22. 22 tatra gurudehaṃ svadehaṃ śaktidehaṃ rahasyaśāstrapustakaṃ vīrapātram akṣasūtraṃ prāharaṇaṃ … ਉੱਥੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੇਹ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ, ਸ਼ਕਤੀ (ਅਨੁਸ਼੍ਠਾਨ-ਸਾਥਣ) ਦੀ ਦੇਹ, ਰਹਸ੍ਯ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੁਸਤਕ,…
  23. 23 tatra ca ādhārabalād eva adhikādhikamantrasiddhiḥ bhavati iti pūrvaṃ … ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਧਾਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਅਧਿਕ-ਅਧਿਕ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ (ਉਪਰੋਕਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ)…
  24. 24 sarvatra parameśvarābhedābhimāna eva paramaḥ saṃskāraḥ ਸਭ ਥਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ (ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਾਵ) ਹੀ ਪਰਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ।
  25. 25 atha parvavidhiḥ ਹੁਣ ਪਰਵ-ਵਿਧੀ।
  26. 26 tatra sāmānyaṃ sāmānyasāmānyaṃ sāmānyaviśeṣo viśeṣasāmānyaṃ viśeṣo viśeṣaviśeṣaś ca … ਉੱਥੇ ਸਾਮਾਨ੍ਯ, ਸਾਮਾਨ੍ਯ-ਸਾਮਾਨ੍ਯ, ਸਾਮਾਨ੍ਯ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਵਿਸ਼ੇਸ਼-ਸਾਮਾਨ੍ਯ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ…
  27. 27 pūraṇāt vidheḥ (ਇਹ ਨਾਮ) ਵਿਧੀ ਦੇ ਪੂਰਣ (ਕਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ) ਤੋਂ (ਪਏ ਹਨ)।
  28. 28 tatra māsi māsi prathamaṃ pañcamaṃ dinaṃ sāmānyam caturthāṣṭamanavamacaturdaśapañcadaśāni … ਉੱਥੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਹੈ;
  29. 29 citrācandrau maghājīvau tiṣyacandrau pūrvaphālgunībudhau śravaṇabudhau śatabhiṣakcandrau dityau rohiṇīśukrau … ਚਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ;
  30. 30 yadi mārgaśīrṣādikrameṇa yathāsaṅkhyaṃ bhavati āśvayujaṃ varjayitvā tadā viśeṣaviśeṣaḥ ਜੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਆਦਿ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਯਥਾ-ਸੰਖ੍ਯਾ (ਮਿਲਾਨ ਕ੍ਰਮ) ਅਨੁਸਾਰ — ਆਸ਼੍ਵਯੁਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ — (ਇਹ…
  31. 31 anyaviśeṣaś cet anyaparvaṇi tadā tat anuparva ity āhuḥ ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਰਵ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਪਰਵ (ਗੌਣ ਪਰਵ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
  32. 32 bhagrahayoge ca na velā pradhānam ਅਤੇ ਨਖਤ੍ਰ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੇਲਾ (ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਹੀਂ।
  33. 33 tither eva viśeṣalābhāt anuyāgakālānuvṛttis tu parvadine mukhyā anuyāgaprādhānyāt … ਕਿਉਂਕਿ ਤਿਥੀ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਰਵ-ਦਿਨ ਅਨੁਯਾਗ (ਉਪ-ਯਾਗ) ਦੇ ਕਾਲ ਦੀ…
  34. 34 tatra guruḥ tadvargyaḥ sasantānaḥ tattvavit kanyā antyā veśyā … ਉੱਥੇ ਗੁਰੂ, ਉਸ ਦੇ ਵਰਗ ਦਾ, ਸੰਤਾਨ (ਪਰੰਪਰਾ) ਵਾਲਾ, ਤੱਤ੍ਵ-ਵੇੱਤਾ, ਕੰਨਿਆ, ਅੰਤ੍ਯ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ…
  35. 35 tatra madhye guruḥ tadāvaraṇakrameṇa gurvādisamayyantaṃ vīraḥ śaktiḥ iti … ਉੱਥੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ;
  36. 36 tatra ādhāre viśvamayaṃ pātraṃ sthāpayitvā devatācakraṃ tarpayitvā svātmānaṃ … ਉੱਥੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਮਯ ਪਾਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ-ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਤਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉਸ…
  37. 37 tato 'nte dakṣiṇātāmbūlavastrādibhiḥ tarpayet iti pradhānatamo 'yaṃ mūrtiyāgaḥ ਫਿਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਤਾਂਬੂਲ (ਪਾਨ), ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਤਰਪਿਤ ਕਰੇ — ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੂਰਤੀ-ਯਾਗ…
  38. 38 adṛṣṭamaṇḍalo 'pi mūrtiyāgena parvadināni pūjayan varṣād eva putrakoktaṃ … ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਡਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਉਹ ਵੀ ਮੂਰਤੀ-ਯਾਗ ਨਾਲ ਪਰਵ-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ —…
  39. 39 atha pavitrakavidhiḥ ਹੁਣ ਪਵਿਤ੍ਰਕ-ਵਿਧੀ।
  40. 40 sa ca śrīratnamālātriśiromataśrīsiddhāmatādau vidhipūrvakaḥ pārameśvarājñāpūrakaś ca uktaṃ caitat … ਅਤੇ ਉਹ (ਵਿਧੀ) ਸ਼੍ਰੀ ਰਤਨਮਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰੋਮਤ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਿੱਧਾਮਤ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ (ਕਹੀ ਗਈ) ਅਤੇ…
  41. 41 tatra āṣāḍhaśuklāt kulapūrṇimādināntaṃ kāryaṃ pavitrakam tatra kārttikakṛṣṇapañcadaśī kulacakraṃ … ਉੱਥੇ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ-ਪਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁਲ-ਪੂਰਣਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਵਿਤ੍ਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ…
  42. 42 māghaśuklapañcadaśī iti śrībhairavakulormividaḥ ਮਾਘ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ-ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ (ਪੂਰਣਿਮਾ) — ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਭੈਰਵਕੁਲੋਰਮਿ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ (ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)।
  43. 43 dakṣiṇāyanāntapañcadaśī iti śrītantrasadbhāvavidaḥ ਦਕਸ਼ਿਣਾਯਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ — ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਤੰਤ੍ਰਸਦਭਾਵ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ (ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)।
  44. 44 tatra vibhavena devaṃ pūjayitvā āhutyā tarpayitvā pavitrakaṃ dadyāt … ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਵੈਭਵ (ਸਾਧਨਾਂ) ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਤਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਪਵਿਤ੍ਰਕ ਦੇਵੇ —…
  45. 45 tac ca tattvasaṅkhyagranthikaṃ padakalābhuvanavarṇamantrasaṅkhyagranthi ca jānvantam ekaṃ nābhyantam … ਅਤੇ ਉਹ (ਪਵਿਤ੍ਰਕ) ਤੱਤ੍ਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖ੍ਯਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ, (ਜਾਂ) ਪਦ, ਕਲਾ, ਭੁਵਨ, ਵਰਣ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ…
  46. 46 tato mahotsavaḥ kāryaḥ cāturmāsyaṃ saptadinaṃ tridinaṃ ca iti … ਫਿਰ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੱਤ ਦਿਨ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ — ਇਹ ਮੁੱਖ੍ਯ ਤੇ ਆਪਾਤ…
  47. 47 yadā prāpyāpi vijñānaṃ dūṣitaṃ parameśaśāsanaṃ tadā prāyaścittī 'ਜਦੋਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਦ (ਉਹ) ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿੱਤ…
  48. 48 iti vacanāt — ਇਸ ਬਚਨ ਕਾਰਨ।
  49. 49 ity eṣa pavitrakavidhiḥ ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰਕ-ਵਿਧੀ ਹੈ।
  50. 50 jñānalābhādau laukikotsavānte 'pi sarvatra saṃvidullāsādhikyaṃ devatācakrasannidhiḥ viśeṣato bhavati … ਜ੍ਞਾਨ-ਲਾਭ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੌਕਿਕ ਉਤਸਵ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵੀ, ਸਭ ਥਾਂ ਸੰਵਿਤ ਦੇ ਉੱਲਾਸ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ ਤੇ…
  51. 51 atha vyākhyāvidhiḥ ਹੁਣ ਵ੍ਯਾਖਿਆ-ਵਿਧੀ।
  52. 52 sarvaśāstrasampūrṇaṃ guruṃ vyākhyārtham abhyarthayeta so 'pi svaśiṣyāya paraśiṣyāyāpi … ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵ੍ਯਾਖਿਆ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ…
  53. 53 tatra nimnāsanasthitebhyaḥ tatparebhyo niyamitavāṅmanaḥkāyebhyo vyākhyā kriyamāṇā phalavatī bhavati … ਉੱਥੇ ਨੀਵੇਂ ਆਸਣ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਉਸ (ਵ੍ਯਾਖਿਆ) ਵਿੱਚ ਤੱਲੀਨ, ਵਾਣੀ-ਮਨ-ਕਾਯਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ…
  54. 54 tataḥ sāmānyārghapātrayogena cakraṃ tarpayet tato vyācakṣīta sūtravākyapaṭalagrantham pūrvāparāviruddhaṃ … ਫਿਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯ ਅਰਘ-ਪਾਤਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਤਰਪਿਤ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਵ੍ਯਾਖਿਆ ਕਰੇ — ਸੂਤ੍ਰ, ਵਾਕ੍ਯ, ਪਟਲ…
  55. 55 tato 'pi pūjayitvā vidyāpīṭhaṃ visarjya upalipya agādhe tat … ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੂਜ ਕੇ, ਵਿਦ੍ਯਾ-ਪੀਠ ਨੂੰ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਮਿਟਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਾਧ (ਡੂੰਘੇ) ਜਲ ਵਿੱਚ…
  56. 56 iti vyākhyāvidhiḥ ਇਹ ਵ੍ਯਾਖਿਆ-ਵਿਧੀ ਹੈ।
  57. 57 atha samayaniṣkṛtiḥ ਹੁਣ ਸਮਯ-ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਿਤੀ (ਸਮਯ-ਭੰਗ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ)।
  58. 58 yady api tattvajñānaniṣṭhasya prāyaścittādi na kiñcit tathāpi caryāmātrād … ਭਾਵੇਂ ਤੱਤ੍ਵ-ਜ੍ਞਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼੍ਠ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿੱਤ ਆਦਿ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੇਵਲ ਚਰ੍ਯਾ…
  59. 59 atattvajñānī tu caryaikāyattabhogamokṣaḥ samayollaṅghane kṛte prāyaścittam akurvan varṣaśataṃ … ਪਰ ਅ-ਤੱਤ੍ਵ-ਜ੍ਞਾਨੀ — ਜਿਸ ਦਾ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਕੇਵਲ ਚਰ੍ਯਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ — ਸਮਯ ਦੇ ਉੱਲੰਘਨ ਕਰ ਲੈਣ…
  60. 60 iti samayaniṣkṛtividhiḥ ਇਹ ਸਮਯ-ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਿਤੀ-ਵਿਧੀ ਹੈ।
  61. 61 atha gurupūjāvidhiḥ ਹੁਣ ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ।
  62. 62 sarvayāgānteṣu upasaṃhṛte yāge aparedyuḥ gurupūjāṃ kuryāt pūrvaṃ hi … ਸਾਰੇ ਯਾਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਯਾਗ ਉਪਸੰਹ੍ਰਿਤ (ਸਮਾਪਤ) ਹੋਣ 'ਤੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ ਕਰੇ;
  63. 63 iti tāṃ sarvathā caret ਇਸ ਲਈ ਉਸ (ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ) ਨੂੰ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਆਚਰਣ ਕਰੇ।
  64. 64 tatra svāstikaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tatra sauvarṇaṃ pīṭhaṃ dattvā … ਉੱਥੇ ਸ੍ਵਾਸਤਿਕ ਮੰਡਲ ਬਣਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੀਠ ਦੇ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਅਧ੍ਵਾ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਉਸ ਪੀਠ ਨੂੰ…
  65. 65 ita gurupūjāvidhiḥ ਇਹ ਗੁਰੂ-ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਹੈ।