तन्त्रसार
Tantrasāra
- 1 tatra yā dīkṣā saṃskārasiddhyai jñānayogyān prati yā ca … তাত যি দীক্ষা সংস্কাৰ-সিদ্ধিৰ বাবে জ্ঞান-যোগ্যসকলৰ প্ৰতি, আৰু যি তাত অসমৰ্থসকলৰ প্ৰতি…
- 2 tatra nityaṃ naimittikaṃ kāmyam iti trividhaṃ śeṣavartanam antyaṃ … তাত নিত্য, নৈমিত্তিক আৰু কাম্য — এই তিনিবিধ শেষ-বৰ্তন;
- 3 tatra niyatabhavaṃ nityaṃ tanmayībhāva eva naimittikaṃ tadupayogi sandhyopāsanaṃ … তাত নিয়ত-সময়ত হোৱাটো নিত্য — সেয়া তন্ময়ী-ভাৱেই;
- 4 tad api nityaṃ svakālanaiyatyāt iti kecit সেয়াও নিত্য, কাৰণ নিজৰ কালৰ নিয়ততা থকা বাবে — কোনোবাই (কয়)।
- 5 naimittikaṃ tu tacchāsanasthānām api aniyatam tadyathā gurutadvargāgamanaṃ tatparvadinaṃ … কিন্তু নৈমিত্তিক সেই শাসনত স্থিতসকলৰো বাবে অনিয়ত;
- 6 tatra niyatapūjā sandhyopāsā gurupūjā parvapūjā pavitrakam iti avaśyambhāvi তাত নিয়ত-পূজা, সন্ধ্যা-উপাসনা, গুৰু-পূজা, পৰ্ব-পূজা আৰু পৱিত্ৰক — এইবোৰ অৱশ্যম্ভাৱী।
- 7 naimittikam jñānalābhaḥ śāstralābho gurutadvargagṛhāgamanaṃ tadīyajanmasaṃskāraprāyaṇadināni laukikotsavaḥ śāstravyākhyā ādimadhyāntā … নৈমিত্তিক — জ্ঞান-লাভ, শাস্ত্ৰ-লাভ, গুৰু বা তেওঁৰ বৰ্গৰ গৃহাগমন, তেওঁৰ…
- 8 tatra kṛtadīkṣākasya śiṣyasya pradhānaṃ mantraṃ savīryakaṃ saṃvittisphuraṇasāram alikhitaṃ … তাত দীক্ষা কৰা শিষ্যক প্ৰধান মন্ত্ৰ বীৰ্যযুক্ত, সংবিত-স্ফুৰণ যাৰ সাৰ, অলিখিত —…
- 9 tatra hṛdye sthaṇḍile vimalamakuravad dhyāte svam eva rūpaṃ … তাত হৃদয়-স্থণ্ডিলক নিৰ্মল দাপোনৰ দৰে ধ্যান কৰি, নিজৰেই ৰূপ যাজ্য দেৱতাচক্ৰৰ পৰা অভিন্ন…
- 10 ādarśe hi svamukham aviratam avalokayataḥ tatsvarūpaniścitiḥ acireṇaiva bhavet … কাৰণ দাপোনত নিজৰ মুখ অবিৰাম চাই থকাজনৰ তাৰ স্বৰূপৰ নিশ্চিতি অলপতেই হয়;
- 11 paramantratanmayībhāvāviṣṭasya nivṛttapaśuvāsanākalaṅkasya bhaktirasānuvedhavidrutasamastapāśajālasya yat adhivasati hṛdayaṃ tad eva … পৰম-মন্ত্ৰৰ তন্ময়ী-ভাৱত আৱিষ্ট, পশু-বাসনাৰ কলঙ্ক নিবৃত্ত হোৱা, ভক্তি-ৰসৰ অনুবেধেৰে সমস্ত…
- 12 adhiśayya pāramārthikaḥ bhāvaprasaraṃ prakāśam ullasati yā পাৰমাৰ্থিক (সত্য) ভাৱ-প্ৰসৰৰ ওপৰত আৰূঢ় হৈ যি প্ৰকাশ উল্লসিত হয় —
- 13 paramāmṛtadṛktvaṃ tayārcayante rahasyavidaḥ সেই (প্ৰকাশ)ৰে ৰহস্যবিদসকলে পৰম-অমৃতৰ দৃষ্টিত্বৰে অৰ্চনা কৰে।
- 14 kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitām āttair mānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ চমৎকাৰ-ৰসৰ প্ৰোক্ষণেৰে ক্ষণতে প্ৰক্ষালিত (চেতনাক) আধাৰ-ধৰা (পৃথিৱী) কৰি, মনৰ পৰা লোৱা নিজ…
- 15 ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye 'harniśam আনন্দ-অমৃতেৰে নিৰ্ভৰ নিজ হৃদয়-ৰূপ অনৰ্ঘ অৰ্ঘ-পাত্ৰৰ ক্ৰমেৰে, হে দেৱ, দেৱীৰ সৈতে তোমাক…
- 16 iti ślokadvayoktam artham antar bhāvayan devatācakraṃ bhāvayet এই দুটা শ্লোকত কোৱা অৰ্থ ভিতৰত ভাৱনা কৰি দেৱতাচক্ৰ ভাৱনা কৰিব।
- 17 tato mudrāpradarśanaṃ japaḥ tannivedanam তাৰ পাছত মুদ্ৰা-প্ৰদৰ্শন, জপ আৰু তাৰ নিবেদন।
- 18 bodhyaikātmyena visarjanam বোধ্যৰ সৈতে একাত্ম্যেৰে বিসৰ্জন।
- 19 mukhyaṃ naivedyaṃ svayam aśnīyāt sarvaṃ vā jale kṣipet … মুখ্য নৈবেদ্য নিজে খাব, অথবা সকলো পানীত পেলাব — কাৰণ পানীত জন্ম হোৱা প্ৰাণীবোৰ চৰু-ভোজনৰ…
- 20 mārjāramūṣakaśvādibhakṣaṇe tu śaṅkā janitā nirayāya iti jñānī api … কিন্তু মেকুৰী, নিগনি, কুকুৰ আদিয়ে খালে জন্মা শংকা নৰকলৈ লৈ যায় বুলি — জ্ঞানীয়েও…
- 21 atha liṅge tatra na rahasyamantraiḥ liṅgaṃ pratiṣṭhāpayet viśeṣāt … এতিয়া লিঙ্গত (পূজা);
- 22 tatra gurudehaṃ svadehaṃ śaktidehaṃ rahasyaśāstrapustakaṃ vīrapātram akṣasūtraṃ prāharaṇaṃ … তাত গুৰু-দেহ, নিজ দেহ, শক্তি-দেহ, ৰহস্য-শাস্ত্ৰৰ পুথি, বীৰ-পাত্ৰ, অক্ষ-সূত্ৰ (মালা),…
- 23 tatra ca ādhārabalād eva adhikādhikamantrasiddhiḥ bhavati iti pūrvaṃ … আৰু তাত আধাৰৰ বলৰ পৰাই অধিকাধিক মন্ত্ৰ-সিদ্ধি হয় — এতেকে আগৰ আগৰটো প্ৰধান;
- 24 sarvatra parameśvarābhedābhimāna eva paramaḥ saṃskāraḥ সকলো ঠাইত পৰমেশ্বৰৰ সৈতে অভেদ-অভিমানেই পৰম সংস্কাৰ।
- 25 atha parvavidhiḥ এতিয়া পৰ্ব-বিধি।
- 26 tatra sāmānyaṃ sāmānyasāmānyaṃ sāmānyaviśeṣo viśeṣasāmānyaṃ viśeṣo viśeṣaviśeṣaś ca … তাত সামান্য, সামান্য-সামান্য, সামান্য-বিশেষ, বিশেষ-সামান্য, বিশেষ আৰু বিশেষ-বিশেষ —…
- 27 pūraṇāt vidheḥ বিধি পূৰণ কৰাৰ পৰা (পৰ্ব নাম)।
- 28 tatra māsi māsi prathamaṃ pañcamaṃ dinaṃ sāmānyam caturthāṣṭamanavamacaturdaśapañcadaśāni … তাত মাহে মাহে প্ৰথম আৰু পঞ্চম দিন সামান্য;
- 29 citrācandrau maghājīvau tiṣyacandrau pūrvaphālgunībudhau śravaṇabudhau śatabhiṣakcandrau dityau rohiṇīśukrau … চিত্ৰা-চন্দ্ৰ, মঘা-জীৱ (বৃহস্পতি), তিষ্য (পুষ্যা)-চন্দ্ৰ, পূৰ্বফাল্গুনী-বুধ, শ্ৰৱণ-বুধ,…
- 30 yadi mārgaśīrṣādikrameṇa yathāsaṅkhyaṃ bhavati āśvayujaṃ varjayitvā tadā viśeṣaviśeṣaḥ যদি মাৰ্গশীৰ্ষ আদিৰ ক্ৰমেৰে যথাসংখ্যকৈ (এই যোগ) হয় — আশ্বিন বাদ দি — তেন্তে বিশেষ-বিশেষ।
- 31 anyaviśeṣaś cet anyaparvaṇi tadā tat anuparva ity āhuḥ যদি আন বিশেষ আন পৰ্বত (হয়), তেন্তে সেইটো অনুপৰ্ব বুলি কয়।
- 32 bhagrahayoge ca na velā pradhānam আৰু নক্ষত্ৰ-গ্ৰহৰ যোগত বেলা (দিনৰ সময়) প্ৰধান নহয়।
- 33 tither eva viśeṣalābhāt anuyāgakālānuvṛttis tu parvadine mukhyā anuyāgaprādhānyāt … তিথিৰ পৰাই বিশেষ-লাভ হোৱা বাবে;
- 34 tatra guruḥ tadvargyaḥ sasantānaḥ tattvavit kanyā antyā veśyā … তাত গুৰু, তেওঁৰ বৰ্গৰ জন, সন্তানযুক্ত (পৰম্পৰাবিশিষ্ট), তত্ত্বজ্ঞ, কন্যা, অন্ত্যা…
- 35 tatra madhye guruḥ tadāvaraṇakrameṇa gurvādisamayyantaṃ vīraḥ śaktiḥ iti … তাত মাজত গুৰু, তেওঁৰ আৱৰণ-ক্ৰমেৰে গুৰু আদিৰ পৰা সময়ীলৈকে, বীৰ, শক্তি — এই ক্ৰমেৰে;
- 36 tatra ādhāre viśvamayaṃ pātraṃ sthāpayitvā devatācakraṃ tarpayitvā svātmānaṃ … তাত আধাৰত বিশ্বময় পাত্ৰ স্থাপন কৰি, দেৱতাচক্ৰৰ তৰ্পণ কৰি, নিজ আত্মাক সেই বন্দিত…
- 37 tato 'nte dakṣiṇātāmbūlavastrādibhiḥ tarpayet iti pradhānatamo 'yaṃ mūrtiyāgaḥ তাৰ পাছত অন্তত দক্ষিণা, তাম্বূল, বস্ত্ৰ আদিৰে তৰ্পণ কৰিব — এয়াই সৰ্বাধিক প্ৰধান…
- 38 adṛṣṭamaṇḍalo 'pi mūrtiyāgena parvadināni pūjayan varṣād eva putrakoktaṃ … মণ্ডল নেদেখাজনেও মূৰ্তি-যাগেৰে পৰ্ব-দিনবোৰ পূজা কৰি, সন্ধ্যা-অনুষ্ঠান আদিৰ অবিহনেও এবছৰৰ…
- 39 atha pavitrakavidhiḥ এতিয়া পৱিত্ৰক-বিধি।
- 40 sa ca śrīratnamālātriśiromataśrīsiddhāmatādau vidhipūrvakaḥ pārameśvarājñāpūrakaś ca uktaṃ caitat … আৰু সেয়া শ্ৰীৰত্নমালা, ত্ৰিশিৰোমত, শ্ৰীসিদ্ধামত আদিত বিধিপূৰ্বক আৰু পাৰমেশ্বৰ আজ্ঞা-পূৰক;
- 41 tatra āṣāḍhaśuklāt kulapūrṇimādināntaṃ kāryaṃ pavitrakam tatra kārttikakṛṣṇapañcadaśī kulacakraṃ … তাত আষাঢ়ৰ শুক্লৰ পৰা কুল-পূৰ্ণিমা দিনলৈকে পৱিত্ৰক কৰিব লাগে;
- 42 māghaśuklapañcadaśī iti śrībhairavakulormividaḥ মাঘৰ শুক্ল-পঞ্চদশী বুলি শ্ৰীভৈৰৱকুলোৰ্মিবিদসকলে (কয়)।
- 43 dakṣiṇāyanāntapañcadaśī iti śrītantrasadbhāvavidaḥ দক্ষিণায়নৰ অন্তৰ পঞ্চদশী বুলি শ্ৰীতন্ত্ৰসদ্ভাৱবিদসকলে (কয়)।
- 44 tatra vibhavena devaṃ pūjayitvā āhutyā tarpayitvā pavitrakaṃ dadyāt … তাত সামৰ্থ্য অনুসৰি দেৱ পূজা কৰি, আহুতিৰে তৰ্পণ কৰি পৱিত্ৰক দিব;
- 45 tac ca tattvasaṅkhyagranthikaṃ padakalābhuvanavarṇamantrasaṅkhyagranthi ca jānvantam ekaṃ nābhyantam … আৰু সেইটো তত্ত্বৰ সংখ্যাৰ গাঁঠিযুক্ত, বা পদ, কলা, ভুৱন, বৰ্ণ, মন্ত্ৰৰ সংখ্যাৰ গাঁঠিযুক্ত;
- 46 tato mahotsavaḥ kāryaḥ cāturmāsyaṃ saptadinaṃ tridinaṃ ca iti … তাৰ পাছত মহোৎসৱ কৰিব লাগে — চাৰিমাহ, সাত দিন আৰু তিনি দিন — এই মুখ্য আৰু আপৎকালীন কল্প।…
- 47 yadā prāpyāpi vijñānaṃ dūṣitaṃ parameśaśāsanaṃ tadā prāyaścittī যেতিয়া বিজ্ঞান পাইও পৰমেশৰ শাসন দূষিত (কৰা হয়), তেতিয়া প্ৰায়শ্চিত্তী —
- 48 iti vacanāt এই বচনৰ পৰা।
- 49 ity eṣa pavitrakavidhiḥ এয়াই পৱিত্ৰক-বিধি।
- 50 jñānalābhādau laukikotsavānte 'pi sarvatra saṃvidullāsādhikyaṃ devatācakrasannidhiḥ viśeṣato bhavati … জ্ঞান-লাভ আদিত, লৌকিক-উৎসৱৰ অন্ততো, সকলো ঠাইত সংবিতৰ উল্লাসৰ আধিক্য আৰু দেৱতাচক্ৰৰ…
- 51 atha vyākhyāvidhiḥ এতিয়া ব্যাখ্যা-বিধি।
- 52 sarvaśāstrasampūrṇaṃ guruṃ vyākhyārtham abhyarthayeta so 'pi svaśiṣyāya paraśiṣyāyāpi … সকলো শাস্ত্ৰত সম্পূৰ্ণ গুৰুক ব্যাখ্যাৰ বাবে অভ্যৰ্থনা কৰিব;
- 53 tatra nimnāsanasthitebhyaḥ tatparebhyo niyamitavāṅmanaḥkāyebhyo vyākhyā kriyamāṇā phalavatī bhavati … তাত নিম্ন আসনত বহা, তাতে একাগ্ৰ, বাক্-মন-কায় নিয়মিত কৰাসকলৰ বাবে কৰা ব্যাখ্যা ফলৱতী…
- 54 tataḥ sāmānyārghapātrayogena cakraṃ tarpayet tato vyācakṣīta sūtravākyapaṭalagrantham pūrvāparāviruddhaṃ … তাৰ পাছত সাধাৰণ অৰ্ঘপাত্ৰৰ যোগেৰে চক্ৰ তৰ্পণ কৰিব। তাৰ পাছত সূত্ৰ, বাক্য, পটল, গ্ৰন্থ —…
- 55 tato 'pi pūjayitvā vidyāpīṭhaṃ visarjya upalipya agādhe tat … তাৰ পাছতো পূজা কৰি বিদ্যাপীঠ বিসৰ্জন কৰি, মচি গভীৰ পানীত পেলাব।
- 56 iti vyākhyāvidhiḥ এয়াই ব্যাখ্যা-বিধি।
- 57 atha samayaniṣkṛtiḥ এতিয়া সময়-নিষ্কৃতি।
- 58 yady api tattvajñānaniṣṭhasya prāyaścittādi na kiñcit tathāpi caryāmātrād … যদিও তত্ত্বজ্ঞান-নিষ্ঠজনৰ প্ৰায়শ্চিত্ত আদি একো নাই, তথাপি কেৱল চৰ্যা মাত্ৰৰে মোক্ষভাগী…
- 59 atattvajñānī tu caryaikāyattabhogamokṣaḥ samayollaṅghane kṛte prāyaścittam akurvan varṣaśataṃ … কিন্তু অতত্ত্বজ্ঞানী — যাৰ ভোগ আৰু মোক্ষ কেৱল চৰ্যাত নিৰ্ভৰ — সময়-উল্লঙ্ঘন কৰিলে…
- 60 iti samayaniṣkṛtividhiḥ এয়াই সময়-নিষ্কৃতি-বিধি।
- 61 atha gurupūjāvidhiḥ এতিয়া গুৰু-পূজা-বিধি।
- 62 sarvayāgānteṣu upasaṃhṛte yāge aparedyuḥ gurupūjāṃ kuryāt pūrvaṃ hi … সকলো যাগৰ অন্তত, যাগ উপসংহৃত হ'লে, পিছদিনা গুৰু-পূজা কৰিব;
- 63 iti tāṃ sarvathā caret এতেকে তাইক সৰ্বথা আচৰণ কৰিব।
- 64 tatra svāstikaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tatra sauvarṇaṃ pīṭhaṃ dattvā … তাত স্বাস্তিক মণ্ডল কৰি, তাত সোণৰ পীঠ দি, তাত সমস্ত অধ্বা পূজা কৰি, সেই পীঠত তেওঁক…
- 65 ita gurupūjāvidhiḥ এয়াই গুৰু-পূজা-বিধি।