तन्त्रसार
Tantrasāra
- 1 tatra yadā vikalpaṃ krameṇa saṃskurute samanantaroktasvarūpapraveśāya tadā bhāvanākramasya … তাত যেতিয়া (সাধকে) এইমাত্ৰ কোৱা স্বৰূপত প্ৰৱেশৰ বাবে বিকল্পক ক্ৰমে সংস্কাৰিত কৰে,…
- 2 tathā hi vikalpabalāt eva jantavo baddham ātmānam abhimanyante … যিহেতু বিকল্পৰ বলতেই জীৱসমূহে আত্মাক বদ্ধ বুলি অভিমান কৰে, সেই অভিমানেই সংসাৰ-প্ৰতিবন্ধৰ…
- 3 sa ca evaṃrūpaḥ samastebhyaḥ paricchinnasvabhāvebhyaḥ śivāntebhyaḥ tattvebhyo yat … আৰু সেই এনে ৰূপ (পৰমাৰ্থ) — শিৱ পৰ্যন্ত সমস্ত পৰিচ্ছিন্ন-স্বভাৱ তত্ত্বৰ পৰা যি উত্তীৰ্ণ,…
- 4 sa ca ayaṃ māyāndhānāṃ na utpadyate sattarkādīnām abhāvāt আৰু এই (পৰমাৰ্থ-জ্ঞান) মায়া-অন্ধসকলৰ নাজন্মে, কিয়নো সিহঁতৰ সৎ-তৰ্ক আদিৰ অভাৱ।
- 5 vaiṣṇavādyā hi tāvanmātra eva āgame rāgatattvena niyamitā iti … কাৰণ বৈষ্ণৱ আদি কেৱল সেইখিনি মাত্ৰ আগমতেই ৰাগ-তত্ত্বৰে নিয়মিত হোৱাত, ঊৰ্ধ্ব-দৰ্শনৰ…
- 6 yathoktaṃ pārameśvare vaiṣṇavādyāḥ samastās te vidyārāgeṇa rañjitāḥ যেনেকৈ পাৰমেশ্বৰ (শাস্ত্ৰ)ত কোৱা হৈছে — সেই সমস্ত বৈষ্ণৱ আদি বিদ্যা আৰু ৰাগৰে ৰঞ্জিত,
- 7 na vindanti paraṃ tattvaṃ sarvajñajñānavarjitāḥ iti সৰ্বজ্ঞৰ জ্ঞানেৰে বঞ্চিত হৈ তেওঁলোকে পৰ-তত্ত্ব নাপায়।
- 8 tasmāt śāmbhavadṛḍḥaśaktipātāviddhā eva sadāgamādikrameṇa vikalpaṃ saṃskṛtya paraṃ svarūpaṃ … সেয়ে শাম্ভৱ দৃঢ় শক্তিপাতেৰে বিদ্ধজনেই সদাগম আদিৰ ক্ৰমেৰে বিকল্প সংস্কাৰিত কৰি পৰম…
- 9 nanu itthaṃ paraṃ tattvaṃ vikalpyarūpaṃ syāt maivam vikalpasya … প্ৰশ্ন — তেন্তে এইদৰে পৰ-তত্ত্ব বিকল্প্য (কল্পনাৰ বিষয়)-ৰূপ হ'ব?
- 10 tatra atidṛḍhaśaktipātāviddhasya svayam eva sāṃsiddhikatayā sattarka udeti yo … তাত অতি দৃঢ় শক্তিপাতেৰে বিদ্ধজনৰ স্বয়ম্ সাংসিদ্ধিকৰূপে সৎ-তৰ্ক উদিত হয়, যিজনক…
- 11 anyasya āgamakrameṇa ityādi savistaraṃ śaktipātaprakāśane vakṣyāmaḥ আনৰ আগম-ক্ৰমেৰে ইত্যাদি বিস্তাৰিতভাৱে শক্তিপাত-প্ৰকাশনত আমি ক'ম।
- 12 kiṃ tu guror āgamanirūpaṇe vyāpāraḥ āgamasya ca niḥśaṅkasajātīyatatprabandhaprasavanibandhanasamucitavikalpodaye … কিন্তু আগম-নিৰূপণত গুৰুৰ ব্যাপাৰ (ভূমিকা);
- 13 na ca atra sattarkāt śuddhavidyāprakāśarūpāt ṛte anyat yogāṅgaṃ … আৰু ইয়াত শুদ্ধবিদ্যাৰ প্ৰকাশৰূপ সৎ-তৰ্কৰ বাহিৰে আন কোনো যোগ-অঙ্গ সাক্ষাৎ উপায় নহয়;
- 14 pratyāhāro 'pi karaṇabhūmim eva sātiśayāṃ kuryāt dhyānadhāraṇāsamādhayo 'pi … প্ৰত্যাহাৰেও কেৱল কৰণ (ইন্দ্ৰিয়)-ভূমিকেই অধিক পৰিশীলিত কৰিব পাৰে;
- 15 abhyāsaś ca pare tattve śivātmani svasvabhāve na sambhavaty … আৰু পৰ-তত্ত্ব, শিৱাত্ম, নিজ স্বভাৱত অভ্যাস কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়।
- 16 saṃvidrūḍhasya prāṇabuddhidehaniṣṭhīkaraṇarūpo hi abhyāsaḥ bhārodvahanaśāstrārthabodhanṛttābhyāsavat saṃvidrūpe tu na … কাৰণ সংবিদত আৰূঢ় (প্ৰতিষ্ঠিত) জনৰ অভ্যাস হ'ল প্ৰাণ, বুদ্ধি আৰু দেহত (কিবা এটা) নিষ্ঠা…
- 17 kiṃ tarkeṇāpi iti cet uktam atra dvaitādhivāsanirāsaprakāra eva … প্ৰশ্ন — তেন্তে তৰ্কৰো কি প্ৰয়োজন?
- 18 laukike 'pi vā abhyāse cidātmatvena sarvarūpasya tasya tasya … লৌকিক অভ্যাসতো চিদাত্মক হোৱাৰ বাবে সৰ্বৰূপ সেই সেই দেহ আদিৰ অভিমত (ইচ্ছিত) ৰূপতা…
- 19 paratattve tu na kiñcit apāsyam iti uktam কিন্তু পৰ-তত্ত্বত একো অপাস্য (ত্যাজ্য) নাই বুলি কোৱা হ'ল।
- 20 dvaitādhivāso 'pi nāma na kaścana pṛthak vastubhūtaḥ api … দ্বৈতৰ অধিৱাসও কোনো পৃথক বস্তুভূত নহয়, বৰং সেয়া কেৱল নিজ স্বৰূপৰ অখ্যাতি (অপৰিজ্ঞান)…
- 21 ayaṃ paramārthaḥ svarūpaṃ prakāśamānam akhyātirūpatvaṃ svayaṃ svātantryāt gṛhītaṃ … এই পৰমাৰ্থ স্বৰূপ প্ৰকাশমান হৈ, অখ্যাতি-ৰূপতা স্বয়ম্ স্বাতন্ত্ৰ্যৰে গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে…
- 22 tarkaṃ tu anugṛhṇīyur api sattarka eva sākṣāt tatra … তৰ্কক হ'লে (এই অঙ্গবোৰে) অনুগ্ৰহ কৰিব পাৰে;
- 23 sarve bhāvāḥ parameśvaratejomayā iti rūḍhavikalpaprāptyai parameśasaṃvidanalatejasi samastabhāvagrāsarasikatābhimate tattejomātrāvaśeṣatvasahasamastabhāvavilāpanaṃ … সকলো ভাৱ পৰমেশ্বৰৰ তেজোময় — এই ৰূঢ় বিকল্পৰ প্ৰাপ্তিৰ বাবে, সমস্ত ভাৱ গ্ৰাস কৰাত…
- 24 tathā ubhayātmakaparāmarśodayārthaṃ bāhyābhyantarādiprameyarūpabhinnabhāvānapekṣayaiva evaṃvidhaṃ tat paraṃ tattvaṃ svasvabhāvabhūtam … তেনেদৰে উভয়াত্মক (বিশ্বোত্তীৰ্ণ-বিশ্বাত্মক) পৰামৰ্শৰ উদয়ৰ অৰ্থে বাহ্য-আভ্যন্তৰ আদি…
- 25 sarvatra sarvadā nirupāyaparameśvarābhimānalābhāya parameśvarasamatābhimānena dehasyāpi ghaṭāder api avalokanaṃ … সৰ্বত্ৰ, সদায় নিৰুপায় পৰমেশ্বৰ-অভিমান লাভৰ বাবে পৰমেশ্বৰৰ সৈতে সমতা-অভিমানেৰে দেহকো,…
- 26 yathoktaṃ śrīnandiśikhāyām sarvasāmyaṃ paraṃ vratam iti যেনেকৈ শ্ৰীনন্দিশিখাত কোৱা হৈছে — 'সকলোৰ সৈতে সাম্যই পৰম ব্ৰত'।
- 27 itthaṃ vicitraiḥ śuddhavidyāṃśarūpaiḥ vikalpaiḥ yat anapekṣitavikalpaṃ svābhāvikaṃ paramārthatattvaṃ … এইদৰে বিচিত্ৰ শুদ্ধবিদ্যাৰ অংশৰূপ বিকল্পসমূহৰ দ্বাৰা যি অনপেক্ষিত-বিকল্প, স্বাভাৱিক…
- 28 tatra parameśvaraḥ pūrṇasaṃvitsvabhāvaḥ pūrṇataiva asya śaktiḥ kulaṃ sāmarthyam … তাত পৰমেশ্বৰ পূৰ্ণ-সংবিৎ-স্বভাৱ;
- 29 sā ca samagraśaktitādarśanena pūrṇatāsaṃvit prakāśate আৰু সেই (পূৰ্ণতা) সমগ্ৰ শক্তিতাৰ দৰ্শনেৰে পূৰ্ণতা-সংবিৎৰূপে প্ৰকাশিত হয়।
- 30 śaktayaś ca asya asaṅkhyeyāḥ আৰু তেওঁৰ শক্তিসমূহ অসংখ্য।
- 31 kiṃ bahunā yat viśvaṃ tā asya śaktayaḥ tāḥ … বেছি কৈ কি লাভ — যি বিশ্ব, সেইবোৰেই তেওঁৰ শক্তি;
- 32 tisṛṣu tāvat viśvaṃ samāpyate yayā idaṃ śivādidharaṇyantam avikalpyasaṃvinmātrarūpatayā … তথাপি তিনিটাত বিশ্ব সমাপ্ত হয়। যাৰ দ্বাৰা পৰমেশ্বৰে এই শিৱৰ পৰা পৃথিৱী পৰ্যন্ত (সমস্ত)ক…
- 33 yayā ca darpaṇahastyādivat bhedābhedābhyāṃ sā asya śrīparāparaśaktiḥ আৰু যাৰ দ্বাৰা দাপোনত হাতী আদিৰ দৰে ভেদ-অভেদ উভয়েৰে (ধাৰণ আদি কৰে), সেইটোৱেই তেওঁৰ…
- 34 yayā parasparaviviktātmanā bhedenaiva sā asya śrīmadaparaśaktiḥ আৰু যাৰ দ্বাৰা পৰস্পৰ পৃথক-আত্মৰূপে কেৱল ভেদেৰেই (ধাৰণ আদি কৰে), সেইটোৱেই তেওঁৰ শ্ৰীমৎ…
- 35 etat trividhaṃ yayā dhāraṇam ātmany eva kroḍīkāreṇa anusandhānātmanā … এই ত্ৰিবিধ ধাৰণক যাৰ দ্বাৰা আত্মাতেই ক্ৰোড়ীকৰণেৰে (আকোৱালি লৈ) অনুসন্ধানাত্মকভাৱে গ্ৰাস…
- 36 tā etāḥ catasraḥ śaktayaḥ svātantryāt pratyekaṃ tridhaiva vartante এই চাৰিটা শক্তি স্বাতন্ত্ৰ্যৰ বাবে প্ৰত্যেকে তিনি-তিনি প্ৰকাৰেই বৰ্তে।
- 37 sṛṣṭau sthitau saṃhāre ca iti dvādaśa bhavanti সৃষ্টি, স্থিতি আৰু সংহাৰত — এইদৰে বাৰটা হয়।
- 38 tathā hi saṃvit pūrvam antar eva bhāvaṃ kalayati … তেনেহ'লে সংবিদে প্ৰথমে অন্তৰতেই ভাৱক কলিত কৰে;
- 39 kalanaṃ ca gatiḥ kṣepo jñānaṃ gaṇanaṃ bhogīkaraṇaṃ śabdanaṃ … আৰু কলন হ'ল — গতি, ক্ষেপ, জ্ঞান, গণন, ভোগীকৰণ, শব্দন আৰু স্বাত্মলয়ীকৰণ।
- 40 yad āhuḥ śrībhūtirājaguravaḥ kṣepāj jñānāc ca kālī kalanavaśatayātha … যিদৰে শ্ৰীভূতিৰাজ গুৰুসকলে কৈছে — 'ক্ষেপৰ পৰা আৰু জ্ঞানৰ পৰা কালী, কলনৰ বশতে'।
- 41 eṣa ca arthaḥ tatra tatra madviracite vivaraṇe prakaraṇastotrādau … আৰু এই অৰ্থ সেই সেই ঠাইত মোৰ ৰচিত বিৱৰণ, প্ৰকৰণ, স্তোত্ৰ আদিত বিস্তাৰিতভাৱে চাব লাগে।
- 42 na atirahasyam ekatra khyāpyaṃ na ca sarvathā gopyam … 'অতি-ৰহস্য এঠাইতে প্ৰকাশযোগ্য নহয়, আৰু সৰ্বথা গোপনীয়ও নহয়' — এইদৰে আমাৰ গুৰুসকলে…
- 43 tad evam yad uktaṃ yāgahomādi tat evaṃvidhe maheśvara … সেয়ে এইদৰে যি যাগ-হোম আদি কোৱা হ'ল, সেয়া এনেবিধ মহেশ্বৰৰ উদ্দেশ্যেই বুজিব লাগে।
- 44 sarve hi heyam eva upādeyabhūmirūpaṃ viṣṇutaḥ prabhṛti śivāntaṃ … কাৰণ সকলোৱে বিষ্ণুৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শিৱ পৰ্যন্ত (তত্ত্ব)ক, যি প্ৰকৃততে হেয় (ত্যাজ্য), তাকে…
- 45 tasmāt vaidikāt prabhṛti pārameśvarasiddhāntatantrakulocchuṣmādiśāstrokto 'pi yo niyamo vidhiḥ … সেয়ে বৈদিকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পাৰমেশ্বৰ, সিদ্ধান্ত, তন্ত্ৰ, কুল, উচ্ছুষ্ম আদি শাস্ত্ৰত কোৱা…
- 46 tathaiva ca uktaṃ śrīpūrvādau vitatya tantrālokāt anveṣyam সেইদৰেই শ্ৰীপূৰ্ব আদিত কোৱা হৈছে;