The Essence of the Tantra · Chapter 5

The Essence of the Tantra — Chapter 5

तन्त्रसार

Tantrasāra


Chapter 5 43 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 tatra yadā vikalpaḥ svayam eva saṃskāram ātmani upāyāntaranirapekṣatayaiva … তাত যেতিয়া বিকল্পই স্বয়ম্‌ আন কোনো উপায়ৰ অপেক্ষা নকৰাকৈয়ে আত্মাত সংস্কাৰ কৰিবলৈ সক্ষম…
  2. 2 tad etac ca nirṇītam anantara eva āhnike এই কথা এইমাত্ৰ পূৰ্ববৰ্তী আহ্নিকতেই নিৰ্ণীত হৈছে।
  3. 3 yadā tu upāyāntaram asau svasaṃskārārthaṃ vikalpo 'pekṣate tadā … কিন্তু যেতিয়া এই বিকল্পই নিজ সংস্কাৰৰ বাবে আন উপায়ৰ অপেক্ষা ৰাখে, তেতিয়া বুদ্ধি,…
  4. 4 tatra dhyānaṃ tāvat iha ucitam upadekṣyāmaḥ yat etat … তাত প্ৰথমে ইয়াত উচিত ধ্যানৰ উপদেশ ক'ম — এই যি স্বপ্ৰকাশ, সমস্ত তত্ত্বৰ অন্তৰ্ভূত…
  5. 5 evaṃ tac cakraṃ samastabāhyavastvabhedaparipūrṇaṃ sampadyate এইদৰে সেই চক্ৰ সমস্ত বাহ্য বস্তুৰ অভেদেৰে পৰিপূৰ্ণ হয়।
  6. 6 tato vāsanāśeṣān api bhāvān tena cakreṇa itthaṃ kṛtān … তাৰ পাছত কেৱল বাসনা-অৱশেষ থকা ভাৱসমূহকো সেই চক্ৰৰ দ্বাৰা এইদৰে কৃত (বিলীন) বুলি ধ্যান…
  7. 7 evam asya anavarataṃ dhyāyinaḥ svasaṃvinmātraparamārthān sṛṣṭisthitisaṃhāraprabandhān sṛṣṭyādisvātantryaparamārthatvaṃ ca … এইদৰে নিৰন্তৰ ধ্যান কৰোঁতা, নিজ সংবিন্মাত্ৰ-পৰমাৰ্থ সৃষ্টি-স্থিতি-সংহাৰৰ প্ৰবন্ধসমূহক,…
  8. 8 abhyāsāt tu sarvepsitasiddhyādayo 'pi কিন্তু অভ্যাসৰ দ্বাৰা সকলো ঈপ্সিতৰ সিদ্ধি আদিও (লাভ হয়)।
  9. 9 svaprakāśaṃ samastātmatattvaṃ mātrādikaṃ trayam স্বপ্ৰকাশ, সকলোৰ আত্মস্বৰূপ তত্ত্ব — মাতৃ (প্ৰমাতা) আদি তিনিটাক,
  10. 10 antaḥkṛtya sthitaṃ dhyāyed dhṛdayānandadhāmani অন্তঃকৃত কৰি, হৃদয়-আনন্দ-ধামত স্থিত বুলি ধ্যান কৰিব লাগে।
  11. 11 tad dvādaśamahāśaktiraśmicakreśvaraṃ vibhum সেই বাৰটা মহাশক্তি-ৰশ্মিৰ চক্ৰেশ্বৰ বিভুক,
  12. 12 vyomabhir niḥsarad bāhye dhyāyet sṛṣṭyādibhāvakam ব্যোম (ইন্দ্ৰিয়-ৰন্ধ্ৰ)সমূহেৰে নিৰ্গত হৈ বাহিৰত সৃষ্টি আদি কৰোঁতা বুলি ধ্যান কৰিব লাগে।
  13. 13 tad grastasarvabāhyāntarbhāvamaṇḍalam ātmani সেই সমস্ত বাহ্য-আভ্যন্তৰ ভাৱ-মণ্ডল গ্ৰাস কৰি আত্মাত,
  14. 14 viśrāmyan bhāvayed yogī syād evam ātmanaḥ prathā বিশ্ৰান্ত হৈ যোগীয়ে ভাৱনা কৰিব লাগে;
  15. 15 iti saṅgrahaślokāḥ — এইবোৰ সংগ্ৰহ-শ্লোক।
  16. 16 iti dhyānam — এইটো ধ্যান (প্ৰসঙ্গ)।
  17. 17 tatra prāṇam uccicārayiṣuḥ pūrvaṃ hṛdaya eva śūnye viśrāmyati … তাত প্ৰাণ উচ্চাৰণ কৰিব বিচৰা জনে প্ৰথমে হৃদয়ৰূপ শূন্যতেই বিশ্ৰাম লয়;
  18. 18 tadgrāsakavahnipraśame vyānodaye sarvāvacchedavandhyaḥ sphurati সেই গ্ৰাসক-বহ্নি প্ৰশমিত হোৱাত, ব্যানৰ উদয়ত, সকলো অৱচ্ছেদৰ পৰা বন্ধ্য (মুক্ত) হৈ স্ফুৰিত…
  19. 19 evaṃ śūnyāt prabhṛti vyānāntaṃ yā etā viśrāntayaḥ tā … এইদৰে শূন্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব্যান পৰ্যন্ত যি এই বিশ্ৰান্তিসমূহ, সেইবোৰেই নিজানন্দ,…
  20. 20 tat etāsu uccārabhūmiṣu pratyekaṃ dvyādiśaḥ sarvaśo vā viśrāmya … সেয়ে এই উচ্চাৰ-ভূমিসমূহত প্ৰত্যেকটোত দুই-আদিৰূপে বা সকলোতে বিশ্ৰাম লৈ, সেই দেহ-প্ৰাণ…
  21. 21 tad eva sṛṣṭisaṃhārabījoccāraṇarahasyam anusandadhat vikalpaṃ saṃskuryāt āsu ca … সেই সৃষ্টি-সংহাৰ-বীজ-উচ্চাৰণৰ ৰহস্য অনুসন্ধান কৰি বিকল্প সংস্কাৰিত কৰিব লাগে;
  22. 22 tatra prāg ānandaḥ pūrṇatāṃśasparśāt tata udbhavaḥ kṣaṇaṃ niḥśarīratāyāṃ … তাত প্ৰথমে আনন্দ, পূৰ্ণতা-অংশৰ স্পৰ্শৰ পৰা;
  23. 23 ittham anātmani ātmabhāve līne svātmanaḥ sarvamayatvāt ātmani anātmabhāvo … এইদৰে অনাত্মাত আত্ম-ভাৱ বিলীন হোৱাত, নিজ আত্মা সৰ্বময় হোৱাৰ বাবে, আত্মাত অনাত্ম-ভাৱ…
  24. 24 tā etā jāgradādibhūmayaḥ turyātītāntāḥ এই (পাঁচটা) জাগ্ৰত আদি ভূমি, তুৰ্যাতীত পৰ্যন্ত।
  25. 25 etāś ca bhūmayaḥ trikoṇakandahṛttālūrdhvakuṇḍalinīcakrapraveśe bhavanti আৰু এই ভূমিসমূহ ত্ৰিকোণ, কন্দ, হৃৎ, তালু আৰু ঊৰ্ধ্ব-কুণ্ডলিনী-চক্ৰত প্ৰৱেশৰ সময়ত হয়।
  26. 26 evam uccāraviśrāntau yat paraṃ spandanaṃ galitāśeṣavedyaṃ yac ca … এইদৰে উচ্চাৰ-বিশ্ৰান্তিত যি পৰ স্পন্দন, যাত অৱশিষ্ট সকলো বেদ্য গলিত হৈছে, আৰু যি উন্মিষৎ…
  27. 27 paraṃ cātra liṅgaṃ yoginīhṛdayam আৰু ইয়াত পৰ লিঙ্গ যোগিনী-হৃদয়।
  28. 28 tatra mukhyā spandanarūpatā saṅkocavikāsātmatayā yāmalarūpatodayena visargakalāviśrāntilābhāt ity alam তাত মুখ্য স্পন্দন-ৰূপতা সঙ্কোচ-বিকাশাত্মকৰূপে যামল-ৰূপতাৰ উদয়েৰে বিসৰ্গ-কলাত…
  29. 29 aprakāśaḥ atra anupraveśaḥ অপ্ৰকাশ (এতিয়াও অপ্ৰকটিত) ইয়াত অনুপ্ৰৱেশ (প্ৰৱেশৰ উপায়)।
  30. 30 pūrvaṃ svabodhe tadanu prameye viśramya meyaṃ paripūrayeta প্ৰথমে নিজ বোধত, তাৰ পাছত প্ৰমেয়ত বিশ্ৰাম লৈ মেয় (জ্ঞেয়)ক (চৈতন্যেৰে) পৰিপূৰ্ণ কৰিব…
  31. 31 pūrṇe 'tra viśrāmyati mātṛmeyavibhāgam āśv eva sa saṃhareta ইয়াত পূৰ্ণ (জ্ঞেয়)ত বিশ্ৰাম ল'লে, মাতৃ-মেয়ৰ বিভাগ লগে লগে সংহাৰ কৰিব লাগে।
  32. 32 vyāptyātha viśrāmyati tā imāḥ syuḥ śūnyena sākaṃ ṣaḍupāyabhūmyaḥ তাৰ পাছত ব্যাপ্তিৰে বিশ্ৰাম লয় — এই (পাঁচটা) শূন্যৰ সৈতে ছয়টা উপায়-ভূমি।
  33. 33 prāṇādayo vyānanapaścimās tallīnaś ca jāgrat prabhṛti prapañcaḥ প্ৰাণ আদিৰ পৰা ব্যান পৰ্যন্ত (শ্বাসসমূহ), তাত লীন;
  34. 34 abhyāsaniṣṭho 'tra tu sṛṣṭisaṃhṛdvimarśadhāmany acireṇa rohet কিন্তু ইয়াত অভ্যাস-নিষ্ঠ জনে সৃষ্টি-সংহাৰৰ বিমৰ্শ-ধামত অলপতে আৰোহণ কৰে।
  35. 35 iti āntaraślokāḥ — এইবোৰ আন্তৰ-শ্লোক।
  36. 36 iti uccāraṇam — এইটো উচ্চাৰণ (প্ৰসঙ্গ)।
  37. 37 asmin eva uccāre sphuran avyaktānukṛtiprāyo dhvaniḥ varṇaḥ tasya … এই উচ্চাৰতেই স্ফুৰিত হোৱা, অব্যক্ত অনুকৃতিৰ দৰে ধ্বনিয়েই বৰ্ণ। তাৰ মুখ্য ৰূপ…
  38. 38 antaḥsparśadvimarśānantarasamudbhūtaṃ sitapītādyāntaraṃ varṇam udbhāvyamānaṃ saṃvidam anubhāvayati iti kecit কোনোবাই (কয়) — অন্তঃস্পৰ্শ আৰু বিমৰ্শৰ অব্যৱহিত পাছত উদ্ভূত, সিত-পীত আদি আভ্যন্তৰ বৰ্ণ…
  39. 39 vācyaviraheṇa saṃvitspandād indvarkagatinirodhābhyām বাচ্যৰ বিৰহেৰে (অভাৱেৰে), সংবিৎ-স্পন্দৰ পৰা, ইন্দু (চন্দ্ৰ) আৰু অৰ্ক (সূৰ্য)ৰ গতি নিৰোধৰ…
  40. 40 yasya tu samasampraveśāt pūrṇāṃ cidbījapiṇḍavarṇavidhau কিন্তু যাৰ সম-সম্প্ৰৱেশৰ পৰা পূৰ্ণ (সংবিৎ) চিৎ-বীজ-পিণ্ড-বৰ্ণ-বিধিত (প্ৰকটিত হয়)।
  41. 41 iti āntaraślokaḥ — এইটো আন্তৰ-শ্লোক।
  42. 42 iti varṇavidhiḥ — এইটো বৰ্ণ-বিধি (প্ৰসঙ্গ)।
  43. 43 karaṇaṃ tu mudrāprakāśane vakṣyāmaḥ কিন্তু কৰণৰ কথা আমি মুদ্ৰা-প্ৰকাশনত ক'ম।