ईश्वरप्रत्यभिज्ञाकारिका
Īśvarapratyabhijñākārikā
- 1 vartamānāvabhāsānāṃ bhāvānām avabhāsanam antaḥsthitavatām eva ghaṭate bahir ātmanā ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਆਭਾਸ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਆਭਾਸਨ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਘਟਦਾ ਹੈ ਜੋ…
- 2 prāgivārtho 'prakāśaḥ syāt prakāśātmatayā vinā na ca prakāśo … ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਰਥ ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਅੰਦਰ ਹੀ);
- 3 bhinne prakāśe cābhinne saṃkaro viṣayasya tat prakāśātmā prakāśyo … ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ (ਅਰਥ ਤੋਂ) ਭਿੰਨ ਜਾਂ ਅਭਿੰਨ ਮੰਨੀਏ, ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸੰਕਰ (ਮਿਲਾਵਟ)…
- 4 tattadākasmikābhāso bāhyaṃ ced anumāpayet na hy abhinnasya bodhasya … ਜੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਸ-ਉਸ (ਵਿਚਿੱਤਰ) ਦਾ ਆਕਸਮਿਕ ਆਭਾਸ ਬਾਹਰੀ (ਅਰਥ) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ…
- 5 na vāsanāprabodho 'tra vicitro hetutām iyāt tasyāpi tatprabodhasya … ਨਾ ਹੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੋਧ, ਜੋ ਆਪ ਵਿਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੇਤੁ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ;
- 6 syād etad avabhāseṣu teṣv evāvasite sati vyavahāre kim … ਇੰਨਾ ਕੁ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਵਿਵਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਭਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ…
- 7 cidātmaiva hi devo 'ntaḥsthitam icchāvaśād bahiḥ yogīva nirupādānam … ਕਿਉਂਕਿ ਚਿਤ੍-ਆਤਮਾ ਦੇਵ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵੱਸ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਅਰਥ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ…
- 8 anumānam anābhātapūrve naiveṣṭam indriyam ābhātam eva bījāder ābhāsād … ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਭਾਸਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਕਦੇ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ;
- 9 ābhāsaḥ punarābhāsad bāhyasyāsīt kathaṃ cana arthasya naiva tenāsya … ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ (ਅਰਥ) ਦਾ ਆਭਾਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਅੰਦਰਲੇ) ਆਭਾਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਿਆ;
- 10 svāminaś cātmasaṃsthasya bhāvajātasya bhāsanam asty eva na vinā … ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਭਾਵ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਆਭਾਸਨ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
- 11 svabhāvam avabhāsasya vimarśaṃ vidur anyathā prakāśo 'rthoparakto 'pi … ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਮਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਆਭਾਸ ਦਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਮੰਨਦੇ ਹਨ;
- 12 ātmāta eva caitanyaṃ citkriyā citikartṛtā tātparyeṇoditas tena jaḍāt … ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚੈਤੰਨ੍ਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਤਪਰ੍ਯ ਨਾਲ, ਚਿਤ੍-ਕਿਰਿਆ, ਚਿਤਿ ਦੀ ਕਰਤ੍ਰਿਤਾ ਵਜੋਂ;
- 13 citiḥ pratyavamarśātmā parā vāk svarasoditā svātantryam etan mukhyaṃ … ਚਿਤਿ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਮਰਸ਼ (ਪ੍ਰਤਿ-ਆਤਮ-ਵਿਮਰਸ਼) ਹੈ, ਪਰਾ ਵਾਕ੍ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਰਸ ਤੋਂ ਸ੍ਵਤਃ ਉਦਿਤ।…
- 14 sā sphurattā mahāsattā deśakālāviśeṣinī saiṣā sāratayā proktā hṛdayaṃ … ਉਹੋ ਸਫੁਰੱਤਾ (ਪ੍ਰਕੰਪਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਹੈ, ਮਹਾਸੱਤਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਤੋਂ ਅਨਿਯੰਤਰਿਤ;
- 15 ātmānam ata evāyaṃ jñeyīkuryāt pṛthaksthiti jñeyaṃ na tu … ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਟਿਕੇ ਜਾਣ-ਯੋਗ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ;
- 16 svātantryāmuktātmānaṃ svātantryād advayātmanaḥ prabhur īśādisaṃkalpair nirmāya vyavahārayet ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਅਦ੍ਵੈਤ-ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, 'ਈਸ਼' ਆਦਿ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਮਾਨੋਂ…
- 17 nāhantādiparāmarśabhedād asyānayatātmanaḥ ahaṃmṛśyatayāivāsya sṛṣtes tiṅvācyakarmavat 'ਅਹੰ' ਆਦਿ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਦੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ (ਸ੍ਵਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਹਾਨੀ) ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ…
- 18 māyāśaktyā vibhoḥ saiva bhinnasaṃvedyagocarā kathitā jñānasaṃkalpā-dhyavasāyādināmabhiḥ ਮਾਯਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਵਿਭੁ (ਪ੍ਰਭੂ) ਦਾ ਉਹੋ (ਵਿਮਰਸ਼), ਭਿੰਨ ਸੰਵੇਦ੍ਯ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਚਰ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ,…
- 19 sākṣātkārakṣaṇe 'py asti vimarśaḥ katham anyathā dhāvanādy upapadyeta … ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ (ਪ੍ਰਤੱਖ-ਅਨੁਭਵ) ਦੇ ਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਮਰਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ;
- 20 ghaṭo 'yam ity adhyavasā nāmarūpātirekiṇī pareśaśaktir ātmeva bhāsate … 'ਇਹ ਘੜਾ ਹੈ' ਇਉਂ ਅਧ੍ਯਵਸਾਯ (ਨਿਸ਼ਚਯ), ਨਾਮ-ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਤਮਾ…
- 21 kevalaṃ bhinnasamvedyadeśakālānurodhataḥ jñānasmṛtyavasāyādi sakramaṃ pratibhāsate ਕੇਵਲ ਭਿੰਨ ਸੰਵੇਦ੍ਯ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅਨੁਰੋਧ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆਨ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਅਧ੍ਯਵਸਾਯ ਆਦਿ ਕ੍ਰਮ-ਯੁਕਤ…