भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana | tatkiṃ karmaṇi ghore … যদি হে জনাৰ্দন, তুমি কৰ্মতকৈ বুদ্ধিক শ্ৰেষ্ঠ বুলি মানা, তেন্তে হে কেশৱ, কিয় মোক এই ঘোৰ…
- 2 vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me | tadekaṃ vada … যেন বিমিশ্ৰিত বাক্যৰে তুমি মোৰ বুদ্ধিক মোহগ্ৰস্ত কৰিছা;
- 3 loke'smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha | jñānayogena sāṅkhyānāṃ … হে নিষ্পাপ, এই জগতত পূৰ্বে মই দুবিধ নিষ্ঠা ক'লোঁ — সাংখ্যসকলৰ বাবে জ্ঞানযোগ আৰু যোগীসকলৰ…
- 4 na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute | na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ … কৰ্ম আৰম্ভ নকৰাকৈ মানুহে নৈষ্কৰ্ম্য লাভ নকৰে, আৰু কেৱল সন্ন্যাসৰ দ্বাৰাও সিদ্ধি প্ৰাপ্ত…
- 5 na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt | kāryate hyavaśaḥ … কাৰণ কোনেও কেতিয়াও এক মুহূৰ্তও কৰ্ম নকৰাকৈ নাথাকে;
- 6 karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran | indriyārthānvimūḍhātmā … যিয়ে কৰ্মেন্দ্ৰিয়সমূহক সংযত কৰি মনেৰে ইন্দ্ৰিয়ৰ বিষয়সমূহ স্মৰণ কৰি থাকে, সেই বিমূঢ়…
- 7 yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna | karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate … কিন্তু হে অৰ্জুন, যিয়ে মনেৰে ইন্দ্ৰিয়সমূহক নিয়ন্ত্ৰিত কৰি, অনাসক্ত হৈ কৰ্মেন্দ্ৰিয়ৰ…
- 8 niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ | … তুমি নিয়ত (বিহিত) কৰ্ম কৰা, কাৰণ অকৰ্মতকৈ কৰ্ম শ্ৰেষ্ঠ;
- 9 yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ | tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ … যজ্ঞাৰ্থে কৰা কৰ্মৰ বাহিৰে এই জগত কৰ্মৰ দ্বাৰা বন্ধ;
- 10 sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ | anena prasaviṣyadhvameṣa … পূৰ্বে প্ৰজাপতিয়ে যজ্ঞৰ সৈতে প্ৰজাসকল সৃষ্টি কৰি ক’লে — “ইয়াৰ দ্বাৰা তোমালোকে বৃদ্ধি…
- 11 devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ | parasparaṃ bhāvayantaḥ … “ইয়াৰ দ্বাৰা দেৱতাসকলক পোষণ কৰা, আৰু সেই দেৱতাসকলে তোমালোকক পোষণ কৰক;
- 12 iṣṭānkāmānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ | tairdattānapradāyaibhyo yo … কাৰণ যজ্ঞৰ দ্বাৰা পোষিত দেৱতাসকলে তোমালোকক ইষ্ট ভোগসমূহ দিব;
- 13 yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ | bhuñjate te tvaghaṃ … যজ্ঞৰ অৱশিষ্ট ভোজন কৰা সাধুসকল সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়;
- 14 annād bhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ | yajñād bhavati parjanyo … অন্নৰ পৰা প্ৰাণীসমূহ উৎপন্ন হয়, বৰষুণৰ পৰা অন্নৰ উৎপত্তি;
- 15 karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam | tasmāt sarvagataṃ brahma … কৰ্মক ব্ৰহ্মৰ পৰা উৎপন্ন বুলি জানা, আৰু ব্ৰহ্মক অক্ষৰৰ পৰা;
- 16 evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ | aghāyurindriyārāmo moghaṃ … এইদৰে প্ৰৱৰ্তিত চক্ৰক যিয়ে ইয়াত অনুসৰণ নকৰে, সেই পাপজীৱী ইন্দ্ৰিয়াৰাম ব্যক্তিয়ে হে…
- 17 yaścātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ | ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ … কিন্তু যি মানুহ আত্মাতেই ৰত, আত্মাতেই তৃপ্ত আৰু আত্মাতেই সন্তুষ্ট, তেওঁৰ বাবে কৰিবলগীয়া…
- 18 naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana | na cāsya … কৃত কৰ্মৰ দ্বাৰা তেওঁৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই, অকৃত কৰ্মৰ দ্বাৰাও ইয়াত একো নাই;
- 19 karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ | lokasaṃgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi || … সেয়েহে অনাসক্ত হৈ সদায় কৰিবলগীয়া কৰ্ম কৰা, কাৰণ অনাসক্ত হৈ কৰ্ম কৰি মানুহে পৰম লাভ কৰে।
- 20 yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ | sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate … কাৰণ কৰ্মৰ দ্বাৰাই জনক আদিয়ে সংসিদ্ধি লাভ কৰিছিল;
- 21 na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana | … শ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তিয়ে যি যি আচৰণ কৰে, ইতৰ লোকেও সেই সেইটোৱেই কৰে;
- 22 yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ | mama … হে পাৰ্থ, তিনি লোকত মোৰ একো কৰিবলগীয়া নাই, একো অপ্ৰাপ্ত নাই যিটো মই প্ৰাপ্ত কৰিবলগীয়া —…
- 23 utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham | saṅkarasya … কাৰণ যদি মই অতন্দ্ৰিত হৈ কেতিয়াও কৰ্মত প্ৰৱৃত্ত নহওঁ, হে পাৰ্থ, তেন্তে মানুহে সকলো…
- 24 tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara | asakto hyācarankarma … যদি মই কৰ্ম নকৰোঁ তেন্তে এই লোকসমূহ বিনষ্ট হ’ব;
- 25 saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata | kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṃgraham || … সেয়েহে অনাসক্ত হৈ সদায় কৰিবলগীয়া কৰ্ম কৰা;
- 26 na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām | joṣayet sarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ … হে ভাৰত, আসক্ত অজ্ঞ লোকে যেনেকৈ কৰ্ম কৰে, জ্ঞানীয়ে তেনেকৈয়ে অনাসক্ত হৈ, লোকসংগ্ৰহ কৰিব…
- 27 prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi bhāgaśaḥ | ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti … কৰ্মত আসক্ত অজ্ঞ লোকৰ বুদ্ধিভেদ (চিত্ত-বিভ্ৰান্তি) জ্ঞানীয়ে নকৰক;
- 28 tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ | guṇā guṇeṣu vartanta iti … সকলো কৰ্ম প্ৰকৃতিৰ গুণসমূহৰ দ্বাৰাই বিভাগশঃ কৰা হয়;
- 29 prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu | tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet || … কিন্তু হে মহাবাহো, গুণ আৰু কৰ্মৰ বিভাগৰ তত্ত্বজ্ঞাতা ব্যক্তিয়ে “গুণসমূহেই গুণসমূহত…
- 30 mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā | nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva … প্ৰকৃতিৰ গুণৰ দ্বাৰা সম্মূঢ় ব্যক্তিসকল গুণৰ কৰ্মত আসক্ত হয়;
- 31 ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ | śraddhāvanto'nasūyanto mucyante … অধ্যাত্ম-চিত্তেৰে সকলো কৰ্ম মোত সমৰ্পণ কৰি, নিৰাশী (আশাহীন) আৰু নিৰ্মম হৈ, জ্বৰ (সন্তাপ)…
- 32 ye tvetadabhyasūyanto nānuvartanti me matam | sarvajñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ … যি মানুহে শ্ৰদ্ধাযুক্ত আৰু অসূয়াহীন হৈ মোৰ এই মত সদায় অনুসৰণ কৰে, তেওঁলোক সকলো কৰ্মৰ…
- 33 sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi | prakṛtiṃ yānti bhūtāni … কিন্তু যিসকলে ইয়াত অসূয়া কৰি মোৰ মত অনুসৰণ নকৰে, সেই সৰ্বজ্ঞানত বিমূঢ়, অচেতন আৰু নষ্ট…
- 34 indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau | tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau … জ্ঞানৱান ব্যক্তিয়েও নিজৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি আচৰণ কৰে;
- 35 śreyān svadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt | svadharme nidhanaṃ śreyaḥ … প্ৰতিটো ইন্দ্ৰিয়ৰ বিষয়ত ৰাগ আৰু দ্বেষ অৱস্থিত;
- 36 atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ | anicchamano'pi … বিগুণ (ত্ৰুটিযুক্ত) হ’লেও নিজৰ ধৰ্ম সুঅনুষ্ঠিত পৰধৰ্মতকৈ শ্ৰেয়;
- 37 kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ | mahāśano mahāpāpmā … তেন্তে হে বাৰ্ষ্ণেয়, মানুহে কাৰ দ্বাৰা প্ৰযুক্ত হৈ, ইচ্ছা নাথাকিও যেন বলেৰে আক্ৰান্ত হৈ…
- 38 bhavatyeṣa kathaṃ kṛṣṇa kathaṃ caiva vivardhate | kimātmakaḥ … এয়া কাম, এয়া ক্ৰোধ, ৰজোগুণৰ পৰা উৎপন্ন, মহাভোজী (সকলো গ্ৰাসকাৰী) আৰু মহাপাপী;
- 39 eṣa sūkṣmaḥ paraḥ śatrurdehināmindriyaiḥ saha | sukhatantra ivāsīno … হে কৃষ্ণ, এয়া কেনেকৈ উৎপন্ন হয়, আৰু কেনেকৈ বৃদ্ধি পায়?
- 40 kāmakrodhamayo ghoraḥ stambhaharṣasamudbhavaḥ | ahaṅkāro'bhimānātmā dustaraḥ pāpakarmabhiḥ || … এই সূক্ষ্ম পৰম শত্ৰু দেহীসকলৰ ইন্দ্ৰিয়ৰ সৈতে থাকে;
- 41 harṣamasya nivartyaiṣa śokamasya dadāti ca | bhayaṃ cāsya … কাম-ক্ৰোধময় ঘোৰ, স্তম্ভ (জড়তা) আৰু হৰ্ষৰ পৰা উৎপন্ন, অভিমানস্বৰূপ এই অহংকাৰ পাপকৰ্মৰ…
- 42 sa eṣa kaluṣī kṣudraśchidraprekṣī dhanañjaya | rajaḥpravṛtto mohātmā … হে ধনঞ্জয়, এয়াই তেওঁৰ হৰ্ষক নিবাৰণ কৰে আৰু তেওঁক শোক দিয়ে;
- 43 dhūmenāvriyate vahniryathā''darśo malena ca | yatholvenāvṛto garbhastathā nenāyamāvṛtaḥ … এই কলুষিত, ক্ষুদ্ৰ, ছিদ্ৰদৰ্শী (দোষ বিচৰা), ৰজঃপ্ৰৱৃত্ত আৰু মোহস্বৰূপ (অহংকাৰ)েই মানুহৰ…
- 44 āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā | kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena … যেনেকৈ ধোঁৱাই অগ্নিক, ধুলিয়ে দাপোণক, জৰায়ুৱে ভ্ৰূণক আবৃত কৰে, তেনেকৈ ইয়াৰ দ্বাৰা এই…
- 45 indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate | etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam || … হে কৌন্তেয়, জ্ঞানীৰ নিত্যশত্ৰু, দুষ্পূৰ (অতৃপ্ত) অগ্নিস্বৰূপ এই কামৰূপৰ দ্বাৰা জ্ঞান…
- 46 tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha | pāpmānaṃ prajahīhyenaṃ jñānavijñānanāśanam || … ইন্দ্ৰিয়সমূহ, মন আৰু বুদ্ধি ইয়াৰ অধিষ্ঠান (আশ্ৰয়স্থল) বুলি কোৱা হয়;
- 47 indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ | manasastu parā buddhiryo … সেয়েহে হে ভৰতৰ্ষভ, প্ৰথমে ইন্দ্ৰিয়সমূহক নিয়ন্ত্ৰিত কৰি জ্ঞান-বিজ্ঞান নাশক এই পাপীক…
- 48 evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā | jahi śatruṃ … ইন্দ্ৰিয়সমূহক উৎকৃষ্ট বোলে, ইন্দ্ৰিয়তকৈ মন উৎকৃষ্ট, মনতকৈ বুদ্ধি উৎকৃষ্ট, আৰু যি…