भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 ūrdhvamūlamadhaḥ śākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam | chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ … పైకి వేళ్ళు, క్రిందికి శాఖలు గల అశ్వత్థమును అవ్యయమని చెప్పుదురు;
- 2 adhaścordhvaṃ prasṛtā yasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ | adhaśca … గుణములచే పెంపొందిన, విషయములు చిగుళ్ళుగా గల దాని శాఖలు క్రిందికి, పైకి వ్యాపించును;
- 3 na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā … ఇచట దాని రూపము అట్లు తెలియరాదు — దాని అంతముగాని, ఆదిగాని, నెలవుగాని కానరావు;
- 4 tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingato na nivarteta bhūyaḥ | … అటుపై, ఏది పొంది మరల మరలరో, ఆ పదమును అన్వేషింపవలెను;
- 5 nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ | dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasaṃjñai- rgacchantyamūḍhāḥ … మాన-మోహములు తొలగినవారు, ఆసక్తిదోషమును జయించినవారు, అధ్యాత్మమునందు నిత్యము నిలిచినవారు,…
- 6 na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ | … దానిని సూర్యుడు ప్రకాశింపజేయడు, చంద్రుడుగాని, అగ్నిగాని ప్రకాశింపజేయరు;
- 7 mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ | manaḥ ṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni … జీవలోకమునందు సనాతనమైన జీవభూతుడైన నా అంశమే, ప్రకృతియందున్న మనస్సును ఆఱవదిగా గల…
- 8 śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ | gṛhītvaitāni saṃyati vāyurgandhānivāśayāt || … ఈశ్వరుడు (జీవుడు) ఏ శరీరమును పొందునో, దేనినుండి నిష్క్రమించునో — వాయువు గంధములను…
- 9 śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca | … ఈతడు శ్రోత్రమును, చక్షువును, స్పర్శనమును, రసనమును, ఘ్రాణమును, మనస్సునును అధిష్ఠించి…
- 10 tiṣṭhantamutkrāmantaṃ vā bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti … నిలుచుచున్నను, నిష్క్రమించుచున్నను, గుణములతోకూడి అనుభవించుచున్నను — మూఢులు ఇతనిని చూడరు;
- 11 yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam | yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ || … యత్నించు యోగులు ఆత్మయందు నిలిచిన ఇతనిని చూచుదురు;
- 12 yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam | yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi … సూర్యునియందున్న ఏ తేజస్సు సమస్త జగత్తును ప్రకాశింపజేయునో, చంద్రునియందు, అగ్నియందున్న ఏ…
- 13 gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā | puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ … నేను భూమిని ప్రవేశించి భూతములను నా ఓజస్సుచేత ధరించెదను;
- 14 ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāsthitaḥ | prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ … నేను వైశ్వానరుడనై ప్రాణుల దేహమునందు నిలిచి, ప్రాణాపానములతో కూడి నాలుగు విధముల అన్నమును…
- 15 sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca | … నేను అందఱి హృదయమునందు నిలిచియున్నాను;
- 16 dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca | kṣaraḥ … లోకమునందు ఈ ఇరువురు పురుషులు కలరు — క్షరుడు, అక్షరుడు;
- 17 uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ | yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ … కాని ఉత్తమపురుషుడు వేఱొకడు, పరమాత్మ అని చెప్పబడెను;
- 18 yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ | ato'smi loke vede ca prathitaḥ … నేను క్షరమును అతిక్రమించితిని, అక్షరముకంటెను ఉత్తముడను;
- 19 yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam | sa sarvavidbhajati māṃ … ఓ భారతా, ఎవడు ఇట్లు మోహరహితుడై నన్ను పురుషోత్తమునిగా ఎఱుగునో — ఆ సర్వజ్ఞుడు సర్వభావముతో…
- 20 iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayānagha | etadbuddhvā buddhimānsyātkṛtakṛtyaśca bhārata … ఓ అనఘా, ఇట్లు ఈ గుహ్యతమమైన శాస్త్రము నాచేత చెప్పబడెను;