भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 ūrdhvamūlamadhaḥ śākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam | chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ … ਉੱਪਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਨੂੰ (ਗਿਆਨੀ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ…
- 2 adhaścordhvaṃ prasṛtā yasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ | adhaśca … ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ-ਰੂਪੀ ਕੋਪਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ;
- 3 na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā … ਇੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ — ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਆਦਿ, ਨਾ ਆਧਾਰ;
- 4 tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingato na nivarteta bhūyaḥ | … ਫਿਰ ਉਸ ਪਦ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਪਰਤਦੇ;
- 5 nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ | dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasaṃjñai- rgacchantyamūḍhāḥ … ਮਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ, ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੋਂ…
- 6 na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ | … ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਅਗਨੀ;
- 7 mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ | manaḥ ṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni … ਜੀਵ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹੀ ਸਨਾਤਨ ਅੰਸ਼ ਜੀਵ ਬਣ ਕੇ ਮਨ-ਸਮੇਤ ਛੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ…
- 8 śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ | gṛhītvaitāni saṃyati vāyurgandhānivāśayāt || … ਜਿਹੜਾ ਸਰੀਰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਈਸ਼ਵਰ (ਜੀਵ) ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ…
- 9 śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca | … ਕੰਨ, ਅੱਖ, ਸਪਰਸ਼ (ਚਮੜੀ), ਰਸਨਾ ਅਤੇ ਘ੍ਰਾਣ (ਨੱਕ), ਅਤੇ ਮਨ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹ (ਜੀਵ)…
- 10 tiṣṭhantamutkrāmantaṃ vā bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti … (ਦੇਹ ਵਿੱਚ) ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਨਿਕਲਦੇ, ਜਾਂ ਭੋਗਦੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ;
- 11 yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam | yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ || … ਜਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੇਖਦੇ ਹਨ;
- 12 yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam | yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi … ਜੋ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਗਨੀ…
- 13 gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā | puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ … ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਓਜ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ;
- 14 ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāsthitaḥ | prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ … ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ (ਜਠਰ-ਅਗਨੀ) ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਚਾਰ…
- 15 sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca | … ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ;
- 16 dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca | kṣaraḥ … ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਪੁਰਖ ਹਨ — ਖਰ (ਨਾਸ਼ਮਾਨ) ਅਤੇ ਅਖਰ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ);
- 17 uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ | yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ … ਪਰ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ…
- 18 yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ | ato'smi loke vede ca prathitaḥ … ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਖਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਖਰ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ…
- 19 yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam | sa sarvavidbhajati māṃ … ਜੋ ਅਮੋਹ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵਗਯ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦਾ…
- 20 iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayānagha | etadbuddhvā buddhimānsyātkṛtakṛtyaśca bhārata … ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਅਨਘ;