kriyā

तथा हि जडभूतानां प्रतिष्ठा जीवदाश्रया ज्ञानं क्रिया च भूतानां जीवतां जीवनं मतम् ॥४॥

तत्र ज्ञानं स्वतःसिद्धं क्रिया कायाश्रिता सती परैर् अप्य् उपलक्ष्येत तयान्यज्ञानम् ऊह्यते ॥५॥

क्रियाप्य् अर्थस्य कायादेस् तत्तद्देशादिजातता नान्यादृष्टेर् न साप्य् एका क्रमिकैकस्य चोचिता ॥९॥

अत एव यद् अप्य् उक्तं क्रिया नैकस्य सक्रमा एकेत्यादि प्रतिक्षिप्तं तद् एकस्य समर्थनात् ॥१॥

एष चानन्तशक्तित्वाद् एवम् आभासयत्य् अमून् भावान् इच्छावशाद् एषा क्रिया निर्मातृतास्य सा ॥१॥

एवम् एका क्रिया सैषा सक्रमान्तर्बहिःस्थितिः एकस्यैवोभयाकारसहिष्णोर् अपपादिता ॥५॥

एकात्मनो विभेदश् च क्रिया कालक्रमानुगा तथा स्यात् कर्तृतैवैवं तथापरिणमत् तया ॥१८॥

वास्तवे ऽपि चिदेकत्वे न स्याद् आभासभिन्नयोः चिकीर्षालक्षणैकत्वपरामर्शं विना क्रिया ॥२०॥

इत्थं तथा घटपटाद्याभासजगदात्मना तिष्ठासोर् एवम् इच्छैव हेतुता कर्तृता क्रिया ॥२१॥

एवम् अन्तर्बहिर्वृत्तिः क्रिया कालक्रमानुगा मातुर् एव तदन्योन्यावियुक्ते ज्ञानकर्मणी ॥१॥

स्वाङ्गरूपेषु भावेषु पत्युर् ज्ञानं क्रिया च या मायातृतीये ते एव पशोः सत्त्वं रजस् तमः ॥४॥

सत्तानन्दः क्रिया पत्युस् तदभावो ऽपि सा पशोह् द्वयात्मा तद् रजो दुःखं श्लेषि सत्त्वतमोमयम् ॥६॥