ईश्वरप्रत्यभिज्ञाकारिका
Īśvarapratyabhijñākārikā
- 1 idam etādṛgityevaṃ yad vaśād vyavatiṣṭhate vastu pramāṇaṃ tat … 'हे असे आहे' अशा रीतीने ज्याच्या बळावर वस्तू निश्चितपणे ठरते, ते प्रमाण;
- 2 so 'ntas tathāvimarśātmā deśakālādyabhedini ekābhidhānaviṣaye mitir vastuny abādhitā तो (आभास), आंतरिक, 'हे असे आहे' अशा विमर्शस्वरूपाचा — देश-कालादींनी अभिन्न (अखंडित) व एका…
- 3 yathāruci yathārthitvaṃ yathāvyutpatti bhidyate ābhāso 'py artha ekasminn … अनुसंधानाने सिद्ध झालेल्या एकाच अर्थातही, रुचीनुसार, गरजेनुसार आणि व्युत्पत्तीनुसार…
- 4 dīrghavṛttordhvapuruṣadhūmacāndanatādibhiḥ yathābhāsā vibhidyante deśakālāvibhedinaḥ लांब, गोल, उभा, पुरुष, धूर, चंदनता इत्यादी (विशेषणां)नी, देश-काळाने अभिन्न (अखंड) असूनही,…
- 5 tathaiva sadghaṭadravyakāñcanojjvalatādayaḥ ābhāsabhedā bhinnārthakāriṇas te padaṃ dhvaneḥ त्याचप्रमाणे, सत्, घट, द्रव्य, कांचन (सोने), उज्ज्वलता इत्यादी हे भिन्न अर्थ निर्माण…
- 6 ābhāsabhedād vastūnāṃ niyatārthakriyā punaḥ sāmānādhikaraṇyena pratibhāsād abhedinām वस्तूंची नियत (निश्चित) अर्थक्रिया पुन्हा आभासाच्या भेदामुळेच (होते) — सामानाधिकरण्याने…
- 7 pṛthagdīpaprakāśānāṃ srotasāṃ sāgare yathā aviruddhāvabhāsānām ekakāryā tathaikyadhīḥ ज्याप्रमाणे वेगवेगळ्या दिव्यांचे प्रकाश, अथवा (अनेक) प्रवाह समुद्रात (एकरूप होतात),…
- 8 tatrāviśiṣṭe vahnyādau kāryakāraṇatoṣṇatā tattacchabdārthatādyātmā pramāṇād ekato mataḥ त्या अविशिष्ट (अभिन्न) अग्नी आदींमध्ये कार्यकारणत्व, उष्णता, त्या-त्या शब्दाची अर्थता…
- 9 sā tu deśādikādhyakṣa-ntarabhinne svalakṣaṇe tātkālikī pravṛttiḥ syād arthino … परंतु देशादिकांच्या भिन्न प्रत्यक्षाने वेगळ्या केलेल्या स्वलक्षणाविषयी, ती त्या-त्या…
- 10 dūrāntikatayārthānāṃ parokṣādhyakṣatātmanā bāhyāntaratayā doṣair vyañjakasyānyathāpi vā अर्थांच्या (आभासांचा भेद) दूर-जवळ असण्याने, परोक्ष-प्रत्यक्ष असण्याने, बाह्य-आंतरिक…
- 11 bhinnāvabhāsacchāyānām api mukhyāvabhāsataḥ ekapratyavamarśākhyād ekatvam anivāritam भिन्न आभासांची छाया धारण करणाऱ्या (आभासां)चेसुद्धा ऐक्य अनिवार्य आहे — मुख्य आभासापासून,…
- 12 arthakriyāpi sahajā nārthānām īśvarecchayā niyatā sā hi tenāsyā … अर्थक्रियासुद्धा अर्थांची सहज (स्वाभाविक) नाही;
- 13 rajataikavimarśe 'pi śuktau na rajatasthitiḥ upādhideśāsaṃvādād dvicandre 'pi … '(हे) रजत' असा एकच विमर्श असला तरी शुक्तिकेत रजताची (खरी) स्थिती नाही, कारण उपाधी व देश…
- 14 guṇaiḥ śabdādibhir bhedo jātyādibhir abhinnatā bhāvānām ittham ekatra … अशा रीतीने भावांचा शब्दादी गुणांनी भेद, आणि जात्यादिकांनी अभिन्नता — हे दोन्ही एकाच…
- 15 viśvavaicitryacitrasya samabhittitalopame viruddhābhāvasaṃsparśe paramārthasatīśvare विश्वाच्या वैचित्र्यरूपी चित्रासाठी समान (सपाट) भिंतीच्या पृष्ठभागासारखा, विरुद्ध व अभाव…
- 16 pramātari purāṇe tu sarvadā bhātavigrahe kiṃ pramāṇaṃ navābhāsaḥ … — परंतु पुराण (आदिम), ज्याचा विग्रह (स्वरूप) सदैव भासमान, आणि सर्व प्रमितींत (ज्ञानांत)…
- 17 apravartitapūrvo 'tra kevalaṃ mūḍhatāvaśāt śaktiprakāśeneśādivyavahāraḥ pravartyate येथे, जे पूर्वी कधीच प्रवर्तित (केले) गेले नव्हते — केवळ मूढतेच्या (अज्ञानाच्या) बळामुळे…