तन्त्रसार
Tantrasāra
- 1 tatra yāvat idam uktam tat sākṣāt kasyacit apavargāptaye … ਉੱਥੇ ਜਿੰਨਾ ਕੁਝ (ਹੁਣ ਤੱਕ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਸਾਖਿਆਤ (ਸਿੱਧੇ) ਅਪਵਰਗ (ਮੋਕਸ਼) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ…
- 2 tatra kaḥ adhikārī iti nirūpaṇārthaṃ śaktipāto vicāryate ਉੱਥੇ ਕੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਯੋਗ੍ਯ ਵਿਅਕਤੀ) ਹੈ — ਇਸ ਦੇ ਨਿਰੂਪਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 3 tatra kecit āhuḥ jñānābhāvāt ajñānamūlaḥ saṃsāraḥ tadapagame jñānodayāt … ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ (ਮਤਵਾਦੀ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਜ੍ਞਾਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਕਾਰਨ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨ-ਮੂਲਕ ਹੈ;
- 4 atha malaparipāke śaktipātaḥ so 'pi kiṃsvarūpaḥ kiṃ ca … ਹੁਣ ਜੇ (ਕਹੋ ਕਿ) ਮਲ ਦੇ ਪਰਿਪਾਕ (ਪੱਕਣ) 'ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਤਾਂ ਉਹ (ਪਰਿਪਾਕ) ਵੀ ਕਿਸ ਸੁਭਾਅ…
- 5 svatantraparameśādvayavāde tu upapadyate etat yathāhi parameśvaraḥ svarūpācchādanakrīḍayā paśuḥ … ਪਰ ਸ੍ਵਤੰਤਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਅਦ੍ਵੈਤ-ਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ (ਸਭ) ਸੰਗਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ — ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਆਪਣੇ…
- 6 na ca vācyaṃ kasmāt kasmiṃścid eva puṃsi śaktipāta … ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
- 7 sa cāyaṃ śaktipāto navadhā tīvramadhyamandasya utkarṣamādhyasthyanikarṣaiḥ punas traividhyāt … ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਨੌਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ — ਤੀਵ੍ਰ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਮੰਦ ਦੇ, ਉਤਕਰਸ਼ (ਉੱਚਾ), ਮਾਧ੍ਯਸ੍ਥ੍ਯ (ਮੱਧ)…
- 8 bhedadarśana iva anādiśivasannidhau muktaśivānāṃ sṛṣṭilayādikṛtyeṣu mandatīvrāt śaktipātāt sadguruviṣayā … ਜਿਵੇਂ ਭੇਦ-ਦਰਸ਼ਨ (ਦ੍ਵੈਤ-ਮਤ) ਵਿੱਚ ਅਨਾਦਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੰਨਿਧੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ-ਸ਼ਿਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲਯ ਆਦਿ…
- 9 sadgurus tu samastaitacchāstratattvajñānapūrṇaḥ sākṣāt bhagavadbhairavabhaṭṭāraka eva yogino 'pi … ਪਰ ਸਦਗੁਰੂ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਤੱਤ੍ਵ-ਜ੍ਞਾਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੈ — ਸਾਖਿਆਤ ਭਗਵਾਨ…
- 10 asadgurus tu anyaḥ sarva eva ਪਰ ਅਸਦਗੁਰੂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਹੀ ਹਨ।
- 11 evaṃ yiyāsuḥ guroḥ jñānalakṣaṇāṃ dīkṣāṃ prāpnoti yayā sadya … ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਜ੍ਞਾਨ-ਲਖਣ ਵਾਲੀ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ…
- 12 abhyāsavato vā tadānīṃ sadya eva prāṇaviyojikāṃ dīkṣāṃ labhate … ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਵਾਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਿਯੋਜਿਕਾ (ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ…
- 13 tīvrās tridhā utkṛṣṭamadhyāt śaktipātāt kṛtadīkṣāko 'pi svātmanaḥ śivatāyāṃ … ਤੀਵ੍ਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼੍ਟ-ਮੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਤੋਂ, ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ,…
- 14 nikṛṣṭamadhyāt tu dehāntareṇa bhogaṃ bhuktvā śivatvam eti iti ਪਰ ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼੍ਟ-ਮੱਧ ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਹ ਨਾਲ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਸ਼ਿਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- 15 madhyas tu tridhā bhogotsukatā yadā pradhānabhūtā tadā mandatvaṃ … ਪਰ ਮੱਧ (ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ) ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭੋਗ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਦ ਮੰਦਤਾ —…
- 16 tatrāpi tāratamyāt traividhyam ity eṣa mukhyaḥ śaktipātaḥ ਉੱਥੇ ਵੀ ਤਾਰਤਮ੍ਯ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ-ਪ੍ਰਕਾਰਤਾ ਹੈ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੁੱਖ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਹੈ।
- 17 vaiṣṇavādīnāṃ tu rājānugrahavat na mokṣāntatā iti na iha … ਪਰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ (ਅਨੁਗ੍ਰਹ) ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਵਾਂਗ ਹੈ — ਮੋਕਸ਼ ਤੱਕ (ਪੁੱਜਣ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ — ਇਸ…
- 18 śivaśaktyadhiṣṭhānaṃ tu sarvatra iti uktam sā paraṃ jyeṣṭhā … ਪਰ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਧਿਸ਼੍ਠਾਨ ਸਭ ਥਾਂ ਹੈ — ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਹ (ਸ਼ਕਤੀ) ਪਰ (ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ)…
- 19 sa ca daiśiko guruḥ ācāryo dīkṣakaḥ cumbakaḥ sa … ਅਤੇ ਉਹ ਦੈਸ਼ਿਕ, ਗੁਰੂ, ਆਚਾਰਜ, ਦੀਖਕ, ਚੁੰਬਕ (ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ);
- 20 yogī tu phalotsukasya yukto yadi upāyopadeśena avyavahitam eva … ਪਰ ਯੋਗੀ, ਜੇ ਯੁਕਤ (ਸਮਰੱਥ) ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਦੇ ਉਤਸੁਕ ਨੂੰ ਉਪਾਅ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ (ਅਵ੍ਯਵਹਿਤ)…
- 21 uttamottamādijñānabhedāpekṣayā teṣu varteta sampūrṇajñānagurutyāge tu prāyaścittam eva ਉੱਤਮ-ਉੱਤਮ ਆਦਿ ਜ੍ਞਾਨ-ਭੇਦ ਦੀ ਅਪੇਖਿਆ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੁਰੂਆਂ) ਨਾਲ ਵਰਤਾਉ ਕਰੇ;
- 22 nanu so 'pi abruvan viparītaṃ vā bruvan kiṃ … ਪ੍ਰਸ਼ਨ — ਉਹ ਵੀ ਜੇ ਨਾ ਬੋਲੇ ਜਾਂ ਉਲਟਾ ਬੋਲੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ?
- 23 evam anugrahanimittaṃ śaktipāto nirapekṣa eva karmādiniyatyapekṣaṇāt ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦਾ ਨਿਮਿੱਤ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਨਿਰਪੇਖ ਹੀ ਹੈ;
- 24 tirobhāva iti tirobhāvo hi karmādyapekṣagāḍhaduḥkhamohabhāgitvaphalaḥ yathāhi prakāśasvātantryāt prabuddho … 'ਤਿਰੋਭਾਵ' — ਅਰਥਾਤ ਤਿਰੋਭਾਵ ਦਾ ਫਲ ਕਰਮ ਆਦਿ ਦੀ ਅਪੇਖਿਆ ਵਾਲੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੋਹ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋਣਾ…
- 25 tatrāpi icchāvaicitryāt tirobhūto 'pi svayaṃ vā śaktipātena yujyate … ਉੱਥੇ ਵੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯ ਕਾਰਨ ਤਿਰੋਭੂਤ (ਆਛਾਦਿਤ) ਹੋਇਆ ਵੀ — ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪ ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ…