भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 anāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karoti yaḥ | sa … যিয়ে কৰ্মফলত নিৰ্ভৰ নকৰি কৰিবলগীয়া কৰ্ম কৰে, তেওঁ সন্ন্যাসী আৰু যোগী দুয়োৱেই;
- 2 yaṃ saṃnyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava | na … হে পাণ্ডৱ, যাক সন্ন্যাস বুলি কোৱা হয়, তাকেই যোগ বুলি জানা;
- 3 ārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate … যোগত আৰোহণ কৰিব বিচৰা মুনিৰ বাবে কৰ্মক উপায় বুলি কোৱা হয়;
- 4 yadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjati | sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate … যেতিয়া কোনেও ইন্দ্ৰিয়ৰ বিষয়ত বা কৰ্মত আসক্ত নহয়, সকলো সংকল্প ত্যাগ কৰি, তেতিয়া তেওঁক…
- 5 uddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet | ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ || … আত্মাৰ দ্বাৰা আত্মাক উদ্ধাৰ কৰক, আত্মাক অৱসন্ন (অৱনত) নকৰক;
- 6 bandhurātmātmanastasya yenātmaivātmanā jitaḥ | ajitātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat … যাৰ দ্বাৰা আত্মাই (নিম্ন স্বভাৱ) আত্মাৰ দ্বাৰা জিত হৈছে, তেওঁৰ বাবে আত্মা বন্ধু;
- 7 jitātmanaḥ praśāntasya parātmasu samāmatiḥ | śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāvamānayoḥ … জিতাত্মা আৰু প্ৰশান্ত ব্যক্তিৰ বাবে শীত-উষ্ণ, সুখ-দুঃখ আৰু মান-অপমানত পৰমাত্মা সমভাৱে…
- 8 jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ | yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ … জ্ঞান-বিজ্ঞানত তৃপ্ত-আত্মা, কূটস্থ (অচল), জিতেন্দ্ৰিয়, যাৰ ওচৰত ঢেলা, শিল আৰু সোণ সমান —…
- 9 suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu | sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate || 6-9 … সুহৃদ, মিত্ৰ, শত্ৰু, উদাসীন, মধ্যস্থ, দ্বেষ্য আৰু বন্ধুৰ প্ৰতি, আৰু সাধু-পাপীৰ প্ৰতিও যি…
- 10 ihaiva tairjitaḥ sargo yeṣāṃ sāmye sthitaṃ manaḥ | … যিসকলৰ মন সাম্যত স্থিত, তেওঁলোকে ইয়াতেই সৃষ্টি (সংসাৰ) জয় কৰিছে;
- 11 yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā … যোগীয়ে একান্তত থাকি, অকলশৰীয়াকৈ, চিত্ত-আত্মা সংযত কৰি, নিৰাশী আৰু অপৰিগ্ৰহী হৈ নিৰন্তৰ…
- 12 śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram … পৱিত্ৰ ঠাইত নিজৰ বাবে স্থিৰ আসন স্থাপন কৰি, যিটো অতি ওখো নহয় অতি চাপৰো নহয়, কাপোৰ,…
- 13 tatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ | upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye || … তাত মন একাগ্ৰ কৰি, চিত্ত-ইন্দ্ৰিয়ৰ ক্ৰিয়া সংযত কৰি, আসনত বহি আত্মশুদ্ধিৰ বাবে যোগ…
- 14 samaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ | saṃpaśyannāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan … শৰীৰ, মূৰ আৰু ডিঙি সমানকৈ অচল আৰু স্থিৰ ধৰি, নিজৰ নাকৰ আগলৈ চাই, কোনো দিশলৈ নাচাই,
- 15 praśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ | manaḥ saṃyamya maccitto yukta … প্ৰশান্ত-আত্মা, ভয়মুক্ত, ব্ৰহ্মচৰ্য-ব্ৰতত স্থিত হৈ, মন সংযত কৰি, মোত চিত্ত স্থাপন কৰি,…
- 16 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ madbhakto'nanyamānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati || … এইদৰে নিৰন্তৰ আত্মাক যুক্ত কৰি, অনন্যমনা মোৰ ভক্তই নিৰ্বাণত পৰিসমাপ্ত হোৱা, মোত অৱস্থিত…
- 17 yogo'sti naivātyaśato na caikāntamanaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya nātijāgarato'rjuna … হে অৰ্জুন, অতি বেছি খোৱা জনৰ বাবে যোগ নহয়, একেবাৰে নোখোৱা জনৰ বাবেও নহয়, অতি বেছি টোপনি…
- 18 yuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā … যাৰ আহাৰ-বিহাৰ পৰিমিত, কৰ্মত চেষ্টা পৰিমিত, টোপনি-জাগৰণ পৰিমিত, তেওঁৰ বাবে যোগ দুঃখনাশক…
- 19 yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate … যেতিয়া বিনিয়ত (সংযত) চিত্ত আত্মাতেই স্থিত হয়, সকলো কামনাৰ পৰা নিস্পৃহ হৈ, তেতিয়া…
- 20 yathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā | yogino … যেনেকৈ বতাহহীন ঠাইত প্ৰদীপ লৰচৰ নকৰে — আত্মাত যোগ অভ্যাস কৰা সংযতচিত্ত যোগীৰ এই উপমা…
- 21 yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevanāt | yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani … যাত যোগসেৱনৰ দ্বাৰা নিৰুদ্ধ চিত্ত উপৰত (শান্ত) হয়, আৰু যাত আত্মাৰ দ্বাৰা আত্মাক দেখি…
- 22 sukhamātyantikaṃ yattad buddhigrāhyamatīndriyam | vetti yatra na caivāyaṃ … যাত বুদ্ধিগ্ৰাহ্য, অতীন্দ্ৰিয় সেই আত্যন্তিক সুখ জানে, আৰু যাত স্থিত হৈ তত্ত্বৰ পৰা…
- 23 yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ | … যাক পাই আন কোনো লাভক তাতকৈ অধিক বুলি নাভাবে, আৰু যাত স্থিত হৈ গুৰুতৰ দুঃখতো বিচলিত নহয় —
- 24 taṃ vidyādduḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam | sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇnacetasā … সেই দুঃখসংযোগৰ বিয়োগক যোগ নামেৰে জানিব লাগে;
- 25 saṅkalpaprabhavān kāmāṃstyaktvā sarvānaśeṣataḥ | manasaivendriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ || … সংকল্পজাত সকলো কামনা নিৰৱশেষে ত্যাগ কৰি, মনৰ দ্বাৰাই ইন্দ্ৰিয়সমূহক চাৰিওফালে সংযত কৰি,
- 26 śanaiḥ śanairuparamedbuddhyā dhṛtigṛhītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na … ধৈৰ্যেৰে গৃহীত বুদ্ধিৰে লাহে লাহে উপৰত হওক;
- 27 yato yato niścarati manaścañcalamasthiram | tatastato niyamyaitadātmanyeva śamaṃ … চঞ্চল আৰু অস্থিৰ মন য’ৰ পৰাই ওলাই যায়, ত’ৰ পৰাই ইয়াক সংযত কৰি আত্মাতেই স্থিৰ কৰক।
- 28 praśāntamanasaṃ hyenaṃ yoginaṃ sukhamuttamam | upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtamakalmaṣam … প্ৰশান্তচিত্ত, যাৰ ৰজঃ শান্ত হৈছে, যি ব্ৰহ্ম হৈছে আৰু নিৰ্মল, সেই যোগীক পৰম সুখ প্ৰাপ্ত…
- 29 yuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī niyatamānasaḥ | sukhena brahmasaṃyogamatyantamadhigacchati || … এইদৰে নিৰন্তৰ আত্মাক যুক্ত কৰি, নিয়তচিত্ত যোগীয়ে অনায়াসে ব্ৰহ্মৰ সৈতে সংযোগৰ আত্যন্তিক…
- 30 sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ … যোগযুক্ত-আত্মা ব্যক্তিয়ে সকলো প্ৰাণীত আত্মাক আৰু সকলো প্ৰাণীক আত্মাত দেখে, সৰ্বত্ৰ…
- 31 yo māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati … যিয়ে মোক সৰ্বত্ৰ দেখে আৰু সকলোকে মোত দেখে, তেওঁৰ ওচৰত মই নষ্ট নহওঁ, আৰু তেওঁও মোৰ ওচৰত…
- 32 sarvabhūtasthitaṃ yo māṃ bhajatyekatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamāno'pi sa … যিয়ে একত্বত স্থিত হৈ সকলো প্ৰাণীত অৱস্থিত মোক ভজে, সেই যোগীয়ে যিদৰেই জীৱন কটাওক, মোতেই…
- 33 ātmaupamyena sarvatra samaṃ paśyati yo'rjuna | sukhaṃ vā … হে অৰ্জুন, যিয়ে আত্মৌপম্যেৰে (নিজৰ সৈতে তুলনা কৰি) সৰ্বত্ৰ, সুখ হওক বা দুঃখ, সমানকৈ…
- 34 yo'yaṃ yogastvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana ! etasyāhaṃ na … হে মধুসূদন, তুমি যি যোগ সাম্যৰূপে ক’লা, মনৰ চঞ্চলতাৰ কাৰণে মই ইয়াৰ স্থিৰ স্থিতি দেখা…
- 35 cañcalaṃ hi manaḥ kṛṣṇa pramāthi balavad dṛḍham | … কাৰণ হে কৃষ্ণ, মন চঞ্চল, প্ৰমাথী (আলোড়নকাৰী), বলৱান আৰু দৃঢ়;
- 36 asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam | abhyāsena tu … হে মহাবাহো, নিঃসন্দেহে মন দুৰ্নিগ্ৰহ আৰু চঞ্চল;
- 37 asaṃyatātmano yogo duṣprāpa iti me matiḥ | vaśyātmanā … অসংযত-আত্মা ব্যক্তিৰ বাবে যোগ দুষ্প্ৰাপ — এয়া মোৰ মত;
- 38 ayataḥ śraddhayopeto yogāccalitamānasaḥ | lipsamānaḥ satāṃ mārgaṃ pramūḍho … শ্ৰদ্ধাযুক্ত হ’লেও অসংযত, যোগৰ পৰা বিচলিতচিত্ত, সাধুৰ পথ বিচাৰিও ব্ৰহ্মপথত বিভ্ৰান্ত —
- 39 anekacittovibhrānto mohasyaiva vaśaṃ gataḥ | aprāpya yogasaṃsiddhiṃ kāṃ … অনেক চিত্তেৰে বিভ্ৰান্ত, মোহৰ বশত পৰা, যোগত সিদ্ধি লাভ নকৰা সেই ব্যক্তিয়ে কোন গতি পায়,…
- 40 kaccinnobhayavibhraṃśācchinnābhramiva naśyati | apratiṣṭho mahābāho vināśaṃ vādhigacchati || … উভয়ৰ পৰা (যোগ আৰু ভোগ) ভ্ৰষ্ট হৈ, নিৰাশ্ৰয় হৈ, হে মহাবাহো, তেওঁ ছিন্ন ডাৱৰৰ দৰে নষ্ট হৈ…
- 41 etanme saṃśayaṃ kṛṣṇa cchettumarhasyaśeṣataḥ | tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chettā … হে কৃষ্ণ, মোৰ এই সংশয় তুমি নিৰৱশেষে ছেদ কৰিব লাগে;
- 42 pārtha naiveha nāmutra vināśastasya vidyate | na hi … হে পাৰ্থ, ইহলোকতো নাই, পৰলোকতো নাই — তেওঁৰ কোনো বিনাশ নাই;
- 43 prāpya puṇyakṛtāṃllokānuṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe … পুণ্যবানসকলৰ লোক প্ৰাপ্ত কৰি, অসংখ্য বছৰ তাত বাস কৰি, যোগভ্ৰষ্ট ব্যক্তি পৱিত্ৰ আৰু…
- 44 athavā yogināmeva jāyate dhīmatāṃ kule | etaddhi durlabhataraṃ … অথবা তেওঁ ধীমন্ত (জ্ঞানী) যোগীসকলৰ কুলত জন্ম লয়;
- 45 tatra taṃ buddhisaṃyogaṃ labhate paurvadaihikam | tatobhūyo'pi yatate … তাত তেওঁ পূৰ্ব-দেহত অৰ্জিত বুদ্ধিৰ সংযোগ পুনৰ লাভ কৰে, আৰু তাৰ পৰা সিদ্ধিৰ বাবে পুনৰ যত্ন…
- 46 pūrvābhyāsena tenaiva hriyate hyavaśo'pi san | jijñāsurapi yogasya … সেই পূৰ্ব-অভ্যাসৰ দ্বাৰাই তেওঁ অৱশ হৈও আকৰ্ষিত হয়;
- 47 prayatnādyatamānastu yogī saṃśuddhakilviṣaḥ | anekajanmasaṃsiddhastato yāti parāṃ gatim … কিন্তু যত্নেৰে চেষ্টা কৰা যোগী, যাৰ পাপ সম্যকৰূপে শুদ্ধ হৈছে, বহু জন্মত সিদ্ধ হৈ, তাৰ…
- 48 tapasvibhyo'dhiko yogī jñānibhyo'pi mato'dhikaḥ | karmibhyaścādhiko yogī tasmād … যোগী তপস্বীসকলতকৈ অধিক, জ্ঞানীসকলতকৈও অধিক বুলি গণ্য, আৰু কৰ্মীসকলতকৈও অধিক;
- 49 yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā | śraddhāvān bhajate yo māṃ … আৰু সকলো যোগীৰ মাজত, যিয়ে মোত গত অন্তৰাত্মাৰে শ্ৰদ্ধাৰে মোক ভজে, তেওঁক মই সৰ্বাধিক যুক্ত…