The Essence of the Tantra · Chapter 16

The Essence of the Tantra — Chapter 16

तन्त्रसार

Tantrasāra


Chapter 16 24 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 atha parokṣasya dīkṣā dvividhaś ca saḥ mṛto jīvaṃś … ਹੁਣ ਪਰੋਕਸ਼ (ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ) ਦੀ ਦੀਖਿਆ;
  2. 2 tatra kṛtaguruseva eva mṛta udvāsito vā abhicārādihato ḍimbāhato … ਉੱਥੇ ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤ, ਜਾਂ (ਵਿਧੀ ਨਾਲ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਅਭਿਚਾਰ ਆਦਿ…
  3. 3 atra ca mṛtadīkṣāyām adhivāsādi na upayujyate ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤ-ਦੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਧਿਵਾਸ ਆਦਿ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
  4. 4 maṇḍale mantraviśeṣasannidhaye yatra bahulā kriyā uttamam upakaraṇaṃ puṣpādi … ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਨਿਧੀ ਲਈ — ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕ੍ਰਿਯਾ, ਉੱਤਮ ਉਪਕਰਣ, ਪੁਸ਼ਪ ਆਦਿ, ਪੀਠ…
  5. 5 samuditatve tu kā kathā syāt iti parameśvareṇa uktam ਪਰ ਜਦੋਂ (ਇਹ ਸਭ) ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ — ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
  6. 6 tato devaṃ pūjayitvā tadākṛtiṃ kuśādimayīm agre sthāpayitvā gurvāsāditajñānopadeśakrameṇa … ਫਿਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਉਸ (ਗਏ ਹੋਏ ਆਤਮਾ) ਦੀ ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ (ਪੁਤਲੀ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਸਥਾਪਿਤ…
  7. 7 yāvad dhūmābhirāmapracitataraśikhājālakenādhvacakraṃ sañchādyābhīṣṭajīvānayanam iti mahāñ jālanāmā prayogaḥ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਮਨੋਹਰ, ਅਤਿ-ਘਣੇ ਸ਼ਿਖਾ-ਜਾਲ (ਲਾਟਾਂ ਦੇ ਜਾਲ) ਨਾਲ ਅਧ੍ਵਾ-ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਇੱਛਿਤ…
  8. 8 etenācchādanīyaṃ vrajati paravaśaṃ sammukhīnatvam ādau paścād ānīyate cet … ਇਸ (ਪ੍ਰਯੋਗ) ਨਾਲ ਆਛਾਦਨ-ਯੋਗ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਢਕਣਾ ਹੈ) ਪਰਵਸ਼ (ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਧੀਨ) ਹੋ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ…
  9. 9 ākṛṣṭāv uddhatau vā mṛtajanaviṣaye karṣaṇīye 'tha jīve yogaḥ … ਆਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਉੱਠਾਉਣ ਵਿੱਚ — ਮ੍ਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਖਿੱਚਣ-ਯੋਗ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀਵ ਬਾਰੇ — ਇਹ…
  10. 10 bahir api itthaṃ kathaṃ na bhavati ākarṣaṇādau vinābhyāsāt … ਜੇ (ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ) ਬਾਹਰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ — ਆਕਰਸ਼ਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ — ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
  11. 11 tato niyatiniyantritatvāt abhyāsādyapekṣā syād eva ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਤੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ (ਬੱਝੇ) ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਭਿਆਸ ਆਦਿ ਦੀ ਅਪੇਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗੀ।
  12. 12 iha tu anugrahātmakaparameśvaratāveśāt tathābhāvaḥ ਪਰ ਇੱਥੇ (ਇਸ ਦੀਖਿਆ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ) ਅਨੁਗ੍ਰਹ-ਆਤਮਕ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਵੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ (ਸਹਜ)…
  13. 13 parameśvara eva hi guruśarīrādhiṣṭhānadvāreṇa anugrāhyān anugṛhṇāti ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼੍ਠਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ…
  14. 14 sa ca acintyamahimā iti uktaprāyam ਅਤੇ ਉਹ (ਪ੍ਰਭੂ) ਅਚਿੰਤ੍ਯ-ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਇਹ ਲਗਭਗ ਕਿਹਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
  15. 15 evaṃ jālaprayogākṛṣṭo jīvo dārbhaṃ jātīphalādi vā śarīraṃ samāviṣṭo … ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਲ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਜੀਵ ਦਰਭ (ਕੁਸ਼) ਦਾ, ਜਾਂ ਜਾਯਫਲ (ਜਾਤੀਫਲ) ਆਦਿ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ…
  16. 16 atra paraṃ pūrṇāhutyā tasya dārbhādyākārasya paratejasi layaḥ kartavyaḥ ਇੱਥੇ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਣਾਹੁਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਰਭ ਆਦਿ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਰ-ਤੇਜ (ਪਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਵਿੱਚ ਲਯ ਕਰਨਾ…
  17. 17 evam uddhṛto 'sau pūrṇāhutyaiva apavṛjyate yadi svarnarakapretatiryakṣu sthitaḥ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਠਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ (ਆਤਮਾ), ਜੇ ਸ੍ਵਰਗ, ਨਰਕ, ਪ੍ਰੇਤ ਜਾਂ ਪਸ਼ੁ-ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ…
  18. 18 manuṣyas tu tadaiva jñānaṃ yogaṃ dīkṣāṃ vivekaṃ vā … ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਜ੍ਞਾਨ, ਯੋਗ, ਦੀਖਿਆ ਜਾਂ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
  19. 19 adhikāriśarīratvāt iti mṛtoddharaṇam ਕਿਉਂਕਿ (ਮਨੁੱਖ ਦੀ) ਦੇਹ ਅਧਿਕਾਰੀ-ਸ਼ਰੀਰ ਹੈ — ਇਹ ਮ੍ਰਿਤ-ਉੱਧਾਰਣ ਹੈ।
  20. 20 jīvato 'pi parokṣasya utpanne śaktipāte 'yam eva kramaḥ … ਜੀਉਂਦੇ ਪਰੋਕਸ਼ (ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ) ਦੇ ਵੀ, ਸ਼ਕਤੀਪਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇਹੋ ਕ੍ਰਮ ਹੈ — ਦਰਭ-ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ…
  21. 21 dhyānamātropasthāpitasyaiva asya saṃskāraḥ ਕੇਵਲ ਧ੍ਯਾਨ-ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਉਪਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ (ਜੀਵ) ਦਾ (ਹੀ) ਸੰਸਕਾਰ (ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
  22. 22 dīkṣā ca bhogabhokṣobhayadāyinī ਅਤੇ ਦੀਖਿਆ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
  23. 23 svavāsanābalīyastvāt bhogavāsanāvicchedasya ca asambhāvyamānatvāt bahubhiḥ dīkṣāyām ūrdhvaśāsanasaṃskāro balavān … ਆਪਣੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਭੋਗ-ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿੱਛੇਦ (ਕੱਟਣ) ਦੇ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ…
  24. 24 paroṣasyāpi dīkṣitasya tathaiva jñānādyāvirbhāvaḥ iti ਪਰੋਕਸ਼ (ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ) ਦੀਖਿਤ ਦਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ੍ਞਾਨ ਆਦਿ ਦਾ ਆਵਿਰਭਾਵ (ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।