नाभावो भाव्यतामेति न च तत्रास्त्यमूढता ।
यतोऽभियोगसंस्पर्शात्तदासीदिति निश्चयः ॥१२॥
nābhāvo bhāvyatām eti na ca tatrāsty amūḍhatā |
yato 'bhiyoga-saṃsparśāt tadāsīd iti niścayaḥ ||
anuṣṭubh
— ન, નહીં (નકારાત્મક અવ્યય); — અભાવ (શૂન્ય); — ભાવ્યતા (ધ્યાન-વિષય હોવાની સ્થિતિ); — પહોંચે છે, આવે છે (વર્ત.એક. √i); — અને નહીં (નકાર-સહિત); — ત્યાં, તેમાં — ક્રિયાવિશેષણ; — છે, વિદ્યમાન છે (વર્ત.એક. √as); — અમૂઢતા (જાગૃતિ); — કેમ કે, જેનાથી — હેતુ-સંબંધ; — અભિયોગ-સંસ્પર્શથી (પાછળથી થતા વિચારના સ્પર્શથી); — ત્યારે — કાળવાચક નિત્યસંબંધી; — હતું, વિદ્યમાન હતું (ભૂત.એક. √as); — એમ, એ પ્રમાણે (ઉદ્ધરણ-સમાપક); — નિશ્ચય (દૃઢ બોધ)
અભાવ (શૂન્ય) ભાવ્યતા (ધ્યાન-વિષય) પામતું નથી, ન તો તેમાં અમૂઢતા (જ્ઞાન) છે; તેમ છતાં અભિયોગ (પાછળથી થતા વિચાર)ના સ્પર્શથી 'તે ત્યારે હતું' — એવો નિશ્ચય થાય છે.