महानिर्वाणतन्त्र
Mahānirvāṇatantra
- 1 iti devyā vacaḥ śṛtvā śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ . kathayāmāsa … এইদৰে দেৱীৰ বাক্য শুনি, শঙ্কৰ, জগতৰ হিতকাৰী, মহাকৰুণাৰ সাগৰে, যথাৰ্থ সত্য কথা ক'লে।
- 2 śrīsadāśiva uvāca . sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāge jagatāṃ hitakāriṇi … শ্ৰীসদাশিৱে ক'লে: ভাল সুধিলা, হে মহাভাগ্যৱতী, জগতৰ হিতকাৰিণী;
- 3 dhanyā'si sukṛtajñā'si hitā'si kalijanmanām . yadyaduktaṃ tvayā bhadre … তুমি ধন্যা, তুমি কৰণীয় কি সেয়া জানা, তুমি কলিযুগত জন্মাসকলৰ হিতকাৰিণী;
- 4 sarvajñā tvaṃ trikālajñā dharmajñā parameśvari . bhūtaṃ bhavadbhaviṣyañca … তুমি সৰ্বজ্ঞা, ত্ৰিকালজ্ঞা, ধৰ্মজ্ঞা, হে পৰমেশ্বৰী;
- 5 yathātattvaṃ yathānyāyaṃ yathāyogyaṃ na saṃśayaḥ . kalikalmaṣadīnānāṃ dvijādīnāṃ … (তুমি কৈছা) সত্যৰ অনুসৰি, যুক্তিৰ অনুসৰি, আৰু যেনেদৰে উচিত—ইয়াত কোনো সংশয় নাই—কলিৰ…
- 6 medhyāmedhyāvicārāṇāṃ na śuddhiḥ śrautakarmaṇā . na saṃhitādyaiḥ smṛtibhiriṣṭasiddhirnṛṇāṃ … শুদ্ধ আৰু অশুদ্ধৰ মাজত ভেদ নকৰাসকলৰ বাবে বৈদিক ক্ৰিয়াৰে কোনো শুদ্ধি নাই;
- 7 satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyaṃ satyaṃ mayocyate . … সত্য, সত্য, পুনৰ সত্য, সত্য, সত্য মই কওঁ: আগমৰ পথ অবিহনে কলিযুগত কোনো আশ্ৰয় নাই, হে…
- 8 śrutismṛtipurāṇādau mayaivoktaṃ purā śive . āgamoktavidhānena kalau devān … শ্ৰুতি, স্মৃতি, পুৰাণ আদিত পূৰ্বে কেৱল ময়েই কৈছিলোঁ, হে শিৱা: কলিযুগত জ্ঞানীয়ে আগমে…
- 9 kalāvāgamamullaṅghya yo'nyamārge pravartate . na tasya gatirastīti satyaṃ … কলিযুগত যিয়ে আগম পৰিত্যাগ কৰি আন পথত যায়—তেওঁৰ কোনো আশ্ৰয় নাই: সত্য, সত্য, কোনো সংশয়…
- 10 sarvairvedaiḥ purāṇaiśca smṛtibhiḥ saṃhitādibhiḥ . pratipādyo'smi nānyo'sti prabhurjagati … সকলো বেদ, পুৰাণ, স্মৃতি, সংহিতা আদিৰে জ্ঞাতব্য মইয়েই;
- 11 āmananti ca te sarve matpadaṃ lokapāvanam . manmārgavimukhā … আৰু সেই সকলোৱে জগৎপাৱন মোৰ স্বৰূপ ঘোষণা কৰে। মোৰ পথৰ প্ৰতি বিমুখ মানুহ পাষণ্ড, ব্ৰহ্মঘাতী।
- 12 ato manmatamutsṛjya yo yat karma samācaret . niṣphalaṃ … এতেকে, হে দেৱী, মোৰ উপদেশ ত্যাগ কৰি মানুহে যি ক্ৰিয়া কৰে সেয়া নিষ্ফল হ'ব, আৰু কৰ্তা…
- 13 mūḍho manmatamutsṛjya yo'nyanmatamupāśrayet . brahmahā pitṛhā strīghnaḥ sa … যি মূঢ় ব্যক্তিয়ে মোৰ উপদেশ ত্যাগ কৰি আন মতৰ আশ্ৰয় লয়, তেওঁ ব্ৰাহ্মণ-হত্যাকাৰী,…
- 14 kalau tantroditā mantrāḥ siddhāstūrṇaphalapradāḥ . śastāḥ karmasu sarveṣu … কলিযুগত তন্ত্ৰত কোৱা মন্ত্ৰসমূহ পূৰ্ণ-সামৰ্থ্যৱান, শীঘ্ৰ ফলদায়ক, আৰু সকলো ক্ৰিয়াত…
- 15 nirvīryāḥ śrautajātīyā viṣahīnoragā iva . satyādau saphalā āsan … বৈদিক শ্ৰেণীৰ মন্ত্ৰসমূহ সামৰ্থ্যহীন, বিষহীন সাপৰ দৰে;
- 16 pāñcālikā yathā bhittau sarvendriyasamanvitāḥ . amūraśaktāḥ kāryeṣu tathānye … যেনেকৈ দেৱালৰ গাত আঁকা চিত্ৰবোৰ, সকলো অঙ্গেৰে অঙ্কিত হোৱা স্বত্ত্বেও কাম কৰিবলৈ অক্ষম,…
- 17 anyamantraiḥ kṛtaṃ karma bandhyāstrīsaṅgamo yathā . na tatra … আন মন্ত্ৰেৰে কৰা ক্ৰিয়া বন্ধ্যা নাৰীৰ সৈতে মিলনৰ দৰে: তাৰ দ্বাৰা কোনো ফল লাভ নহয়—কেৱল…
- 18 kalāvanyoditairmārgaiḥ siddhimicchati yo naraḥ . tṛṣito jāhnavītīre kūpaṃ … কলিযুগত আন ঠাইত কোৱা পথেৰে সিদ্ধি বিচৰা মানুহ সেই মূৰ্খৰ দৰে, যিয়ে গঙ্গাৰ পাৰত তৃষ্ণাৰ্ত…
- 19 madvaktrāduditaṃ dharmaṃ hitvā'nyaddharmamīhate . amṛtaṃ svagṛhe tyaktvā kṣīramārkaṃ … যিয়ে মোৰ মুখৰ পৰা ওলোৱা ধৰ্ম ত্যাগ কৰি আন ধৰ্মৰ পাছত লাগে, তেওঁ সেই ব্যক্তিৰ দৰে, যিয়ে…
- 20 nānyaḥ panthā muktiheturihāmutra sukhāptaye . yathā tantrodito mārgo … তন্ত্ৰত কোৱা পথৰ দৰে, যি ইহলোকত মুক্তি আৰু পৰলোকত সুখৰ কাৰণ, মুক্তি আৰু সুখ উভয়তে…
- 21 tantrāṇi bahudhoktāni nānākhyānānvitāni ca . siddhānāṃ sādhakānāñca vidhānāni … তন্ত্ৰসমূহ নানা ৰূপে কোৱা হৈছে, নানা আখ্যানেৰে যুক্ত, সিদ্ধ আৰু সাধক উভয়ৰে বাবে প্ৰচুৰ…
- 22 adhikārivibhedena paśubāhulyataḥ priye . kulācāroditaṃ dharmaṃ guptyarthaṃ kathitaṃ … অধিকাৰীৰ ভেদ অনুসৰি, আৰু পশুসকলৰ আধিক্যৰ কাৰণে, হে প্ৰিয়া, কুলধৰ্ম গোপনীয়তাৰ বাবে…
- 23 jīvapravṛttikārīṇi kānicit kathitānyapi . devā nānāvidhāḥ proktā devyo'pi … প্ৰাণীসকলৰ প্ৰৱৃত্তি জগাই তোলা কিছুমান (তন্ত্ৰ)ও কোৱা হৈছে;
- 24 bhairavāścaiva vetālā vaṭukā nāyikā gaṇāḥ . śāktāḥ śaivā … ভৈৰৱ, বেতাল, বটুক, নায়িকা আৰু গণ;
- 25 nānāmantrāśca yantrāṇi siddhopāyānyanekaśaḥ . bhūriprayāsasādhyāni yathoktaphaladāni ca .. … আৰু নানাবিধ মন্ত্ৰ আৰু যন্ত্ৰ, বহু ৰূপত ফলপ্ৰদ উপায়, কেৱল মহাযত্নেৰেহে সাধ্য, তথাপি…
- 26 yathā yathā kṛtāḥ praśnā yena yena yadā yadā … যিদৰে, যাৰ দ্বাৰা আৰু যেতিয়াই প্ৰশ্ন সোধা হৈছিল, ঠিক সেইদৰেই, তেওঁৰ হিতৰ বাবে মই উত্তৰ…
- 27 sarvalokopakārāya sarvaprāṇihitāya ca . yugadharmānusāreṇa yāthātathyena pārvati .. … সকলো জগতৰ হিতৰ বাবে, সকলো প্ৰাণীৰ মঙ্গলৰ বাবে, প্ৰতিটো যুগৰ স্বভাৱ অনুসৰি আৰু বাস্তৱ সত্য…
- 28 tvayā yādṛkkṛtāḥ praśnā na kenāpi purā kṛtāḥ . … তুমি যেনে প্ৰশ্ন সুধিলা, এনে প্ৰশ্ন ইতিপূৰ্বে কোনেও সোধা নাছিল;
- 29 vedānāmāgamānāñca tantrāṇāñca viśeṣataḥ . sāramuddhṛtya deveśi tavāgre kathyate … বেদ, আগম, আৰু বিশেষকৈ তন্ত্ৰৰ সাৰ আহৰণ কৰি, হে দেৱেশী, তোমাৰ আগত মই কওঁ।
- 30 yathā nareṣu tantrajñāḥ saritāṃ jānhavī yathā . yathā'haṃ … যেনেকৈ মানুহৰ মাজত তন্ত্ৰজ্ঞসকল শ্ৰেষ্ঠ, নদীৰ মাজত গঙ্গা, স্বৰ্গৰ অধিপতিসকলৰ মাজত মই…
- 31 kiṃ vedaiḥ kiṃ purāṇaiśca kiṃ śāstrairbahubhiḥ śive . … বেদ, পুৰাণ বা আন বহু শাস্ত্ৰৰ কি প্ৰয়োজন, হে শিৱা?
- 32 yato jaganmaṅgalāya tvayā'haṃ viniyojitaḥ . ataste kathayiṣyāmi yadviśvahitakṛdbhavet … তুমি যিহেতু মোক জগতৰ হিতৰ বাবে নিযুক্ত কৰিছা, এতেকে মই তোমাক কওঁ সকলোৰে মঙ্গল সাধন কৰিব…
- 33 kṛte viśvahite devi viśveśaḥ parameśvari . prīto bhavati … সকলোৰে মঙ্গল সাধন হ'লে, হে দেৱী, সৰ্বেশ্বৰ, সকলোৰে আত্মা, প্ৰসন্ন হয়, হে পৰমেশ্বৰী;
- 34 sa eka eva sadrūpaḥ satyo'dvaitaḥ parātparaḥ . svaprakāśaḥ … তেওঁ এক, একমাত্ৰ, সৎস্বৰূপ, সত্য, অদ্বৈত, পৰমৰো পৰম, স্বয়ংপ্ৰকাশ, নিত্যপূৰ্ণ,…
- 35 nirvikāro nirādhāro nirviśeṣo nirākulaḥ . guṇātītaḥ sarvasākṣī sarvātmā … অপৰিৱৰ্তনীয়, নিৰাধাৰ, নিৰ্ভেদ, অবিচল, গুণাতীত, সকলোৰে সাক্ষী, সকলোৰে আত্মা, সৰ্বদ্ৰষ্টা,…
- 36 gūḍhaḥ sarveṣu bhūteṣu sarvavyāpī sanātanaḥ . sarvendriyaguṇābhāsaḥ sarvendriyavivarjitaḥ … সকলো প্ৰাণীৰ ভিতৰত গুপ্ত, সৰ্বব্যাপী, নিত্য;
- 37 lokātīto lokaheturavāṅmanasagocaraḥ . sa vetti viśvaṃ sarvajñastaṃ na … জগতৰ অতীত, জগতৰ কাৰণ, বাক্য আৰু মনৰ অগম্য। সেই সৰ্বজ্ঞই বিশ্বক জানে;
- 38 tadadhīnaṃ jagat sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram . tadālambanatastiṣṭhedavitarkyamidaṃ jagat … সমগ্ৰ জগত, চৰ-অচৰ সহিত ত্ৰিভুৱন, তেওঁৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল;
- 39 tatsatyatāmupāśritya sadvadbhāti pṛthak pṛthak . tenaiva hetubhūtena vayaṃ … তেওঁৰ সত্তাৰ আশ্ৰয় লৈ প্ৰতিটো পৃথক বস্তু সত্যৰ দৰে প্ৰতীয়মান হয়;
- 40 kāraṇaṃ sarvabhūtānāṃ sa ekaḥ parameśvaraḥ . lokeṣu sṛṣṭikaraṇāt … তেওঁ এক, একমাত্ৰ, সকলো প্ৰাণীৰ কাৰণ, পৰমেশ্বৰ। জগতত, তেওঁৰ সৃষ্টিকৰ্মৰ কাৰণে,…
- 41 viṣṇuḥ pālayitā devi saṃhartā'haṃ tadicchayā . indrādayo lokapālāḥ … ৰক্ষকৰূপে তেওঁ বিষ্ণু, হে দেৱী;
- 42 sve sve'dhikāre niratāste śāsati tadājñayā . tvaṃ parā … প্ৰত্যেকে নিজ নিজ কাৰ্যত নিৰত হৈ, তেওঁৰ আজ্ঞাৰে শাসন কৰে। তুমি তেওঁৰ পৰা প্ৰকৃতি,…
- 43 tenāntaryāmirūpeṇa tattadviṣayayojitāḥ . svasvakarma prakurvanti na svatantrāḥ kadācana … তেওঁৰ দ্বাৰা, অন্তৰ্যামীৰূপে, প্ৰতিটো নিজ নিজ বিষয়ৰ সৈতে যুক্ত হৈ, (শক্তিসমূহে) নিজ নিজ…
- 44 yadbhayādvāti vāto'pi sūryastapati yadbhayāt . varṣanti toyadāḥ kāle … যাৰ ভয়ত বতাহ বয়, সূৰ্যই তাপ দিয়ে;
- 45 kālaṃ kālayate kāle mṛtyormṛtyurbhiyo bhayam . vedāntavedyo bhagavān … তেওঁ, কালত, কালকো প্ৰৱৰ্তিত কৰে, মৃত্যুৰো মৃত্যু, ভয়ৰো ভয়—সেই ভগৱান, বেদান্তৰ দ্বাৰা…
- 46 sarve devāśca devyaśca tanmayāḥ suravandite . ābrahmastambaparyantaṃ tanmayaṃ … সকলো দেৱতা আৰু দেৱী তেওঁময়, হে দেৱপূজিতা;
- 47 tasmiṃstuṣṭe jagattuṣṭaṃ prīṇite prīṇitaṃ jagat . tadārādhanato devi … তেওঁ প্ৰসন্ন হ'লে জগত প্ৰসন্ন হয়;
- 48 tarormūlābhiṣekeṇa yathā tadbhujapallavāḥ . tṛpyanti tadanuṣṭhānāt tathā sarve'marādayaḥ … যেনেকৈ গছৰ শিপাত পানী দিলে তাৰ ডাল আৰু পাত পুষ্ট হয়, তেনেকৈ তেওঁৰ সেই পূজাৰে সকলো দেৱতা…
- 49 yathā tavārcanāddhyānāt pūjanājjapanāt priye . bhavanti tuṣṭāḥ sundaryastathā … যেনেকৈ তোমাৰ পূজা, ধ্যান, হোম আৰু জপৰ দ্বাৰা, হে প্ৰিয়া, সুন্দৰী দেৱীসকল প্ৰসন্ন…
- 50 yathā gacchanti sarito'vaśenāpi saritpatim . tathārcādīni karmāṇi taduddeśyāni … যেনেকৈ নদীবোৰ অনিচ্ছাসত্ত্বেও সাগৰলৈ বয়, তেনেকৈ পূজা আদি ক্ৰিয়া সকলো তেওঁৰ ফালেই…
- 51 yo yo yān yān yajeddevān śraddhayā yadyadāptaye . … যিয়ে শ্ৰদ্ধাৰে যিকোনো দেৱতাক, যিকোনো সিদ্ধিৰ বাবে পূজা কৰে, তেওঁ, সেই অধ্যক্ষই, সেই সেই…
- 52 bahunā'tra kimuktena tavā'gre kathyate priye . dhyeyaḥ pūjyaḥ … ইয়াত বেছি কোৱাৰ কি প্ৰয়োজন?
- 53 nā'yāso nopavāsaśca kāyakleśo na vidyate . naivā'cārādiniyamo nopacārāśca … কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ প্ৰয়োজন নাই, উপবাসৰ প্ৰয়োজন নাই, দেহ-ক্লেশৰ প্ৰয়োজন নাই;
- 54 na dikkālavicāro'sti na mudrānyāsasaṃhatiḥ . yatsādhane kuleśāni taṃ … তেওঁৰ পূজাত দিক্ আৰু কালৰ বিচাৰ নাই, মুদ্ৰা আৰু ন্যাসৰ সমগ্ৰ সমাহাৰো নাই, হে কুলেশ্বৰী।…