The Essence of the Tantra· 8.65 / 93

The Essence of the Tantra8.65

8.65

क्षोभः अवश्यम् एव अन्तराले अभ्युपगन्तव्य इति सिद्धं साङ्ख्यापरिदृष्टं पृथग्भूतं गुणतत्त्वम्

Transliteration (IAST)

kṣobhaḥ avaśyam eva antarāle abhyupagantavya iti siddhaṃ sāṅkhyāparidṛṣṭaṃ pṛthagbhūtaṃ guṇatattvam

— ਕਸ਼ੋਭ (ਉਤੇਜਨਾ) ; — (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ) ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ; — ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ; — ਸਾਂਖ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ; — ਵੱਖਰਾ (ਤੱਤ੍ਵ) ; — ਗੁਣ-ਤੱਤ੍ਵ

ਕਿਉਂਕਿ (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ) ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੋਭ (ਉਤੇਜਨਾ) ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣ-ਤੱਤ੍ਵ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤੱਤ੍ਵ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਖ੍ਯ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।