The Essence of the Tantra· 5.17 / 43

The Essence of the Tantra5.17

5.17

तत्र प्राणम् उच्चिचारयिषुः पूर्वं हृदय एव शून्ये विश्राम्यति ततो बाह्ये प्राणोदयात् ततो ऽपि बाह्यं प्रति अपानचन्द्रापूरणेन सर्वात्मतां पश्यति ततः अन्यनिराकाङ्क्षो भवति ततः समानोदयात् सङ्घट्टविश्रान्तिम् अनुभवति तत उदानवह्न्युदये मातृमेयादिकलनां ग्रसते

Transliteration (IAST)

tatra prāṇam uccicārayiṣuḥ pūrvaṃ hṛdaya eva śūnye viśrāmyati tato bāhye prāṇodayāt tato 'pi bāhyaṃ prati apānacandrāpūraṇena sarvātmatāṃ paśyati tataḥ anyanirākāṅkṣo bhavati tataḥ samānodayāt saṅghaṭṭaviśrāntim anubhavati tata udānavahnyudaye mātṛmeyādikalanāṃ grasate

— प्राणाचे उच्चारण करू इच्छिणारा ; — हृदयाच्या शून्यात विश्रांत होतो ; — प्राणाच्या (बहिर्गामी श्वासाच्या) उदयामुळे ; — अपान-चंद्राच्या आपूरणाने (अपान-श्वासाच्या भरण्याने) ; — सर्वात्मता (सर्वांचा आत्मा असण्याची अवस्था) ; — अन्य कशाची आकांक्षा न उरलेला ; — समानाच्या (समान-श्वासाच्या) उदयाने ; — संघट्टाची (दोन श्वासांच्या मिलनाची) विश्रांती ; — उदान-वह्नीच्या (उदान-श्वासाच्या अग्नीच्या) उदयाने ; — मातृ-मेय आदींची कलना (भेदात्मक व्यापार) ग्रासतो

येथे, प्राणाचे उच्चारण करू इच्छिणारा प्रथम हृदयाच्याच शून्यात विश्रांत होतो; मग प्राणाच्या (बहिर्गामी श्वासाच्या) उदयामुळे बाह्याकडे (जातो); मग त्याहूनही बाह्याकडे, अपान-चंद्राच्या आपूरणाने सर्वात्मता पाहतो; मग अन्य (कशाची)ही आकांक्षा न उरलेला होतो; मग समानाच्या उदयाने संघट्टाची (दोन श्वासांच्या मिलनाची) विश्रांती अनुभवतो; मग उदान-वह्नीच्या उदयाने मातृ-मेय आदींची कलना (भेदात्मक व्यापार) ग्रासतो.