Stanzas on the Divine Pulsation · 1.15

Stanzas on the Divine Pulsation 1.15

1.15
कार्योन्मुखः प्रयत्नो यः केवलं सोऽत्र लुप्यते । तस्मिँल्लुप्ते विलुप्तोऽस्मीत्यबुधः प्रतिपद्यते ॥१५॥
kāryonmukhaḥ prayatno yaḥ kevalaṃ so 'tra lupyate | tasmiṃl lupte vilupto 'smīty abudhaḥ pratipadyate ||
anuṣṭubh
— कार्योन्मुख, कार्याकडे झुकलेला ; — प्रयत्न ; — जो (तत्त्व, प्रयत्न) — पु.कर्ता.एक. संबंध ; — केवळ, फक्त ; — तो (प्रयत्न) — पु.कर्ता.एक. ; — इथे, यात (क्रियाविशेषण) ; — लोप पावतो, थांबतो ; — त्या (प्रयत्नात) — पु.सप्तमी.एक. ; — लुप्त झाल्यावर (पु.सप्त.एक. ppp √lup) ; — नष्ट झालेला ; — मी आहे (वर्त. उ.एक. √as) ; — असे, अशा प्रकारे (उद्धरण-समाप्ती) ; — अबुध (अज्ञानी, विवेकहीन) ; — असा निष्कर्ष काढतो (वर्त. आ.एक. √prati-pad)

जो कार्योन्मुख (कार्याकडे झुकलेला) प्रयत्न आहे, तेवढाच (गाढ निद्रेत) लोपतो; तो लोपताच 'मी नष्ट झालो' असे अज्ञानी समजून बसतो.