Verses on the Recognition of the Lord· 2.4 / 11

Verses on the Recognition of the Lord2.4

2.4
सत्याप्य् आत्मनि दृङ्नाशात् तद्द्वारा दृष्टवस्तुषु स्मृतिः केनाथ यत्रैवानुभवस् तत्पदैव सा ॥४॥
satyāpy ātmani dṛṅnāśāt taddvārā dṛṣṭavastuṣu smṛtiḥ kenātha yatraivā-nubhavas tatpadaiva sā
— സതി — ഉണ്ടെങ്കിലും (സപ്തമി, വർത്തമാന കൃദന്തം) ; — അപി — പോലും ; — ആത്മനി — ആത്മാവ് (സപ്തമി) ; — ദൃങ്നാശാത് — ദൃക്ക് (ജ്ഞാനം) നശിച്ചതിനാൽ (പഞ്ചമി) ; — തദ്ദ്വാരാ — അതുവഴി (തൃതീയ) ; — ദൃഷ്ടവസ്തുഷു — കണ്ട വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ച് (സപ്തമി ബഹുവചനം) ; — സ്മൃതിഃ — സ്മൃതി ; — കേന — ഏതുകൊണ്ട്? എങ്ങനെ? ; — അഥ — മാത്രമല്ല, പിന്നെ ; — യത്ര ഏവ — എവിടെത്തന്നെയോ ; — അനുഭവഃ — അനുഭവം (ഉണ്ടായോ) ; — തത്പദാ ഏവ — ആ പദത്തിന്നുള്ളതുതന്നെ ; — സാ — അത് (സ്മൃതി)

(ആക്ഷേപം:) ആത്മാവ് ഉണ്ടെന്നു സമ്മതിച്ചാലും, ദൃക്ക് (ജ്ഞാനം) നശിച്ചതിനാൽ, അതുവഴി കണ്ട വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മൃതി ഏതുകൊണ്ടുണ്ടാകും? മാത്രമല്ല, എവിടെ അനുഭവമുണ്ടായോ ആ പദത്തിന്നുള്ളതുതന്നെയാണ് ആ സ്മൃതി.