Verses on the Recognition of the Lord· 14.1 / 20

Verses on the Recognition of the Lord14.1

14.1
तत्रैतन् मातृतामात्रस्थितौ रुद्रो ऽधिदैवतम् भिन्नप्रमेयप्रसरे ब्रह्मविष्णू व्यवस्थितौ ॥१॥
tatraitan mātṛtāmātrasthitau rudro 'dhidaivatam bhinnaprameyaprasare brahmaviṣṇū vyavasthitau
— തത്ര — അവിടെ, ആ കാര്യത്തിൽ ; — ഏതത് — ഇത് (പ്രഥമ ഏകവചനം നപുംസകം, സർവനാമം) ; — മാതൃതാമാത്രസ്ഥിതൗ — കേവലം പ്രമാതൃത്വത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ (സപ്തമി, സമാസം) ; — രുദ്രഃ — രുദ്രൻ (പ്രഥമ ഏകവചനം) ; — അധിദൈവതം — അധിദേവത (ആകുന്നു) (പ്രഥമ ഏകവചനം നപുംസകം) ; — ഭിന്നപ്രമേയപ്രസരേ — ഭിന്നങ്ങളായ പ്രമേയങ്ങളുടെ പ്രസരത്തിൽ (സപ്തമി, സമാസം) ; — ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂ — ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും (പ്രഥമ ദ്വിവചനം, സമാസം) ; — വ്യവസ്ഥിതൗ — വ്യവസ്ഥിതരായിരിക്കുന്നു (അധിദേവതകളായി) (പ്രഥമ ദ്വിവചനം, ഭൂത കൃദന്തം)

അവിടെ, മാതൃതാമാത്ര (ശുദ്ധ പ്രമാതൃത്വ) സ്ഥിതിയിൽ രുദ്രൻ അധിദൈവതമാകുന്നു; ഭിന്നപ്രമേയങ്ങളുടെ പ്രസരത്തിലോ (വ്യാപനത്തിലോ) ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും (അധിദൈവതങ്ങളായി) വ്യവസ്ഥിതരാകുന്നു.