भगवद्गीता
Bhagavadgītā
- 1 prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetrajñameva ca | etadveditumicchāmi … প্ৰকৃতি আৰু পুৰুষ, ক্ষেত্ৰ আৰু ক্ষেত্ৰজ্ঞ, জ্ঞান আৰু জ্ঞেয় — হে কেশৱ, এই (সকলো) মই…
- 2 idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate | etadyo veda taṃ … হে কৌন্তেয়, এই শৰীৰক ক্ষেত্ৰ বুলি কোৱা হয়;
- 3 kṣetrajñaṃ cāpi māṃ viddhi sarvakṣetreṣu bhārata | kṣetrakṣetrajñayorjñānaṃ … হে ভাৰত, সকলো ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰজ্ঞ মোকো জানা;
- 4 tatkṣetraṃ yacca yādṛkca yadvikāri yataśca yat | sa … সেই ক্ষেত্ৰ কি, কেনে, কি বিকাৰযুক্ত, ক’ৰ পৰা আৰু কোনটো, আৰু তেওঁ (ক্ষেত্ৰজ্ঞ) কোন, কি…
- 5 ṛṣibhirbahudhā gītaṃ chandobhirvividhaiḥ pṛthak | brahmasūtrapadaiścaiva hetumadbhirviniścitam || … ঋষিসকলে বহুধা প্ৰকাৰে, বিবিধ ছন্দেৰে পৃথকভাৱে ইয়াক গাইছে, আৰু ব্ৰহ্মসূত্ৰৰ যুক্তিসংগত…
- 6 mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca | indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca … মহাভূতসমূহ, অহংকাৰ, বুদ্ধি আৰু অব্যক্ত, দহ ইন্দ্ৰিয় আৰু এক মন, আৰু পাঁচ ইন্দ্ৰিয়-বিষয়;
- 7 icchā dveṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṅghātaścetanā dhṛtiḥ | etatkṣetraṃ … ইচ্ছা, দ্বেষ, সুখ, দুঃখ, সংঘাত (দেহ-সমষ্টি), চেতনা আৰু ধৃতি — এয়া সংক্ষেপে ক্ষেত্ৰ,…
- 8 amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam | ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ || 13-8 … অমানিত্ব (অহংকাৰহীনতা), অদম্ভিত্ব, অহিংসা, ক্ষান্তি (সহিষ্ণুতা), আৰ্জৱ (সৰলতা), আচাৰ্যৰ…
- 9 indriyārtheṣu vairāgyamanahaṅkāra eva ca | janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadoṣānudarśanam || 13-9 … ইন্দ্ৰিয়ৰ বিষয়ত বৈৰাগ্য, আৰু অহংকাৰহীনতা;
- 10 asaktiranabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu | nityaṃ ca samacittatvamiṣṭāniṣṭopapattiṣu || 13-10 … অনাসক্তি, পুত্ৰ, পত্নী, ঘৰ আদিত অভিনিৱেশ-হীনতা, আৰু ইষ্ট-অনিষ্ট প্ৰাপ্তিত নিৰন্তৰ…
- 11 mayi cānanyayogena bhaktiravyabhicāriṇī | viviktadeśasevitvamaratirjanasaṃsadi || 13-11 || আৰু মোৰ প্ৰতি অনন্য যোগেৰে অব্যভিচাৰিণী (অটল) ভক্তি, নিৰ্জন স্থানৰ আশ্ৰয়, জনসমূহৰ প্ৰতি…
- 12 adhyātmajñānaniṣṭhatvaṃ tattvajñānārthadarśanam | etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadato'nyathā || 13-12 … অধ্যাত্ম-জ্ঞানত নিষ্ঠা, তত্ত্বজ্ঞানৰ অৰ্থ-দৰ্শন (লক্ষ্য-দৃষ্টি) — ইয়াকেই জ্ঞান বুলি কোৱা…
- 13 jñeyaṃ yattatpravakṣyāmi yajjñātvā'mṛtamaśnute | anādimatparaṃ brahma na sattannāsaducyate … মই সেই জ্ঞেয়ক ক’ম, যিটো জানি মানুহে অমৃত (অমৰত্ব) লাভ কৰে: অনাদি পৰম ব্ৰহ্ম, যাক সৎ বা…
- 14 sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato'kṣiśiromukham | sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛttya tiṣṭhati … সকলো ফালে তাৰ হাত-ভৰি, সকলো ফালে চকু, মূৰ আৰু মুখ, জগতত সকলো ফালে কাণ থকা;
- 15 sarvendriyaguṇābhāsaṃ sarvendriyavivarjitam | asaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca … সকলো ইন্দ্ৰিয়-গুণৰ আভাসযুক্ত, তথাপি সকলো ইন্দ্ৰিয়বিৱৰ্জিত;
- 16 bahirantaśca bhūtānāmacaraṃ carameva ca | sūkṣmatvāttadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike … প্ৰাণীসকলৰ বাহিৰত আৰু ভিতৰত;
- 17 avibhaktaṃ ca bhūteṣu vibhaktamiva ca sthitam | bhūtabhartṛ … প্ৰাণীসকলত অবিভক্ত, তথাপি যেন বিভক্ত হৈ অৱস্থিত;
- 18 jyotiṣāmapi tajjyotistamasaḥ paramucyate | jñānajñeyaṃ jñānagamyaṃ hṛdi sarvasya … ই জ্যোতিসমূহৰো জ্যোতি, অন্ধকাৰৰ অতীত বুলি কোৱা হয়;
- 19 etatkṣetraṃ tathā jñānaṃ jñeyaṃ coktaṃ samāsataḥ | madbhakta … এইদৰে ক্ষেত্ৰ, জ্ঞান আৰু জ্ঞেয় সংক্ষেপে কোৱা হ’ল;
- 20 prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva viddhyanādī ubhāvapi | vikārāṁśca guṇāṁścaiva … প্ৰকৃতি আৰু পুৰুষ দুয়োকে অনাদি বুলি জানা;
- 21 kāryakaraṇakartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate | puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve heturucyate … কাৰ্য আৰু কৰণৰ কৰ্তৃত্বত প্ৰকৃতিক হেতু (কাৰণ) বুলি কোৱা হয়;
- 22 puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijānguṇān | kāraṇaṃ guṇasaṅgo'sya … কাৰণ প্ৰকৃতিত স্থিত পুৰুষে প্ৰকৃতিজাত গুণসমূহ ভোগ কৰে;
- 23 upadraṣṭānumantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ | paramātmeti cāpyukto … এই দেহত উপদ্ৰষ্টা আৰু অনুমন্তা, ভৰ্তা, ভোক্তা, মহেশ্বৰ আৰু পৰমাত্মা নামেৰেও কথিত পৰম…
- 24 ya evaṃ vetti puruṣaṃ prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha … যিয়ে এইদৰে পুৰুষ আৰু গুণসমূহৰ সৈতে প্ৰকৃতিক জানে, তেওঁ যিদৰেই আচৰণ কৰক, পুনৰ জন্ম নলয়।
- 25 dhyānenā''tmani paśyanti kecidātmānamātmanā | anye sāṅkhyena yogena karmayogena … কোনোবাই ধ্যানৰ দ্বাৰা আত্মাত আত্মাৰ দ্বাৰা আত্মাক দেখে, আন কোনোবাই সাংখ্যযোগৰ…
- 26 anye tvevamajānantaḥ śrutvānyebhya upāsate | te'pi cātitarantyeva mṛtyuṃ … কিন্তু আন কোনোবাই এইদৰে নাজানি, আনৰ পৰা শুনি উপাসনা কৰে;
- 27 yāvatkiñcitsambhavati sattvaṃ sthāvarajaṅgamam | kṣetrakṣetrajñasaṃyogāttadviddhi bharatarṣabha || 13-27 … হে ভৰতৰ্ষভ, স্থাৱৰ-জংগম যি যি সত্ত্ব (প্ৰাণী) উৎপন্ন হয়, সেয়া ক্ষেত্ৰ আৰু ক্ষেত্ৰজ্ঞৰ…
- 28 samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram | vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ … যিয়ে সকলো প্ৰাণীত সমভাৱে অৱস্থিত পৰমেশ্বৰক, বিনশ্যমানসকলৰ মাজত অবিনশ্বৰৰূপে দেখে, তেওঁ…
- 29 samaṃ paśyan hi sarvatra samavasthitamīśvaram | na hinastyātmanātmānaṃ … কাৰণ সৰ্বত্ৰ সমভাৱে অৱস্থিত ঈশ্বৰক সমানকৈ দেখি, তেওঁ আত্মাৰ দ্বাৰা আত্মাক নষ্ট নকৰে;
- 30 prakṛtyaiva hi karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśaḥ | yaḥ paśyati … যিয়ে সকলো কৰ্ম প্ৰকৃতিৰ দ্বাৰাই সম্পাদিত হোৱা দেখে, আৰু আত্মাক অকৰ্তা বুলি দেখে, তেওঁ…
- 31 yadā bhūtapṛthagbhāvamekasthamunapaśyati | tata eva ca vistāraṃ brahma … যেতিয়া তেওঁ প্ৰাণীসকলৰ পৃথক ভাৱ এক (ব্ৰহ্ম)ত স্থিত বুলি দেখে, আৰু সেই (এক)ৰ পৰাই বিস্তাৰ…
- 32 anāditvānnirguṇatvātparamātmā'yamavyayaḥ | śarīrastho'pi kaunteya na karoti na lipyate … অনাদিত্ব আৰু নিৰ্গুণত্বৰ কাৰণে এই অব্যয় পৰমাত্মা, হে কৌন্তেয়, দেহত অৱস্থিত হ’লেও কৰ্ম…
- 33 yathā sarvagataṃ saukṣmyādākāśaṃ nopalipyate | sarvatrāvasthito dehe tathātmā … যেনেকৈ সৰ্বব্যাপী আকাশ সূক্ষ্মতাৰ কাৰণে লিপ্ত নহয়, তেনেকৈ দেহত সৰ্বত্ৰ অৱস্থিত আত্মা…
- 34 yathā prakāśayatyekaḥ kṛtsnaṃ lokamimaṃ raviḥ | kṣetraṃ kṣetrī … যেনেকৈ এক সূৰ্যই এই সমগ্ৰ জগত প্ৰকাশিত কৰে, তেনেকৈ ক্ষেত্ৰীয়ে (ক্ষেত্ৰজ্ঞই) সমগ্ৰ…
- 35 kṣetrakṣetrajñayorevamantaraṃ jñānacakṣuṣā | bhūtaprakṛtimokṣaṃ ca ye viduryānti te … যিসকলে এইদৰে জ্ঞানচক্ষুৰে ক্ষেত্ৰ আৰু ক্ষেত্ৰজ্ঞৰ ভেদ, আৰু প্ৰাণী-প্ৰকৃতিৰ পৰা মুক্তি…