अनन्तप्रमातृसंवेद्यम् अपि एकम् एव तत् तस्य रूपं तावति तेषाम् एकाभासरूपत्वात् इति न प्रमात्रन्तरसंवेदनानुमानविघ्नः कश्चित् तच् च तस्य रूपं सत्यम् अर्थक्रियाकारित्वात् तथैव परदृश्यमानां कान्तां दृष्ट्वा तस्यै समीर्ष्यति शिवस्वभावं विश्रान्तिकुम्भं पश्यन् समाविशति समस्तानन्तप्रमातृविश्रान्तं वस्तु पश्यन् पूर्णीभवति नर्तकीप्रेक्षणवत् तस्यैव नीलस्य तद्रूपं प्रमातरि यत् विश्रान्तं तथैव स्वप्रकाशस्य विमर्शस्योदयात् इति पञ्चदशात्मकत्वं पृथिव्याः प्रभृति प्रधानतत्त्वपर्यन्तम्
Transliteration (IAST)
anantapramātṛsaṃvedyam api ekam eva tat tasya rūpaṃ tāvati teṣām ekābhāsarūpatvāt iti na pramātrantarasaṃvedanānumānavighnaḥ kaścit tac ca tasya rūpaṃ satyam arthakriyākāritvāt tathaiva paradṛśyamānāṃ kāntāṃ dṛṣṭvā tasyai samīrṣyati śivasvabhāvaṃ viśrāntikumbhaṃ paśyan samāviśati samastānantapramātṛviśrāntaṃ vastu paśyan pūrṇībhavati nartakīprekṣaṇavat tasyaiva nīlasya tadrūpaṃ pramātari yat viśrāntaṃ tathaiva svaprakāśasya vimarśasyodayāt iti pañcadaśātmakatvaṃ pṛthivyāḥ prabhṛti pradhānatattvaparyantam
ਭਾਵੇਂ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਮਾਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਵੇਦ੍ਯ (ਜਾਣਨ-ਯੋਗ) ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਨੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕੋ ਆਭਾਸ ਰੂਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਤਾ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਰਥ-ਕ੍ਰਿਯਾ (ਸਾਰਥਕ ਕਾਰਜ) ਕਰਦਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਈਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ-ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ-ਕੁੰਭ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਮਾਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨ੍ਰਿਤਕੀ (ਨਾਚੀ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸੇ ਨੀਲੇ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਵ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਮਰਸ਼ ਦੇ ਉਦੈ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ) ਤੱਤ੍ਵ ਤੱਕ ਪੰਦਰਾਂ-ਗੁਣਾ (ਪੰਚਦਸ਼-ਆਤਮਕ) ਸੁਭਾਅ ਹੈ।