परामृतरसापायस्तस्य यः प्रत्ययोद्भवः ।
तेनास्वतन्त्रतामेति स च तन्मात्रगोचरः ॥१४॥
parāmṛta-rasāpāyas tasya yaḥ pratyayodbhavaḥ |
tenāsvatantratām eti sa ca tan-mātra-gocaraḥ ||
anuṣṭubh
— പരാമൃത-രസാപായഃ — പരാമൃതരസത്തിന്റെ അപായം (നഷ്ടം); — ആ (പശുവിന്റെ) — പു.ഷഷ്ഠീ.ഏക.; — ആര് — പു.കർത്താ.ഏക. സംബന്ധ; — പ്രത്യയോദ്ഭവഃ — പ്രത്യയങ്ങളുടെ (മാനസികസങ്കൽപങ്ങളുടെ) ഉദ്ഭവം; — അതുകൊണ്ട് (പ്രത്യയോദ്ഭവം) — പു.തൃതീയ.ഏക.; — അസ്വതന്ത്രതാം — അസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ; — എത്തുന്നു, പ്രാപിക്കുന്നു (വർത്ത.ഏക. √i); — അവൻ — പു.കർത്താ.ഏക.; — ഉം, എന്നും (അവ്യയം); — തൻ-മാത്ര-ഗോചരഃ — തന്മാത്രകൾ മാത്രമായ വിഷയം
അവനു പ്രത്യയങ്ങളുടെ (മാനസികസങ്കൽപങ്ങളുടെ) ഉദ്ഭവം പരാമൃതരസത്തിന്റെ അപായ(നഷ്ട)മാകുന്നു; അതിനാൽ അവൻ അസ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന്റെ വിഷയം തന്മാത്രകൾ മാത്രമാകുന്നു.