प्रत्यभिज्ञाहृदयम्
Pratyabhijñāhṛdayam
- 1 citiḥ svatantrā viśvasiddhihetuḥ स्वतंत्र चिती (परम चैतन्य) हीच विश्वाच्या आविष्काराचे कारण आहे.
- 2 svecchayā svabhittau viśvam unmīlayati स्वतःच्या इच्छेने ती स्वतःच्याच पटावर विश्वाला उलगडून दाखवते.
- 3 tan nānā anurūpa-grāhya-grāhaka-bhedāt ते (विश्व) ग्राह्य (विषय) आणि ग्राहक (विषयी) यांच्या परस्पर अनुरूप भेदामुळे अनेक प्रकारचे…
- 4 citi-saṃkocātmā cetano 'pi saṅkucita-viśvamayaḥ ज्याचे स्वरूप चितीचा संकोच आहे असा चेतन (जीव) देखील संकुचित रूपाने विश्वमय असतो.
- 5 citir eva cetana-padād avarūḍhā cetya-saṅkocinī cittam चिती स्वतःच चेतनपदापासून (शुद्ध कर्तृत्वाच्या पातळीवरून) खाली उतरून, ज्ञेय विषयांमुळे…
- 6 tan-mayo māyā-pramātā त्याच (चित्ता)पासून बनलेला माया-प्रमाता असतो — मायेने बद्ध झालेला अनुभवकर्ता.
- 7 sa caiko dvi-rūpas tri-mayaś catur-ātmā sapta-pañcaka-svabhāvaḥ तो एक असूनही दोन रूपांचा (शिव–शक्ती), तीन प्रकारांचा, चार आत्म्यांचा आणि सात पंचकांच्या…
- 8 tad-bhūmikāḥ sarva-darśana-sthitayaḥ सर्व दर्शनांच्या (तत्त्वज्ञान-संप्रदायांच्या) भूमिका त्याच एका चैतन्याच्याच भूमिका आहेत.
- 9 cid-vat tac-chakti-saṅkocān malāvṛtaḥ saṃsārī चैतन्यस्वरूप असूनही त्याच्या शक्तींच्या संकोचामुळे मलांनी आवृत होऊन तो संसारी (जन्ममरणात…
- 10 tathāpi tad-vat pañca-kṛtyāni karoti तरीही, त्याच्याप्रमाणेच (शिवाप्रमाणेच), तो पाच कृत्ये करत असतो.
- 11 ābhāsana-rakti-vimarśana-bījāvasthāpana-vilāpanatas tāni ती पाच कृत्ये आभासन (प्रकट करणे), रक्ती (आस्वादन), विमर्शन (अंतर्ग्रहण), बीजावस्थापन…
- 12 tad-aparijñāne sva-śaktibhir vyāmohitatā saṃsāritvam त्या (खऱ्या स्वरूपा)चे अपरिज्ञान होते तेव्हा स्वतःच्याच शक्तींनी पूर्णपणे मोहित होणे —…
- 13 tat-parijñāne cittam eva antarmukhī-bhāvena cetana-padādhyārohāc citiḥ त्याचे परिज्ञान (पूर्ण ओळख) झाल्यावर चित्तच अंतर्मुख होऊन, चेतनपदावर आरोहण केल्यामुळे,…
- 14 citi-vahnir avaroha-pade channo 'pi mātrayā meyendhanaṃ pluṣyati चितीरूपी अग्नी अवरोहपदात (बद्ध अवस्थेत) झाकलेला असला तरीही, अंशतः ज्ञेय विषयांच्या…
- 15 bala-lābhe viśvam ātmasāt karoti बल (चितीचे सामर्थ्य) प्राप्त झाल्यावर तो विश्वाला आत्मसात करून घेतो.
- 16 cid-ānanda-lābhe dehādiṣu cetyamāneṣv api cid-aikātmya-pratipatti-dārḍhyaṃ jīvan-muktiḥ चिदानंदाची प्राप्ती झाल्यावर, देहादी पदार्थ विषय म्हणून जाणवत असतानाही, चित्-स्वरूपाशी…
- 17 madhya-vikāsāc cid-ānanda-lābhaḥ मध्याच्या (मध्यवर्ती नाडीच्या) विकासाने चिदानंदाची प्राप्ती होते.
- 18 vikalpa-kṣaya-śakti-saṅkoca-vikāsa-vāha-cchedādy-antakoṭi-nibhālanādaya ihopāyāḥ येथे (या मार्गात) उपाय असे आहेत — विकल्पांचा क्षय, शक्तींचा संकोच व विकास,…
- 19 samādhi-saṃskāravati vyutthāne bhūyo bhūyaś cid-aikyāmarśān nityodita-samādhi-lābhaḥ समाधीच्या संस्कारांनी युक्त असलेल्या व्युत्थानामध्ये (समाधीनंतरच्या अवस्थेत), पुन्हा…
- 20 tadā prakāśānanda-sāra-mahā-mantra-vīryātmaka-pūrṇāhantā-veśāt sadā sarva-sarga-saṃhāra-kāri-nija-saṃvid-devatā-cakreśvaratā-prāptir bhavatīti śivam तेव्हा — प्रकाश आणि आनंद हे ज्याचे सार आहे, महामंत्राच्या (अहम्-च्या) वीर्याने युक्त अशा…