Home trika Verses on the Recognition of the Lord 14.19 Verses on the Recognition of the Lord14.19
प्राणापानमयः प्राणः प्रत्येकं सुप्तजाग्रतोः
तच्छेदात्मा समानाख्यः सौषुप्ते विषुवत्स्व् इव ॥१९॥
prāṇāpānamayaḥ prāṇaḥ pratyekaṃ suptajāgratoḥ
tacchedātmā samānākhyaḥ sauṣupte viṣuvatsv iva
prāṇāpānamayaḥ — പ്രാണാപാനമയഃ — പ്രാണ-അപാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞത് (പ്രഥമ ഏകവചനം, സമാസം) ; prāṇaḥ — പ്രാണഃ — പ്രാണൻ (പ്രഥമ ഏകവചനം) ; pratyekam — പ്രത്യേകം — യഥാക്രമം, ഓരോന്നിലും (അവ്യയം) ; suptajāgratoḥ — സുപ്തജാഗ്രതോഃ — നിദ്രയിലും ജാഗ്രത്തിലും (സപ്തമി ദ്വിവചനം, സമാസം) ; tacchedātmā — തച്ഛേദാത്മാ — അവ രണ്ടിന്റെയും സന്ധി (വിച്ഛേദം) സ്വരൂപമായത് (പ്രഥമ ഏകവചനം, സമാസം) ; samānākhyaḥ — സമാനാഖ്യഃ — സമാനൻ എന്നു പേരുള്ളത് (പ്രഥമ ഏകവചനം, സമാസം) ; sauṣupte — സൗഷുപ്തേ — സുഷുപ്തിയിൽ (ഗാഢനിദ്രയിൽ) (സപ്തമി ഏകവചനം നപുംസകം) ; viṣuvatsu iva — വിഷുവത്സു ഇവ — വിഷുവങ്ങളിലെന്നപോലെ (സപ്തമി ബഹുവചനം നപുംസകം) പ്രാണ-അപാനമയമായ പ്രാണൻ യഥാക്രമം നിദ്ര-ജാഗ്രത്തുകളിൽ (പ്രവർത്തിക്കുന്നു); അവ രണ്ടിന്റെയും ഛേദസ്വരൂപമായ സമാന എന്നു പേരുള്ളത് സൗഷുപ്തത്തിൽ (പ്രവർത്തിക്കുന്നു), വിഷുവത്തുകളിൽ (വിഷുവ ദിനങ്ങളിലെ സൂര്യനെ)പ്പോലെ.
← 14.18 14.20 →