The Essence of the Tantra· 4.9 / 46

The Essence of the Tantra4.9

4.9

ननु इत्थं परं तत्त्वं विकल्प्यरूपं स्यात् मैवम् विकल्पस्य द्वैताधिवासभङ्गमात्रे चरितार्थत्वात् परं तत्त्वं तु सर्वत्र सर्वरूपतया स्वप्रकाशम् एव इति न तत्र विकल्पः कस्यैचित् उपक्रियायै खण्डनायै वा

Transliteration (IAST)

nanu itthaṃ paraṃ tattvaṃ vikalpyarūpaṃ syāt maivam vikalpasya dvaitādhivāsabhaṅgamātre caritārthatvāt paraṃ tattvaṃ tu sarvatra sarvarūpatayā svaprakāśam eva iti na tatra vikalpaḥ kasyaicit upakriyāyai khaṇḍanāyai vā

— शंका (आक्षेप-सूचक) ; — विकल्पाच्या विषयाचे रूप असणारे ; — द्वैताच्या अवशिष्ट संस्काराच्या केवळ भंगात ; — कारण त्याचे प्रयोजन चरितार्थ होते ; — सर्वरूप असण्याने ; — स्वप्रकाश, स्वतःच प्रकाशमान ; — उपकारासाठी, वृद्धीसाठी ; — खंडनासाठी, निराकरणासाठी

शंका — अशा रीतीने परम तत्त्व विकल्प्य (विकल्पाचा विषय) ठरेल काय? तसे नाही. कारण विकल्पाचे प्रयोजन केवळ द्वैताच्या अधिवासाचा (अवशिष्ट संस्काराचा) भंग करण्यापुरतेच चरितार्थ होते; परम तत्त्व तर सर्वत्र सर्वरूपाने स्वतःच स्वप्रकाश आहे. म्हणून तेथे विकल्प कोणत्याही प्रकारे त्याच्या उपकारासाठी वा खंडनासाठी उपयुक्त नाही.