The Essence of the Tantra· 9.13 / 53

The Essence of the Tantra9.13

9.13

वस्तुतः पुनर् एक एव चित्स्वातन्त्र्यानन्दविश्रान्तः प्रमाता तत्र पृथिवी स्वरूपमात्रविश्रान्ता यदा वेद्यते तदा स्वरूपम् अस्याः केवलं भाति चैत्रचक्षुर्दृष्टं चैत्रविदितं जानामीति तत्र सकलशक्तिकृतं सकलशक्तिमद्रूपकृतं स्वरूपान्तरं भात्य् एव एवं शिवान्तम् अपि वाच्यं शिवशक्तिनिष्ठं शिवस्वभावविश्रान्तं च विश्वं जानामि इति प्रत्ययस्य विलक्षणस्य भावात्

Transliteration (IAST)

vastutaḥ punar eka eva citsvātantryānandaviśrāntaḥ pramātā tatra pṛthivī svarūpamātraviśrāntā yadā vedyate tadā svarūpam asyāḥ kevalaṃ bhāti caitracakṣurdṛṣṭaṃ caitraviditaṃ jānāmīti tatra sakalaśaktikṛtaṃ sakalaśaktimadrūpakṛtaṃ svarūpāntaraṃ bhāty eva evaṃ śivāntam api vācyaṃ śivaśaktiniṣṭhaṃ śivasvabhāvaviśrāntaṃ ca viśvaṃ jānāmi iti pratyayasya vilakṣaṇasya bhāvāt

— ବାସ୍ତବରେ, ପରମାର୍ଥତଃ ; — ଗୋଟିଏ ହିଁ ; — ଚିତ୍-ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ-ଆନନ୍ଦରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ; — ପ୍ରମାତା ; — କେବଳ ସ୍ୱରୂପ-ମାତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ପୃଥିବୀ ; — ଯେତେବେଳେ ବେଦିତ (ଜ୍ଞାତ) ହୁଏ ; — ତାହାର କେବଳ ସ୍ୱରୂପ ; — ଚୈତ୍ରର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟ ; — ଚୈତ୍ର-ବିଦିତ (ଚୈତ୍ରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାତ) ; — ‘ମୁଁ ଜାଣୁଛି’ — ଏହି (ବୋଧ)ରେ ; — ସକଳ-ଶକ୍ତି-କୃତ ; — ସକଳ-ଶକ୍ତିମତ୍-ରୂପ-କୃତ ; — ସ୍ୱରୂପାନ୍ତର (ଅତିରିକ୍ତ ରୂପ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ) ; — ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ସୀମା ଭାବେ) ; — ଶିବ-ଶକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠିତ ; — ଶିବ-ସ୍ୱଭାବରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ; — ‘ବିଶ୍ୱକୁ ମୁଁ ଜାଣୁଛି’ — ଏହି ବୋଧ ; — କାରଣ ଏକ ବିଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତ୍ୟୟ (ବୋଧ) ବିଦ୍ୟମାନ

କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଚିତ୍-ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ-ଆନନ୍ଦରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରମାତା ଗୋଟିଏ ହିଁ। ସେଠାରେ ଯେତେବେଳେ କେବଳ ସ୍ୱରୂପ-ମାତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ପୃଥିବୀ ବେଦିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାର କେବଳ ସ୍ୱରୂପ ହିଁ ଭାସେ; କିନ୍ତୁ ‘ଚୈତ୍ରର ଚକ୍ଷୁ-ଦୃଷ୍ଟ, ଚୈତ୍ର-ବିଦିତ (ବସ୍ତୁକୁ) ମୁଁ ଜାଣୁଛି’ — ଏହି (ଜ୍ଞାନ)ରେ ସକଳ-ଶକ୍ତି-କୃତ ଓ ସକଳ-ଶକ୍ତିମତ୍-ରୂପ-କୃତ ଏକ ସ୍ୱରୂପାନ୍ତର (ଅତିରିକ୍ତ ରୂପ) ଭାସେ ହିଁ। ଏହିପରି ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଦ୍ଧା କହିବାକୁ ହେବ, କାରଣ ଶିବ-ଶକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠିତ ଓ ଶିବ-ସ୍ୱଭାବରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ‘ବିଶ୍ୱକୁ ମୁଁ ଜାଣୁଛି’ — ଏହି ବିଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତ୍ୟୟ (ବୋଧ) ବିଦ୍ୟମାନ।