कर्त्रंशश् च अहङ्कार एव तेन मुख्ये करणे द्वे पुंसः ज्ञाने विद्या क्रियायां कला अन्धस्य पङ्गोश् च अहन्तारूपज्ञानक्रियानपगमात् उद्रिक्ततन्मात्रभागविशिष्टात् तु सात्त्विकाद् एव अहङ्कारात् कर्मेन्द्रियपञ्चकम् अहं गच्छामि इति अहङ्कारविशिष्टः कार्यकरणक्षमः पादेन्द्रियं तस्य मुख्याधिष्ठानं बाह्यम् अन्यत्रापि तद् अस्त्य् एव इति रुग्णस्यापि न गतिविच्छेदः
Transliteration (IAST)
kartraṃśaś ca ahaṅkāra eva tena mukhye karaṇe dve puṃsaḥ jñāne vidyā kriyāyāṃ kalā andhasya paṅgoś ca ahantārūpajñānakriyānapagamāt udriktatanmātrabhāgaviśiṣṭāt tu sāttvikād eva ahaṅkārāt karmendriyapañcakam ahaṃ gacchāmi iti ahaṅkāraviśiṣṭaḥ kāryakaraṇakṣamaḥ pādendriyaṃ tasya mukhyādhiṣṭhānaṃ bāhyam anyatrāpi tad asty eva iti rugṇasyāpi na gativicchedaḥ
आणि कर्त्रंश म्हणजे अहंकारच होय; म्हणून पुरुषाला दोन मुख्य करणे आहेत — ज्ञानात विद्या आणि क्रियेत कला; कारण अंध व पंगू यांच्यातही अहंतारूप ज्ञान व क्रिया लोप पावत नाहीत. परंतु उद्रिक्त (वर्धित) तन्मात्रभागाने विशिष्ट अशा सात्त्विक अहंकारापासूनच कर्मेंद्रियपंचक (पाच कर्मेंद्रिये) उत्पन्न होतात — 'मी जातो' असे अहंकाराने विशिष्ट व कार्य घडवण्यास समर्थ असे पादेंद्रिय (चालण्याचे इंद्रिय); त्याचे मुख्य अधिष्ठान बाह्य (पाय) असले, तरी ते इतरत्रही असतेच; म्हणून रुग्ण (विकलांग) माणसाचेही गतीचे विच्छेदन (पूर्ण थांबणे) होत नाही.