The Essence of the Tantra· 8.54 / 93

The Essence of the Tantra8.54

8.54

कार्यकारणभावे ऽपि अस्या एव व्यापारः तेन कलात एव एतच् चतुष्कं जातम् इदम् एव किञ्चिद् अधुना जानन् अभिष्वक्तः करोमि इत्य् एवंरूपा संविद् देहपुर्यष्टकादिगता पशुर् इत्य् उच्यते

Transliteration (IAST)

kāryakāraṇabhāve 'pi asyā eva vyāpāraḥ tena kalāta eva etac catuṣkaṃ jātam idam eva kiñcid adhunā jānan abhiṣvaktaḥ karomi ity evaṃrūpā saṃvid dehapuryaṣṭakādigatā paśur ity ucyate

— कार्यकारणभावात ; — याच (नियती)चा व्यापार ; — हे चतुष्क (विद्या, राग, काल, नियती) ; — अभिष्वक्त, आसक्त, चिकटलेला ; — मी करतो / कृती करतो ; — देह, पुर्यष्टक (सूक्ष्म शरीर) इत्यादींमध्ये राहणारी ; — पशू (बद्ध जीव, शब्दशः पशु)

कार्यकारणभावातही याच (नियती)चा व्यापार असतो. म्हणून कलेपासूनच हे चतुष्क (विद्या, राग, काल, नियती) उत्पन्न झाले. 'आता हीच काहीतरी विशिष्ट वस्तू जाणत, अभिष्वक्त (आसक्त) होऊन मी करतो' — अशा स्वरूपाची, देह व पुर्यष्टक इत्यादींमध्ये राहणारी संवित् पशू (बद्ध जीव) म्हणून ओळखली जाते.