कार्यकारणभावे ऽपि अस्या एव व्यापारः तेन कलात एव एतच् चतुष्कं जातम् इदम् एव किञ्चिद् अधुना जानन् अभिष्वक्तः करोमि इत्य् एवंरूपा संविद् देहपुर्यष्टकादिगता पशुर् इत्य् उच्यते
Transliteration (IAST)
kāryakāraṇabhāve 'pi asyā eva vyāpāraḥ tena kalāta eva etac catuṣkaṃ jātam idam eva kiñcid adhunā jānan abhiṣvaktaḥ karomi ity evaṃrūpā saṃvid dehapuryaṣṭakādigatā paśur ity ucyate
কার্য-কারণ-ভাবেও এই (নিয়তি)-রই ব্যাপার। অতএব কলা হইতেই এই চতুষ্ক (বিদ্যা, রাগ, কাল, নিয়তি) জাত। 'এই কিঞ্চিৎই এখন জানিয়া, অভিষ্বক্ত (আসক্ত) হইয়া আমি করি' — এইরূপ যে সংবিৎ, দেহ ও পুর্যষ্টক প্রভৃতিতে অবস্থিত, তাহাই 'পশু' (বদ্ধ জীব) বলিয়া উক্ত হয়।